Με το βλέμμα της διεθνούς κοινότητας στραμμένο στη Γάζα και με την εύθραυστη ισορροπία της εκεχειρίας να δοκιμάζεται καθημερινά, το νέο «Συμβούλιο Ειρήνης» που εγκαινίασε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ετοιμάζεται να συνεδριάσει για πρώτη φορά επισήμως την Πέμπτη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η φιλοδοξία είναι μεγάλη: επίβλεψη της εφαρμογής της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, ώθηση προς τη «δεύτερη φάση» και –κυρίως– εκκίνηση ενός πλαισίου για τη διακυβέρνηση και την ανοικοδόμηση του παλαιστινιακού θύλακα, με ειδικό συνέδριο δωρητών. Όμως, πριν καν ανοίξουν οι εργασίες, το εγχείρημα συναντά έντονες επιφυλάξεις από συμμάχους και μεγάλες δυνάμεις, αμφισβήτηση για τη θεσμική νομιμοποίησή του και, πάνω απ’ όλα, ένα καθοριστικό ερώτημα: διαθέτει πραγματικά εργαλεία επιβολής ή θα εξελιχθεί σε ένα σχήμα υψηλού συμβολισμού, με περιορισμένη αποτελεσματικότητα στο πεδίο;Περισσότερα ...
Κορυφώνεται η αγωνία: Θέμα χρόνου αμερικανικό χτύπημα στο Ιράν-Αμερικανικά μέσα
Σε μια συγκυρία όπου η διπλωματία και η στρατιωτική αποτροπή κινούνται παράλληλα και σχεδόν συγχρονισμένα, το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν επιστρέφει στο προσκήνιο με όρους που θυμίζουν προπολεμική ατμόσφαιρα. Από τη μία, η Τεχεράνη θωρακίζει τις υπόγειες εγκαταστάσεις της και προχωρά σε ασκήσεις υψηλού συμβολισμού· από την άλλη, η Ουάσιγκτον εκπέμπει ολοένα πιο καθαρά σήματα ότι η υπομονή της εξαντλείται. Οι συνομιλίες της Γενεύης, υπό τη διαμεσολάβηση του Ομάν και με φόντο προηγούμενο γύρο στη Μουσκάτ, εξελίσσονται «στο χείλος του ηφαιστείου», καθώς όλα τα σενάρια –από μια εύθραυστη συμφωνία μέχρι μια πολυήμερη στρατιωτική σύγκρουση– παραμένουν ανοιχτά.Περισσότερα ...
Οι έμμεσες διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν στη Γενεύη φαίνεται ότι πέρασαν από το στάδιο των γενικών ανταλλαγών στο πιο απαιτητικό πεδίο της εξειδίκευσης: οι δύο πλευρές αποχώρησαν από τον ελβετικό σταθμό με συμφωνία σε ένα γενικό πλαίσιο «κατευθυντήριων αρχών» και με σαφή προσανατολισμό προς τη φάση της διαμόρφωσης κειμένου μιας πιθανής συμφωνίας. Η εξέλιξη περιγράφεται ως «εποικοδομητική», αλλά συνοδεύεται από προειδοποιήσεις και «κόκκινες γραμμές» εκατέρωθεν, την ώρα που στο βάθος παραμένει το βασικό δίλημμα: περιορισμοί στο πυρηνικό πρόγραμμα έναντι ουσιαστικής άρσης των κυρώσεων, χωρίς η διαδικασία να εκτροχιαστεί από απαιτήσεις για μη πυρηνικά ζητήματα (όπως το πυραυλικό πρόγραμμα) ή από τη σκιά στρατιωτικών κινήσεων στην περιοχή.Περισσότερα ...
