Ο Νετανιάχου μπήκε στον Λευκό Οίκο από την πίσω πόρτα-Τι έκρυβε η συνάντηση με Τραμπ

Η εικόνα ήταν από μόνη της αρκετή για να πυροδοτήσει σενάρια: ο Μπενιαμίν Νετανιάχου πέρασε το κατώφλι του Λευκού Οίκου χωρίς την καθιερωμένη υποδοχή, μακριά από τις κάμερες, τις δηλώσεις και τις πανηγυρικές χειραψίες. Η πρώτη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν πραγματοποιήθηκε πίσω από κλειστές πόρτες, χωρίς κοινή συνέντευξη Τύπου και χωρίς να επιτραπούν ερωτήσεις. Επισήμως, η συνάντηση χαρακτηρίστηκε «εξαιρετική», «θετική» και «παραγωγική».

Σπύρος Σιδέρης

Ανεπισήμως, όμως, η απουσία εικόνας, η είσοδος από την πίσω πόρτα, η παρουσία χαρτών και η έλλειψη προσωπικού τετ α τετ ανάμεσα στους δύο ηγέτες άφησαν χώρο για ένα διαφορετικό αφήγημα: εκείνο μιας δύσκολης διαπραγμάτευσης, με το Ιράν, τον Λίβανο, τη Γάζα και το μέλλον της ισραηλινής στρατηγικής πάνω στο τραπέζι.

Η συνάντηση χωρίς κάμερες

Η συνομιλία διήρκεσε περίπου μία ώρα και είκοσι λεπτά και ήταν η όγδοη μεταξύ των δύο ανδρών μετά την επιστροφή του Τραμπ στην αμερικανική προεδρία. Ήταν, ωστόσο, η πρώτη από τον περασμένο Φεβρουάριο και η πρώτη μετά την κοινή αμερικανοϊσραηλινή αεροπορική επιχείρηση κατά του Ιράν.

Σε αντίθεση με άλλες επισκέψεις, δεν υπήρξε κατ’ ιδίαν συνομιλία. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε εξ ολοκλήρου σε διευρυμένη σύνθεση, παρουσία κορυφαίων στελεχών της αμερικανικής κυβέρνησης. Στο τραπέζι κάθισαν, μεταξύ άλλων, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ και ο ειδικός απεσταλμένος για τη Μέση Ανατολή Στιβ Γουίτκοφ.

Η σύνθεση αυτή δεν πέρασε απαρατήρητη. Όταν γύρω από ένα τραπέζι βρίσκονται διπλωμάτες, στελέχη πληροφοριών και ο άνθρωπος που χειρίζεται τις δύσκολες αποστολές στη Μέση Ανατολή, η συζήτηση δύσκολα περιορίζεται σε γενικές διακηρύξεις φιλίας.

Το «εξαιρετικό» ραντεβού και η ύποπτη σιωπή

Μετά τη συνάντηση, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι το κλίμα ήταν «εξαιρετικό» και ότι επιβεβαιώθηκε η πλήρης συνεργασία των δύο πλευρών. Τόνισε επίσης πως υπάρχει απόλυτη συμφωνία στον κοινό στόχο να μην αποκτήσει το Ιράν πυρηνικό όπλο.

Ο Τραμπ, από την πλευρά του, απέφυγε να κάνει αναλυτικές δηλώσεις. Ο Λευκός Οίκος περιορίστηκε σε μια σύντομη ανακοίνωση περί «θετικών και παραγωγικών» συνομιλιών.

Η λιτή επικοινωνιακή διαχείριση ενίσχυσε τα ερωτήματα. Δεν δημοσιοποιήθηκαν βίντεο από τη συνάντηση, δεν στήθηκαν αναλόγια για δηλώσεις και δεν υπήρξε ούτε η καθιερωμένη εμφάνιση μπροστά στο τζάκι του Οβάλ Γραφείου. Οι περισσότερες φωτογραφίες δόθηκαν στη δημοσιότητα από την ισραηλινή πλευρά, γεγονός που ερμηνεύτηκε ως ένδειξη ότι η Ουάσιγκτον δεν επιθυμούσε να μετατρέψει τη συνάντηση σε επικοινωνιακό θρίαμβο του Ισραηλινού πρωθυπουργού.

Οι χάρτες που μπήκαν στο τραπέζι

Μία από τις λεπτομέρειες που άναψαν φωτιές ήταν η παρουσία χαρτών στην αίθουσα. Δημοσιογραφικές πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Ισραηλινός πρέσβης στην Ουάσιγκτον έφθασε στη συνάντηση με σχετικό υλικό, γεγονός που δείχνει ότι συζητήθηκαν συγκεκριμένες στρατιωτικές και εδαφικές κινήσεις.

