Νέο διπλωματικό θρίλερ μετά τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν-Στον “αέρα” η συνάντηση στην Ελβετία-Αναβάλλεται το ταξίδι Βανς
✨Η συνάντηση στο ελβετικό Μπούργκενστοκ για την εφαρμογή της αμερικανοϊρανικής συμφωνίας αναβλήθηκε, καθώς ο Αμερικανός αντιπρόεδρος δεν θα ταξιδέψει τελικά.
✨Η διαφωνία επικεντρώνεται στην «παράγραφο 6» της συμφωνίας, με την Τεχεράνη να μιλά για οικονομικές επενδύσεις και την Ουάσιγκτον να αρνείται αυτόματη χρηματοδότηση.
✨Κάθε πλευρά παρουσιάζει διαφορετική ερμηνεία της συμφωνίας για να πείσει το εσωτερικό της ότι δεν υποχώρησε, δημιουργώντας έντονη εσωτερική πολιτική πίεση.
✨Παρά τις αβεβαιότητες, οι τεχνικές συνομιλίες αναμένεται να ξεκινήσουν, με τη σημασία τους να υπερβαίνει το τεχνικό επίπεδο και να δοκιμάζει την εμπιστοσύνη.
Στον “αέρα” η συνάντηση στο ελβετικό θέρετρο του Μπούργκενστοκ που παρουσιάζεται επισήμως ως το πρώτο βήμα για την εφαρμογή της συμφωνίας που έβαλε τέλος στη μεγαλύτερη στρατιωτική κρίση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν εδώ και δεκαετίες. Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δεν θα αναχωρήσει τελικά για την Ελβετία, ανακοίνωσε ο Λευκός Οίκος, μετά την υπογραφή της διμερούς καταρχήν συμφωνίας-πλαισίου από τους προέδρους των δυο κρατών. Νωρίτερα έγινε γνωστό ότι η ιρανική διαπραγματευτική αντιπροσωπεία ανέβαλε το ταξίδι της λόγω της συνεχιζόμενης ισραηλινής επιθετικότητας στο νότιο Λίβανο. Οι εξελίξεις αναδεικνύουν ένα πολύ σύνθετο σκηνικό.
Η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη εμφανίζονται να δίνουν διαφορετικές ερμηνείες σε κρίσιμα σημεία της συμφωνίας, με επίκεντρο την περιβόητη «παράγραφο 6», η οποία έχει ήδη μετατραπεί στο πρώτο μεγάλο πεδίο αντιπαράθεσης πριν ακόμη ξεκινήσει η φάση της εφαρμογής.
Το ερώτημα που κυριαρχεί πλέον στους διπλωματικούς κύκλους είναι απλό αλλά εκρηκτικό: συμφώνησαν πραγματικά οι δύο πλευρές στο ίδιο κείμενο ή κάθε πλευρά επέστρεψε στο εσωτερικό της παρουσιάζοντας μια διαφορετική εκδοχή της συμφωνίας;
Η παράγραφος που άναψε φωτιές
Η αντιπαράθεση επικεντρώνεται σε μια διάταξη που αφορά την οικονομική διάσταση της μεταπολεμικής περιόδου.
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, υποστήριξε δημοσίως ότι η συμφωνία ανοίγει τον δρόμο για επενδύσεις ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην ιρανική οικονομία, στο πλαίσιο προγράμματος ανοικοδόμησης και οικονομικής ανάπτυξης.
Στην Ουάσιγκτον, ωστόσο, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική.
Αμερικανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για άμεση χρηματοδότηση της Τεχεράνης, καμία αυτόματη αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων και καμία δέσμευση για μεταφορά κεφαλαίων προς το ιρανικό κράτος. Σύμφωνα με την αμερικανική προσέγγιση, οποιαδήποτε οικονομική διευκόλυνση θα εξαρτηθεί από τη συμπεριφορά του Ιράν και από την τήρηση των δεσμεύσεών του στο πεδίο της ασφάλειας και του πυρηνικού προγράμματος.
Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ έσπευσε να απορρίψει δημοσιεύματα περί «δισεκατομμυρίων προς την Τεχεράνη», χαρακτηρίζοντάς τα ψευδή.
Η ουσία της διαφωνίας φαίνεται να βρίσκεται λιγότερο στα ποσά και περισσότερο στις ερμηνείες. Η ιρανική πλευρά παρουσιάζει τη συμφωνία ως αφετηρία οικονομικής επανένταξης της χώρας, ενώ η αμερικανική ως ένα αυστηρά υπό όρους πλαίσιο, στο οποίο τα ανταλλάγματα θα δίνονται μόνο εφόσον προηγούνται συγκεκριμένες κινήσεις από την Τεχεράνη.
