Αν ζούσε ο Μπουτάρης…

Όσοι έχουν ζήσει (ή μελετήσει) (σ)την Θεσσαλονίκη μπορούν να αντιληφθούν καλύτερα πώς ο κοσμοπολιτισμός και η “ανοιχτοσύνη” του Γιάννη Μπουτάρη δύσκολα θα μπορούσαν να αναπτυχθούν αλλού. Το ιδιαίτερο και δημιουργικό μέσα στην διαχρονική αρμονία των αντιθέσεων (και αντιφάσεων) κοινωνικό και πολιτικό οικοσύστημα της πόλης προσφέρεται για την ανάπτυξη τέτοιων συμπεριφορικών αντίβαρων στην “βαθιά”, συντηρητική και αντιδραστική πλευρά της κοινωνικής και πολιτικής της γεωγραφίας.

Η μνήμη του “κυρ Γιάννη”, του δημάρχου, του πολίτη, του οραματικού ανθρώπου των ανοιχτών οριζόντων, συγκέντρωσε πολύ κόσμο στην παρουσίαση του βιβλίου του Λεωνίδα Μακρή. Έδωσε, μεταξύ άλλων, την δυνατότητα στον πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα να υπενθυμίσει ταυτίσεις και έντιμες διαφωνίες μαζί του, έδρασε και ως ευκαιρία στον Χάρη Δούκα να εκδηλώσει την διαφωνία του με τη στάση του ΠΑΣΟΚ για τη Συμφωνία των Πρεσπών.

Αν ζούσε ο Γιάννης Μπουτάρης, κι αν ήταν πολιτικά δρων, θα είχε πολλά να πει για το πυκνό σύννεφο της τοξικότητας, της μισαλλοδοξίας και του προσωποκεντρικού (δήθεν) αντισυστημισμού των ημερών. Από την άλλη, η απουσία του ενισχύει το αίσθημα της στέρφας πολιτικής γης, του οραματικά άνυδρου τοπίου και της αδυναμίας να βρεθούν κοινοί τόποι και συγκλίσεις στο αυτονόητο.

Διότι η ανεκτικότητα και αυτός ο κοσμοπολιτισμός του Μπουτάρη κινούνται διαμετρικά αντίθετα με την περίκλειστη εγωπάθεια των “αυθεντικών” και τον βαθύ συντηρητισμό -ασχέτως κομματικής καταγωγής- του πολιτικού συστήματος. Για τον ιστορικό δήμαρχο Θεσσαλονίκης η εξουσία ήταν εργαλείο μετάβασης και δημιουργίας, με την ίδια ευκολία που την διεκδίκησε, την απεμπόλησε κιόλας.

Αυτό είναι που απουσιάζει από την πολιτική σήμερα. Ο ορθολογισμός και η μετρημένη διαχείριση μαζί με το μεγαλεπήβολα γοητευτικό σχέδιο που μπορεί να εκλαϊκεύεται και να προσαρμόζεται στο πραγματικό.

Όσοι εξυμνούν τον Μπουτάρη, είτε βρέθηκαν στην εκδήλωση είτε όχι, είτε είναι στην αντιπολίτευση είτε στην κυβέρνηση, είναι λογικό να συμφωνούν και να διαφωνούν -παράλληλα και ταυτόχρονα- με εκφάνσεις του “κόσμου” του. Σκληρά αυτοκριτικός, άλλωστε, κι ο ίδιος, παραδομένος στα πάθη του, άλλοτε νικητής κι άλλοτε ηττημένος.

Λοιδωρήθηκε για τις Πρέσπες και για άλλα από αρκετούς εξ αυτών που σήμερα τον μνημονεύουν με επαίνους, θεωρήθηκε εύπλαστος και ευέλικτος από άλλους, ήταν πάντοτε όμως μαγνήτης του νέου και αμείλικτος αντίπαλος του αναχρονιστικού και όλων των εκδοχών του φασισμού- θύμα πογκρόμ, άλλωστε, της σκοτεινής πλευράς της πόλης.

Ο Μπουτάρης είναι ένα καλό παράδειγμα όσων θα έπρεπε να αποφύγουμε την ώρα που φουσκώνει το τοξικό ρεύμα της εξαλλοσύνης και της αλαζονείας. Και στην εποχή μας μάλλον χρειαζόμαστε πολλούς μικρούς “Μπουτάρηδες”…