Ο Γιαβάς φεύγει από το CHP και ανακατεύει την τράπουλα–Ο “τρίτος πόλος” που μπορεί να αλλάξει την τουρκική αντιπολίτευση

Η αποχώρηση του Μανσούρ Γιαβάς από το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα δεν είναι ακόμη μία παραίτηση μέσα στην κρίση που ταλανίζει την τουρκική αντιπολίτευση. Ο δήμαρχος της Άγκυρας ανακοίνωσε ότι συνεχίζει ως ανεξάρτητος, χωρίς να ακολουθήσει προς το παρόν τον Οζγκιούρ Οζέλ στο YENİ Parti και χωρίς να παραμείνει στο CHP του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου. Με αυτόν τον τρόπο, ένας από τους ισχυρότερους εκλογικά πολιτικούς της Τουρκίας μένει έξω από τους δύο αντίπαλους κομματικούς μηχανισμούς και τροφοδοτεί ένα νέο σενάριο: μπορεί να διαμορφωθεί ένας τρίτος πόλος με επίκεντρο τον ίδιο τον Γιαβάς;

Το ερώτημα έχει βάρος, καθώς ο δήμαρχος της πρωτεύουσας διαθέτει πολιτική διαδρομή στον εθνικιστικό χώρο, επανεξελέγη το 2024 με πάνω από 60% και εμφανίζεται σε πρόσφατες μετρήσεις ως ιδιαίτερα ισχυρό πρόσωπο σε υποθετικές προεδρικές αναμετρήσεις.

Η έξοδος που δύσκολα περνά απαρατήρητη

Ο Μανσούρ Γιαβάς ανακοίνωσε στις 23 Σεπτεμβρίου ότι εγκαταλείπει το CHP και θα συνεχίσει την πολιτική του πορεία ανεξάρτητα.

Η αφορμή ήταν οι δηλώσεις του εκπροσώπου του κόμματος Μουσλίμ Σαρί, ο οποίος τον επέκρινε για τις επαφές του με τον Οζέλ και δήλωσε ότι «κανείς δεν είναι πάνω από το CHP».

Ο Γιαβάς απάντησε ότι δεν θεωρεί τον εαυτό του υπεράνω οποιουδήποτε κόμματος, αλλά προειδοποίησε ότι οι εσωτερικές συγκρούσεις και οι δικαστικές περιπέτειες του χώρου απειλούν τη δυνατότητα μιας δημοκρατικής αλλαγής εξουσίας.

Το πιο ενδιαφέρον, πάντως, είναι αυτό που δεν έκανε.

Δεν πήγε στο YENİ Parti.

Ούτε CHP ούτε YENİ Parti – τουλάχιστον ακόμη

Μετά τη δικαστική ακύρωση του συνεδρίου του CHP του 2023 και την απομάκρυνση του Οζγκιούρ Οζέλ από την ηγεσία, εκείνος αποχώρησε από το κόμμα μαζί με συνολικά 91 βουλευτές και ίδρυσε στις 24 Ιουλίου το YENİ Parti, το οποίο απέκτησε αμέσως σημαντική κοινοβουλευτική παρουσία.

Ο Γιαβάς θα μπορούσε να τον ακολουθήσει.

Επέλεξε όμως να κρατήσει απόσταση και από τα δύο στρατόπεδα, διατηρώντας την προσωπική του αυτονομία. Έτσι διακρίνονται πλέον τρία διαφορετικά κέντρα επιρροής: το CHP του Κιλιτσντάρογλου, το YENİ Parti του Οζέλ και ο ανεξάρτητος Γιαβάς.

Δεν πρόκειται ακόμη για τρία οργανωμένα κομματικά μπλοκ. Πολιτικά, όμως, οι ισορροπίες έχουν ήδη αλλάξει.

Γιατί ο Γιαβάς δεν είναι μια συνηθισμένη περίπτωση

Ο δήμαρχος της Άγκυρας δεν προέρχεται από την κλασική κεμαλική διαδρομή.

