Όσοι “δημιουργούν” ιστορία, συνήθως δεν έχουν χρόνο να την γράψουν…

Στην μεγάλη ιστορία της ελληνικής οικονομικής κρίσης υπάρχουν κεφάλαια που έχουν περιγραφεί, υπάρχουν και άλλα που υποτιμήθηκαν ή αποσιωπήθηκαν, είτε λόγω πολιτικών σκοπιμοτήτων, είτε επειδή η συλλογική μνήμη είναι ασθενής και ενίοτε (καθοδηγούμενα) επιλεκτική. Αυτή καθ’ αυτή η κρίση έχει γνωστή χρονική αφετηρία (23 Απριλίου 2010, ανακοίνωση Γ. Παπανδρέου από το Καστελόριζο) και γνωστό τέλος (20 Αυγούστου 2018, και την επομένη με το μήνυμα του Α. Τσίπρα από την Ιθάκη).

Ελάχιστα έχουν ειπωθεί ή γραφτεί για τις πραγματικές αιτίες που προκάλεσαν την πτώχευση όπως και για πολλά ορόσημα από το χρονικό σημείο εκκίνησης μέχρι τον τερματισμό. Για παράδειγμα, οι προσεγγίσεις ερίζουν σχετικά με το εάν η χρεοκοπία επήλθε μεταξύ του 2007 και του 2009 (κυβέρνηση Κ. Καραμανλή), όπως είχε δηλώσει ο νυν διοικητής της ΤτΕ Γ. Στουρνάρας –αρχικά ως επικεφαλής του ΙΟΒΕ και μετά ως υπουργός Εθνικής Οικονομίας, από το 2012 έως το 2014-, ή αν η οικονομία “έσκασε” στα χέρια του Παπανδρέου μετά την εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ, το 2009.

Για πολλούς στη Ν.Δ ο δημοσιονομικός εκτροχιασμός που οδήγησε στο υπέρογκο χρέος και στον εξοβελισμό μας από τις αγορές φέρει την υπογραφή της σπάταλης διαχείρισης της περιόδου του Κ. Σημίτη, για το ΠΑΣΟΚ ήταν απόλυτη ευθύνη των κυβερνήσεων Καραμανλή μετά το 2004.

Από όλες τις φάσεις της κρίσης, πριν την “επίσημη” έναρξή της και μέχρι το τέλος της, εκείνη που κυρίαρχησε ως αφήγημα και πεδίο σκληρής και συχνά τοξικής πολιτικής αντιπαράθεσης ήταν αυτή του καλοκαιριού του 2015. Ως ένα βαθμό ορθώς λόγω των προσδοκιών που υπερφίαλα καλλιεργήθηκαν πριν την εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, τον Ιανουάριο του 2015, από την άλλη, όμως, εκείνη η διαχείριση που έβριθε σφαλμάτων, πολλά από τα οποία θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, δεν ήταν η αρχή, ήταν, όμως, η αρχή του τέλους.

Ακόμα κι αν δεν έχουν επαρκώς κριθεί ιστορικά όλα τα παραπάνω, ακόμα κι αν οι αναγνώσεις εμπίπτουν στη σφαίρα της πολιτικής εκμετάλευσης, το βέβαιο είναι πώς εκλογικά έχουν αποδοθεί οι ευθύνες.

Για την κατάρρευση της οικονομίας καταδικάστηκε, κυρίως, η κυβέρνηση Καραμανλή, για την αδυναμία της να προβλέψει και να αντιμετωπίσει την υπαγωγή στο πρώτο μνημόνιο έπεσε η κυβέρνηση Παπανδρέου, για την μνημονιακή πτωχοποίηση του πληθυσμού περιήλθε σε αποδρομή η συγκυβέρνηση Σαμαρά- Βενιζέλου, για την διάψευση των προσδοκιών συνετρίβη (με καθυστέρηση μιας τετραετίας) η κυβέρνηση Τσίπρα. Προφανώς συνέτρεξαν και άλλες παράμετροι, πάντοτε, ωστόσο, ήταν η οικονομία που έδινε την χαριστική βολή.

Τούτων λεχθέντων, σήμερα, και με έναν θηριώδη πόλεμο να απειλεί την εγχώρια οικονομία μέσα στην παγκόσμια κρίση αλλά και με την ακρίβεια και γενικότερα την εκτόξευση του κόστους ζωής να έχει φέρει σε απόγνωση σημαντικό τμήμα της κοινωνίας, σε μία σοβαρή χώρα με ένα σοβαρό πολιτικό σύστημα η πολιτική αντιπαράθεση θα έπρεπε να εστιάζει στις προτάσεις αντιμετώπισης των πραγματικών προβλημάτων που οξύνονται. Αντ’ αυτού αναβιώνει η σύγκρουση για όσα συνέβησαν έντεκα χρόνια πριν και παρά το γεγονός ότι έχουν μεσολαβήσει έκτοτε τρεις εθνικές εκλογικές αναμετρήσεις.

Κανένα ντοκιμαντέρ πάνω σε ένα βιβλίο συγκεκριμένης οπτικής (δημοσιογραφικής και πολιτικής) γωνίας για ένα (μόνο) ορόσημο της 16αετίας από την πτώχευση, και κανένας απολογισμός με στοιχεία αυτοκριτικής από ένα άλλο βιβλίο (του βασικού πρωταγωνιστή εκείνης της περιόδου), δεν πρέπει να αποτελέσουν εφαλτήριο για οπισθοχώρηση στην τοξικότητα εκείνης της εποχής.

Οι δημοσιογράφοι κάνουν τη δουλειά τους και κρίνονται γι΄ αυτήν. Οι πολιτικοί, όμως, έχουν πολλά περισσότερα να κάνουν για μία χώρα και μία κοινωνία που αγωνιά για λύσεις για το σήμερα και το αύριο και όχι για εύπεπτα αναγνώσματα ή θεάματα βολικά σε προεκλογικό χρόνο. Κι΄ αν για τους πρώτους δεν ισχύει και τόσο, για τους δεύτερους -τους πολιτικούς- ισχύει απόλυτα το ρηθέν από τον Μέτερνιχ: “Οι άνθρωποι που δημιουργούν ιστορία, δεν έχουν χρόνο να τη γράψουν”. Κυρίως όσοι νομίζουν ότι την δημιουργούν ή την επηρεάζουν.