Ένα από τα βασικά θέματα φέρεται να ήταν ο Λίβανος και το ενδεχόμενο περαιτέρω αποχώρησης ισραηλινών δυνάμεων. Η αμερικανική κυβέρνηση εμφανίζεται να πιέζει για κινήσεις αποκλιμάκωσης, την ώρα που η ισραηλινή ηγεσία επιμένει ότι δεν μπορεί να εγκαταλείψει θέσεις χωρίς ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας.

Οι χάρτες, πάντως, ενδέχεται να αφορούσαν και το Ιράν. Η ισραηλινή πλευρά θεωρεί ότι η πρόσφατη πολεμική επιχείρηση δεν εξάλειψε πλήρως τις πυρηνικές και στρατιωτικές δυνατότητες της Τεχεράνης και επιδιώκει να διατηρήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων πληγμάτων.

Η πίσω πόρτα και το μήνυμα προς τον Νετανιάχου

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε το γεγονός ότι ο Νετανιάχου εισήλθε στον Λευκό Οίκο από την πίσω είσοδο. Σε επίπεδο πρωτοκόλλου, η επιλογή αυτή μπορεί να δικαιολογηθεί ως μέτρο ασφαλείας ή ως τρόπος αποφυγής των διαδηλωτών που είχαν συγκεντρωθεί έξω από το προεδρικό μέγαρο.

Στην πολιτική, όμως, οι εικόνες έχουν τη δική τους γλώσσα.

Η απουσία επίσημης υποδοχής ερμηνεύτηκε από ορισμένους ως μήνυμα δυσαρέσκειας. Δημοσιογραφικές πληροφορίες κάνουν λόγο για ένταση στις σχέσεις των δύο ανδρών τις προηγούμενες εβδομάδες, ακόμη και για μια θυελλώδη τηλεφωνική επικοινωνία, κατά την οποία ο Τραμπ φέρεται να εξέφρασε έντονα παράπονα για ισραηλινές κινήσεις που δεν είχαν συντονιστεί με την Ουάσιγκτον.

Παρά τη στενή τους σχέση, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν θέλει να εμφανίζεται ως ο ηγέτης που ακολουθεί άκριτα τις αποφάσεις του Νετανιάχου.

Το Ιράν, η επόμενη ημέρα και η απειλή νέου χτυπήματος

Λίγο πριν από τη συνάντηση, ο Τραμπ επανέλαβε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε εξαιρετικά ισχυρή θέση απέναντι στο Ιράν. Υποστήριξε ότι προτιμά μια συμφωνία, άφησε όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επιχείρησης σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων.

Ο Νετανιάχου φέρεται να πίεσε για πιο σκληρή στάση. Η ισραηλινή κυβέρνηση εκτιμά ότι η διπλωματική οδός προσφέρει στην Τεχεράνη χρόνο να ανασυνταχθεί και να αποκαταστήσει τις υποδομές της.

Το πραγματικό ερώτημα είναι αν ο Τραμπ συμμερίζεται αυτή την εκτίμηση ή αν θεωρεί ότι το Ισραήλ επιχειρεί να τον παρασύρει σε έναν νέο γύρο πολέμου.

Διαδηλώσεις, ένταλμα σύλληψης και ένα ακόμη αγκάθι

Έξω από τον Λευκό Οίκο, φιλοπαλαιστίνιοι διαδηλωτές κατήγγειλαν τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών προς το Ισραήλ και ζήτησαν την εκτέλεση του εντάλματος σύλληψης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου σε βάρος του Νετανιάχου.

Ο Τραμπ είχε ήδη ξεκαθαρίσει ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός δεν επρόκειτο να συλληφθεί σε αμερικανικό έδαφος.

Την ίδια ώρα, εκατοντάδες πρώην αξιωματικοί του ισραηλινού στρατού, της Μοσάντ, της Σιν Μπετ και της διπλωματικής υπηρεσίας είχαν ζητήσει από τον Αμερικανό πρόεδρο να θέσει το ζήτημα της βίας των εποίκων στη Δυτική Όχθη.

Έτσι, πίσω από τις επίσημες δηλώσεις περί πλήρους ενότητας, η ατζέντα ήταν γεμάτη εκρηκτικά ζητήματα. Ο Νετανιάχου έφυγε κάνοντας λόγο για απόλυτη σύμπνοια. Ο Λευκός Οίκος παρέμεινε λιγομίλητος. Και στη διπλωματία, όταν ο ένας μιλά πολύ και ο άλλος σχεδόν καθόλου, η σιωπή συνήθως κρύβει περισσότερα από τις δηλώσεις.