Καθώς το Ισραήλ προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης με το Ιράν, την ώρα που στις Ηνωμένες Πολιτείες συζητείται ακόμη και το σενάριο αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη, και ενώ ο μήνας του Ραμαζανιού προσθέτει μια επιπλέον διάσταση ευαισθησίας στο ήδη τεταμένο περιβάλλον, το κυρίαρχο ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει απειλή – αλλά αν οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις είναι επαρκώς προετοιμασμένες για έναν παρατεταμένο, πολυμέτωπο πόλεμο. Πίσω από τις δημόσιες διαβεβαιώσεις περί πλήρους ετοιμότητας, η στρατιωτική και πολιτική ηγεσία του Ισραήλ καλείται να διαχειριστεί μια σύνθετη εξίσωση: έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού, αυξημένες επιχειρησιακές δεσμεύσεις σε πολλαπλά μέτωπα και ένα ιρανικό δόγμα αποτροπής που βασίζεται στη μαζική εκτόξευση πυραύλων και στην ενεργοποίηση περιφερειακών συμμάχων.Περισσότερα ...
Με φόντο έναν πόλεμο που έχει παγιωθεί σε πολυεπίπεδη σύγκρουση φθοράς, η Γενεύη μετατρέπεται ξανά σε σκηνή υψηλής διπλωματικής έντασης, όπου οι κινήσεις δεν αποτυπώνονται μόνο στα επίσημα ανακοινωθέντα, αλλά και στους εναέριους διαδρόμους της Ευρώπης. Η πληροφορία ότι η Ουάσιγκτον συνέβαλε καθοριστικά ώστε η ρωσική αποστολή να διασχίσει τον –τυπικά κλειστό για ρωσικά αεροσκάφη– ευρωπαϊκό εναέριο χώρο προσθέτει μια διάσταση ίντριγκας σε μια ήδη εύθραυστη διαδικασία. Σε ένα περιβάλλον όπου η καχυποψία, οι στρατηγικοί ελιγμοί και οι σκιώδεις υπολογισμοί κυριαρχούν, το ερώτημα δεν είναι μόνο τι θα ειπωθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αλλά ποιοι πραγματικά θέλουν να φτάσουν σε έναν βιώσιμο συμβιβασμό – και ποιοι επενδύουν στη διατήρηση του αδιεξόδου.Περισσότερα ...
Γενεύη: Συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν χωρίς αύριο-Απειλές Τραμπ και έντονη πολεμική κινητικότητα
Με φόντο μια Μέση Ανατολή που παραμένει σε διαρκή ένταση, οι συνομιλίες Ιράν–ΗΠΑ επανέρχονται στο προσκήνιο με μια νέα, κρίσιμη συνάντηση στη Γενεύη, την ώρα που τα πολεμικά πλοία αυξάνονται στον Περσικό Κόλπο και οι στρατιωτικές ασκήσεις στο Στενό του Ορμούζ στέλνουν πολλαπλά μηνύματα. Η διπλωματία κινείται παράλληλα με τη στρατιωτική επίδειξη ισχύος, σε ένα σκηνικό όπου η παραμικρή αστοχία θα μπορούσε να πυροδοτήσει ευρύτερη αποσταθεροποίηση. Η Τεχεράνη και η Ουάσιγκτον γνωρίζουν ότι το «παράθυρο» για συμφωνία δεν θα παραμείνει ανοιχτό επ’ αόριστον, ιδίως καθώς το πυρηνικό πρόγραμμα, το ζήτημα της άρσης των κυρώσεων και η ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή παραμένουν αλληλένδετα και εξαιρετικά ευαίσθητα.Περισσότερα ...