Διπλωματία προς τα έξω, μηνύματα προς τα μέσα
Οι διαφορετικές αναγνώσεις δεν είναι τυχαίες. Κάθε πλευρά προσπαθεί να πείσει το εσωτερικό της ακροατήριο ότι δεν υποχώρησε.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Λευκός Οίκος καλείται να αποδείξει ότι δεν επιβραβεύει οικονομικά το Ιράν μετά από μια πολυετή περίοδο έντασης. Στο Ιράν, αντίθετα, η πολιτική και θρησκευτική ηγεσία πρέπει να πείσει ότι η συμφωνία αποφέρει απτά οικονομικά οφέλη και δεν αποτελεί απλώς μια αναστολή της σύγκρουσης χωρίς ανταλλάγματα.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και οι δηλώσεις του Γκαλιμπάφ, ο οποίος εμφανίστηκε ταυτόχρονα δεσμευμένος στην εφαρμογή της συμφωνίας αλλά και έτοιμος για σύγκρουση εάν η άλλη πλευρά επιχειρήσει να αλλάξει τους όρους.
Το μήνυμα ήταν διπλό: συνέχιση της διπλωματίας, αλλά χωρίς εγκατάλειψη της αποτρεπτικής ισχύος.
Το θρίλερ του Μπούργκενστοκ
Σαν να μην έφτανε η διαφωνία για το περιεχόμενο της συμφωνίας, μέχρι και λίγες ώρες πριν από τη συνάντηση παρέμενε ασαφές αν η ιρανική αντιπροσωπεία θα ταξιδέψει τελικά στην Ελβετία.
Πληροφορίες από την Τεχεράνη ανέφεραν ότι η τελική απόφαση δεν είχε ακόμη ληφθεί, ενώ παράλληλα συνεχίζονταν διαβουλεύσεις για τη μορφή και το εύρος των τεχνικών συνομιλιών.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση της Ελβετίας επιβεβαίωνε ότι οι προετοιμασίες συνεχίζονται κανονικά για τις συνομιλίες στο Μπούργκενστοκ, με τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ιράν και των διαμεσολαβητών, μεταξύ των οποίων το Κατάρ και το Πακιστάν.
Ενδεικτικό της ρευστότητας είναι ότι ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, ανέβαλε την προγραμματισμένη παρουσία του στην Ελβετία, ενώ η εκπροσώπηση της χώρας θα γίνει τελικά σε χαμηλότερο επίπεδο.
Παρά τις αβεβαιότητες, όλα δείχνουν ότι οι τεχνικές συνομιλίες θα ξεκινήσουν, καθώς καμία από τις δύο πλευρές δεν επιθυμεί να χρεωθεί μια κατάρρευση της διαδικασίας τόσο νωρίς.
Η πραγματική δοκιμασία αρχίζει τώρα
Η συμφωνία μπορεί να ανακοινώθηκε, όμως η δύσκολη φάση μόλις ξεκινά.
Η ιστορία των αμερικανοϊρανικών σχέσεων είναι γεμάτη από συμφωνίες που κατέρρευσαν όχι κατά την υπογραφή τους, αλλά κατά την εφαρμογή τους. Και ακριβώς εκεί βρίσκεται σήμερα ο μεγαλύτερος κίνδυνος.
Η έλλειψη εμπιστοσύνης παραμένει σχεδόν απόλυτη. Οι μηχανισμοί εφαρμογής δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως. Οι οικονομικές πτυχές της συμφωνίας παραμένουν ανοιχτές σε διαφορετικές ερμηνείες. Και οι πολιτικές πιέσεις στο εσωτερικό και των δύο χωρών είναι ισχυρές.
Γι’ αυτό και η συνάντηση στην Ελβετία έχει σημασία που υπερβαίνει κατά πολύ το τεχνικό της περιεχόμενο. Δεν θα κρίνει μόνο τον τρόπο εφαρμογής της συμφωνίας. Θα δείξει αν Ουάσιγκτον και Τεχεράνη μπορούν να μετατρέψουν μια εύθραυστη πολιτική συμφωνία σε βιώσιμη διαδικασία ή αν οι διαφορετικές αναγνώσεις της ίδιας συμφωνίας θα αποτελέσουν το πρώτο βήμα προς μια νέα κρίση.
SiteDesign