Η πολιτική του καριέρα ξεκίνησε στον εθνικιστικό χώρο και για χρόνια υπήρξε στέλεχος του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης, του MHP, με το οποίο διετέλεσε δήμαρχος του Μπεϊπαζαρί από το 1999 έως το 2009.

Αυτό το παρελθόν εξηγεί γιατί έχει πρόσβαση σε ψηφοφόρους που δεν ανήκουν φυσιολογικά στον παραδοσιακό πυρήνα της κεντροαριστεράς.

Στις δημοτικές εκλογές του 2024 επανεξελέγη στην Άγκυρα με 60,4%, ενώ ο υποψήφιος της κυβερνητικής συμμαχίας περιορίστηκε στο 31,7%.

Το μεγάλο του πλεονέκτημα είναι ότι μπορεί να απευθυνθεί ταυτόχρονα σε κοσμικούς ψηφοφόρους, κεντρώους και τμήματα του εθνικιστικού ακροατηρίου.

Η δημοσκόπηση που κρατά ζωντανά τα σενάρια

Το όνομα του Γιαβάς έχει συνδεθεί επανειλημμένα με την προεδρία.

Σε έρευνα της GÜNDEMAR, που πραγματοποιήθηκε στα τέλη Ιουλίου 2026 σε δείγμα 2.300 ενηλίκων, καταγράφηκε σε υποθετική αναμέτρηση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο 60,17% έναντι 39,83%, μετά την αφαίρεση αναποφάσιστων και όσων δεν επέλεγαν κάποιον από τους δύο.

Η μέτρηση δεν αποτελεί πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος και δεν σημαίνει ότι ο Γιαβάς είναι αυτομάτως υποψήφιος.

Δείχνει, όμως, γιατί η ανεξαρτητοποίησή του αποκτά βαρύτητα πολύ μεγαλύτερη από μια συνηθισμένη κομματική αποχώρηση.

Οι δήμαρχοι που ακολούθησαν

Μετά την παραίτησή του, σειρά δημάρχων περιφερειακών δήμων της Άγκυρας ανακοίνωσαν επίσης ότι εγκαταλείπουν το CHP.

Τουρκικές πηγές κατέγραψαν επτά ή οκτώ αποχωρήσεις, ανάλογα με τον χρόνο ενημέρωσης των δημοσιευμάτων, ένδειξη ότι η απόφαση Γιαβάς είχε άμεσο αντίκτυπο και στην τοπική κομματική δομή.

Για έναν πολιτικό που δηλώνει ότι δεν ιδρύει κόμμα, η εικόνα ήδη ξεπερνά τα όρια μιας καθαρά προσωπικής επιλογής.

Ένας τρίτος δρόμος απέναντι στον Ερντογάν;

Το βασικό ερώτημα δεν είναι αν ο Γιαβάς θα ιδρύσει αύριο νέο κόμμα.

Είναι αν μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα σε πολιτικούς χώρους που δύσκολα συναντώνται.

Το CHP διαθέτει ιστορική ταυτότητα και κομματικό μηχανισμό. Το YENİ Parti του Οζέλ έχει συγκεντρώσει σημαντικό μέρος της κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης που προήλθε από τη διάσπαση. Ο Γιαβάς, από την άλλη, διαθέτει προσωπική εκλογική βάση και πρόσβαση σε κοινά πέρα από τα παραδοσιακά όρια της αντιπολίτευσης.

Αν αυτά τα τρία κέντρα βρουν κάποτε κοινό βηματισμό γύρω από μια προεδρική υποψηφιότητα ή μια ευρύτερη εκλογική συμφωνία, οι συσχετισμοί απέναντι στον Ερντογάν θα αλλάξουν αισθητά.

Αν όχι, η πολυδιάσπαση μπορεί να λειτουργήσει προς την αντίθετη κατεύθυνση και να αποδυναμώσει το συνολικό μέτωπο.

Προς το παρόν, ο Γιαβάς επιλέγει να μείνει έξω από τα δύο στρατόπεδα.

Και αυτή ακριβώς η απόσταση είναι που του δίνει σήμερα το μεγαλύτερο πολιτικό περιθώριο.