Στη φετινή Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, οι τόνοι δεν ήταν απλώς υψηλοί· ήταν αποκαλυπτικοί. Πίσω από τις προσεκτικά διατυπωμένες φράσεις και τις διπλωματικές ισορροπίες, διαμορφώθηκε μια νέα, ανήσυχη ευρωπαϊκή αφήγηση για τον κόσμο που αλλάζει. Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, η αβεβαιότητα γύρω από τον ρόλο των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, η συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία και η σκιά της Ρωσίας υπό τον Βλαντίμιρ Πούτιν συνθέτουν ένα γεωπολιτικό παζλ που προκαλεί υπαρξιακά ερωτήματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το μήνυμα που εξέπεμψαν αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες ήταν σαφές: η Ευρώπη οφείλει να προετοιμαστεί για μια εποχή όπου δεν θα μπορεί να θεωρεί δεδομένη ούτε την αμερικανική προστασία ούτε την απουσία ρωσικής απειλής. Όμως πίσω από αυτή τη ρητορική κρύβεται μια στρατηγική με δυνητικά εκρηκτικές αντιφάσεις.Περισσότερα ...
Αν η εικόνα των ΗΠΑ στη διεθνή σκηνή ήταν κάποτε συνώνυμη με την άμεση ανατροπή καθεστώτων και τις μεγάλες στρατιωτικές επεμβάσεις, τα τελευταία χρόνια φαίνεται να κυριαρχεί ένα πιο σύνθετο –και συχνά πιο κυνικό– μοτίβο: όχι απαραίτητα «ρίχνουμε» ένα καθεστώς, αλλά επιχειρούμε να το διαχειριστούμε, να το ανασυνθέσουμε ή να το «μαζέψουμε» ώστε να αλλάξει συμπεριφορά. Με άλλα λόγια, η Ουάσιγκτον μοιάζει να μετακινείται από το δόγμα της κατάρρευσης προς ένα δόγμα ελέγχου: λιγότερο «αλλαγή καθεστώτος» με την κλασική έννοια, περισσότερο αλλαγή πορείας του καθεστώτος. Πρόκειται για μια μετάβαση που δεν γεννήθηκε από κάποια ξαφνική ιδεολογική ωρίμανση, αλλά από μια ψυχρή ανάγνωση κόστους–οφέλους: το να «διαλύσεις» ένα κράτος είναι ακριβό, αβέβαιο και συχνά οδηγεί σε χάος που, στο τέλος, μπορεί να βλάψει και τα ίδια τα αμερικανικά συμφέροντα.Περισσότερα ...
Καθώς οι ετήσιες εκδηλώσεις για την επέτειο της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979 γέμιζαν για ακόμη μία φορά τους δρόμους της Τεχεράνης και άλλων ιρανικών πόλεων με σημαίες, συνθήματα και οργανωμένες πορείες, μια εικόνα που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση κατάφερε να πυροδοτήσει πολύ μεγαλύτερη συζήτηση από τα καθιερωμένα αντιδυτικά μηνύματα: γυναίκες χωρίς χιτζάμπ, με ακάλυπτα μαλλιά, έδιναν συνεντεύξεις μπροστά στις κάμερες, δηλώνοντας πίστη στο κράτος και υπερηφάνεια για την «αντίσταση» της χώρας.Περισσότερα ...
Σε μια συγκυρία εύθραυστης ισορροπίας μετά από μήνες πολέμου και χιλιάδες παραβιάσεις της εκεχειρίας, η διαρροή προσχεδίου αμερικανικής πρότασης για τον αφοπλισμό της Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας επαναφέρει στο προσκήνιο το πιο ακανθώδες ζήτημα της «επόμενης ημέρας». Το σχέδιο, που αποκάλυψαν οι New York Times, επιχειρεί να θέσει χρονοδιάγραμμα και μηχανισμό για την παράδοση οπλισμού των παλαιστινιακών οργανώσεων, στο πλαίσιο της δεύτερης φάσης της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός. Ωστόσο, η δομή, οι ασάφειες και οι πολιτικές προϋποθέσεις του δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για τη βιωσιμότητα και την εφαρμοσιμότητά του, σε ένα πεδίο όπου η ασφάλεια, η κυριαρχία και η εσωτερική παλαιστινιακή νομιμοποίηση διασταυρώνονται με τις ισραηλινές απαιτήσεις και τις αμερικανικές επιδιώξεις.Περισσότερα ...