Όταν χτυπάει το τριψήφιο στις 3 τη νύχτα και άλλες ιστορίες αυτοδυναμίας…

Αν και το δίλημμα που θα θέσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στις εκλογές είναι γνωστό εδώ και καιρό και εστιάζεται στην λέξη “σταθερότητα”, από το βήμα του 16ου συνεδρίου της Νέας Δημοκρατίας επιχείρησε να το “εικονοποιήσει”. Κάλεσε τους πολίτες πριν αποφασίσουν να σκεφτούν αν “το τριψήφιο τηλέφωνο (του πρωθυπουργού στο Μέγαρο Μαξίμου) χτυπήσει στις 3 το πρωί σε έναν κόσμο αστάθειας και αβεβαιότητας, ποιος θα το σηκώσει και τι θα πει”.

Το κουδούνισμα του τηλεφώνου τη νύχτα δεν είναι για καλό κατά την λαϊκή θυμοσοφία και η σχετική εικόνα που περιέγραψε ο πρωθυπουργός (αν και δανεισμένη από την καμπάνια της Χίλαρι Κλίντον το 2008- εδώ) έχει σκοπό να διεγείρει τον φόβο του μέσου ψηφοφόρου ώστε να αναζητήσει αυτόν που μπορεί να του εγγυηθεί ασφάλεια.

Ο συνδυασμός του διλήμματος περί σταθερότητας με την οικονομία και την εξωτερική πολιτική εξηγεί ακόμα περισσότερο που ακριβώς θα στηρίξει ο Κυριάκος Μητσοτάκης την διεκδίκηση τρίτης θητείας. Διότι γνωρίζει καλά πώς το επιχείρημα “κάναμε ότι υποσχεθήκαμε το 2023” δεν είναι τόσο ισχυρό, αφενός επειδή σε αρκετά σοβαρά κοινωνικά προβλήματα δεν ισχύει, αφετέρου οι εκλογικές μάχες πολύ συχνά δεν κρίνονται στην επιβράβευση της κυβέρνησης που απέρχεται αλλά στις προσδοκίες που καλλιεργεί το κόμμα (μπορεί να είναι το κυβερνών, μπορεί, όμως, και άλλο της αντιπολίτευσης) που διεκδικεί να κυβερνήσει.

Και ως προς αυτό, πάντως, ο πρωθυπουργός προέβη σε μία δεύτερη “εικονοποίηση”. Απέρριψε το δίλημμα “Μητσοτάκης ή χάος” και είπε πως οι πολίτες θα κληθούν να απαντήσουν στο “Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης”, «Μητσοτάκης ή Τσίπρας”, “Μητσοτάκης ή Κωνσταντοπούλου” και “Μητσοτάκης ή οποιοδήποτε άλλος”. Επί της ουσίας λέει πώς είναι ασφαλέστερο να βρίσκεται (για άλλη μία θητεία) εκείνος στο Μαξίμου, στις …τρεις τα ξημερώματα, από τον Ανδρουλάκη ή τον Τσίπρα -αν λάβουμε υπόψη μας ότι οι τάσεις στις μετρήσεις δείχνουν ότι το ΠΑΣΟΚ και το νέο κόμμα του πρώην πρωθυπουργού θα ανταγωνιστούν για την δεύτερη θέση.

Τα διλήμματα και η “εικονοποίησή” τους είναι αναγκαία και υποκρύπτουν την αγωνία για την έκβαση των εκλογών.

Πρώτον, γιατί η Ν.Δ απέχει πολύ στις μετρήσεις από το ποσοστό αυτοδυναμίας και ως εκ τούτου μάλλον θα απαιτηθούν δύο αναμετρήσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης για να φτάσει στον στόχο, κι αυτό μόνο εφόσον προκύψει απόσταση ασφαλείας στο εκλογικό αποτέλεσμα και σοβαρή αλλαγή συσχετισμών και ανακατατάξεις στο εσωτερικό κάποιων κομμάτων.

