Ήταν “πλαδαρός” και άχρωμος ο Τσίπρας;

Ακούστηκαν πολλά για την ομιλία-παρέμβαση του Αλέξη Τσίπρα στο συνέδριο του Economist στη Θεσσαλονίκη, ένα εικοσιτετράωρο πριν τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού από το βήμα της 89ης ΔΕΘ.

Σταχυολογώ: Ο Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε υπονοούμενα για “χρυσούς χορηγούς” πίσω από το rebranding και τα σενάρια για νέο κόμμα, ο Νίκος Ανδρουλάκης έκανε λόγο για “θεσμική απρέπεια” (ενώ είναι ακόμα βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ), η Ζωή Κωνσταντοπούλου τον χαρακτήρισε (ξανά) “τουρίστα” που ψάχνει “φράγκα” για να κάνει κόμμα. Επίσης: κάποιοι βρήκαν την ομιλία “πλαδαρή” και “χωρίς ιδεολογικό χρωματισμό”, άλλοι ότι δεν είχε τις γωνίες και το σφρίγος της αδιαμφισβήτητης χαρισματικότητάς του, ενώ οι αυστηρότεροι είπαν για “ξαναζεσταμένο φαγητό” και ειρωνεύτηκαν τα περί “πατριωτικής εισφοράς” των πλουσίων.

Οι επιθέσεις πολιτικών αντιπάλων είναι αναμενόμενες και μάλλον δικαιολογημένες. Οποιοσδήποτε δημιουργεί ρήγματα στην παγωμένη πολιτική λίμνη δεν είναι ευπρόσδεκτος. Το δημοσκοπικό κοντέρ έχει κολλήσει εδώ και μήνες μεταξύ μίας ασθμαίνουσας πρωτοκαθεδρίας της Ν.Δ, δίχως εμφανείς προοπτικές αυτοδυναμίας, και μιας πολυδιασπασμένης αντιπολίτευσης με το ΠΑΣΟΚ να εδραιώνει τη δεύτερη θέση χωρίς, όμως, να πιστεύει κανείς ότι μπορεί να κάνει πράξη τον στόχο να νικήσει τον Μητσοτάκη. Μόνο ο πρωθυπουργός έχει κάποιους λόγους να επιθυμεί τον Τσίπρα “εντός παιδιάς” για να συσπειρώσει την εκλογική βάση της Ν.Δ, κυρίως τους κεντρώους που διακατέχονται ακόμα από ίχνη του “αντι-ΣΥΡΙΖΑ μετώπου”.

Ένα (νέο) κόμμα Τσίπρα θα αφαιμάξει τα κόμματα της κεντροαριστεράς, από την Πλεύση μέχρι την αριστερή πλευρά του ΠΑΣΟΚ, και από τη Νέα Αριστερά μέχρι τον ΣΥΡΙΖΑ. Τον τελευταίο, βουλευτής του οποίου είναι (ακόμα), θα τον διαλύσει. Και, υπό προϋποθέσεις, θα ανταγωνιστεί το ΠΑΣΟΚ για τη δεύτερη θέση και ίσως αλλάξει τη σειρά ανάθεσης των διερευνητικών εντολών από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, στα τρία πρώτα κόμματα, μετά την πρώτη εκλογική αναμέτρηση που -εκτός απροόπτου- δεν θα δώσει αυτοδυναμία.

Το ερώτημα, ωστόσο, είναι εάν είπε κάτι ο Τσίπρας που να κάνει αίσθηση και να προκαλεί αδημονία για την επιστροφή του. Για να απαντηθεί, πρέπει προηγουμένως να απαντηθεί ένα άλλο ερώτημα: θέλει, σε αυτή τη φάση, να πει κάτι καταιγιστικό ο πρώην πρωθυπουργός; Ή αλλιώς έχει αποφασίσει με ακρίβεια τα επόμενα βήματά του; Μάλλον όχι. Γι’ αυτό και σε όσους τον ρωτούν πιεστικά κάνει (ακόμα) τον…Κινέζο.

Όμως, η ομιλία Τσίπρα δεν είχε ενδιαφέρον τόσο για όσα είπε, όσο για τον τρόπο με τον οποίο τα είπε. Ήταν οργανωμένος, το αφήγημα είχε αρχή, μέση, και τέλος, κυρίως, όμως, είχε ήπια εκφορά και αναφορά σε μία νέα εκδοχή αριστερής σοσιαλδημοκρατίας, σε αντίθεση με τον ριζοσπαστισμό της προηγούμενης δεκαετίας. Σε τέτοιο βαθμό που ίσως τελικά ο Τσίπρας να ήθελε να πείσει ότι το rebranding έχει πιάσει τόσο, ότι, δηλαδή, έχει αλλάξει, και δεν διατηρεί επαφή με τους υψηλούς συγκρουσιακούς τόνους μιας άλλης εποχής που έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί.

Όλα αυτά κρύβουν πιθανότατα μία απλή ανάγνωση της σημερινής πραγματικότητας. Ένας αντισυστημικός Τσίπρας “δεν πουλάει”, όταν έχει γεμίσει ο τόπος (κι εδώ, και στην Ευρώπη) γνήσιους και έξαλλους αντισυστημικούς. Το γεγονός, δε, ότι δεν υπήρξε (και γενικώς αποφεύγει) αναφορά στον ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι γιατί δεν θέλει να έχει σχέση με τον Φάμελλο, ή τη Γεροβασίλη, και κάποιους ακόμα, αλλά διότι στην Κουμουνδούρου εδρεύει ακόμα μία ιδεολογική βαβέλ που θυμίζει πολύ το παρελθόν. Στη Θεσσαλονίκη, άλλωστε, ανέβηκε με τον Χουλιαράκη και τον Λιάκο, αυτούς, δηλαδή, που στον κυβερνητικό ΣΥΡΙΖΑ θεωρούσαν “δεξιούς”.

Εν κατακλείδι, ο Τσίπρας δεν ήταν “πλαδαρός” και άχρωμος. Απομακρύνεται από το παρελθόν του πολιτικού υποκειμένου που έφερε στην κυβέρνηση, εν μέρει και από τον παλαιότερο εαυτό του, και προσπαθεί να πείσει ένα μεγαλύτερο ακροατήριο πώς μπορεί να περιμένει νέα πραγματα απ΄ αυτόν. Θα πείσει; Ουδείς μπορεί να το προβλέψει εύκολα. Άλλωστε, μέχρις ώρας αλιεύει στα θολά νερά μίας κοινωνίας που θέλει κάτι καινούριο χωρίς να γνωρίζει τι ακριβώς είναι αυτό. Ωστόσο, για να έχουν νόημα όλα αυτά οφείλει σχετικά σύντομα να αποσαφηνίσει τις προθέσεις του.

Όταν επιτρέπεις να μιλούν όλοι για την πολιτική του επιστροφή στο κέντρο της σκηνής, ναι μεν διαμορφώνεις τη σκηνή, αλλά πρέπει να ανέβεις και τα σκαλιά από το παρασκήνιο στο σανίδι. Εάν δεν το κάνεις κινδυνεύεις να γίνεις σαν τον ήρωα (Μπραντι Πιτ) στο “F1”: ένας πολλά υποσχόμενος που δεν υπήρξε ποτέ. Βεβαίως, για να το κλείσουμε, η άνοιξη του 2026 (τότε του εισηγούνται να κάνει το βήμα) δεν απέχει πολύ από την άνοιξη του 2027- κάπου εκεί, μεταξύ πρώτης και δεύτερης εκλογής, ή αμέσως μετά τη δεύτερη…