Δεύτερον, επειδή είναι λογικό να φυτρώνει στο προεκλογικό έδαφος η αμφισβήτηση για το εάν η κυβέρνηση αξίζει τρίτη διακυβέρνηση, σπάζοντας, μάλιστα, την τάση μετά την Μεταπολίτευση που έδινε στα κόμματα εξουσίας το πολύ δύο συνεχόμενες θητείες. Οι ψηφοφόροι ενίοτε κουράζονται ακόμα και αν αισθάνονται ανασφαλείς με την αβεβαιότητα μιας διαφορετικής επιλογής.

Τρίτον, σε πείσμα όσων λέγονται η κυβέρνηση δεν έχει κατορθώσει ακόμα να κινητοποιήσει την μεγάλη μερίδα ψηφοφόρων της που της γύρισαν την πλάτη στις ευρωεκλογές και παραμένουν σήμερα απρόθυμοι και αναποφάσιστοι. Εάν η αποχή από τις κάλπες εστιαστεί στο δικό της δυνητικό εκλογικό σώμα, ενώ ενεργοποιηθούν άλλα τμήματα ψηφοφόρων λόγω της ίδρυσης νέων κομμάτων, τότε το αποτέλεσμα μπορεί να βγάλει εκπλήξεις.

Είναι προφανές πώς ο πρωθυπουργός εστιάζει στον διλημματικό χαρακτήρα της ψήφου περισσότερο στα πρόσωπα του Νίκου Ανδρουλάκη και του Αλέξη Τσίπρα. Η υπόθεση του “ξεχασιάρη λογιστή” και του εκατομμυρίου που εκ παραδρομής δεν δηλώθηκε στο “Πόθεν Έσχες” και η άλλη με την εκμίσθωση στο Δημόσιο του ακινήτου της οικογένειας του προέδρου του ΠΑΣΟΚ στο Ηράκλειο αξιοποιήθηκαν μεθοδικά και σε πολύ υψηλούς τόνους από τον “καμικάζι” τέτοιων αποστολών υπουργό Υγείας και άλλα κυβερνητικά στελέχη. Και η ανακύκλωση των γεγονότων του 2015 στοχεύει να απομειώσει την δυναμική που φαίνεται να αναπτύσσει ο δεύτερος.

Όμως, μία προεκλογική σύγκρουση σε πολύ υψηλούς τόνους και με στοιχεία τοξικότητας ενέχει τον πολύ σοβαρό κίνδυνο να παρασύρει μερίδα ψηφοφόρων στην ισοπεδωτική άποψη “όλοι ίδιοι είναι” και, εν τέλει, να ενισχύσει το ρεύμα του αντισυστημισμού.

Η Ν.Δ είναι αναμφίβολα το πιό ανθεκτικό κόμμα στα 52 χρόνια μετά την Μεταπολίτευση. Ακόμα και σε περιόδους συρρίκνωσης, όπως τώρα, διατηρεί μία σχεδόν αδιαπέραστη εκλογική βάση σημαντικά μεγαλύτερη από εκείνες άλλων κομμάτων. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης την διεύρυνε προς το κέντρο και την κατέστησε πολιτικά ηγεμονική και από την ομιλία του στο συνέδριο έδειξε πώς προς τα εκεί σχεδιάζει να επενδύσει ξανά.

Θα προκύψουν δύο ζητήματα που θα κρίνουν το εκλογικό αποτέλεσμα:

Πρώτον, εάν αυτοί οι κεντρογενείς ψηφοφόροι που ακολούθησαν το υπόδειγμα Μητσοτάκη μετά το 2016 αδιαφορούν για ζητήματα διαφθοράς και κρίσης του κράτους Δικαίου που αναδείχθηκαν πρόσφατα και είναι έτοιμοι να θυσιάσουν κάποιες αρχές τους στο βωμό της ασφάλειας- σταθερότητας. Δεν αποκλείεται, η οικονομία θα κρίνει πολλά.

Δεύτερον, εάν η αναζήτηση του επιπλέον ποσοστού που θα μπορούσε να οδηγήσει στην αυτοδυναμία στην περιοχή του κέντρου μεγαλώσει το χάσμα με τον παραδοσιακό δεξιό ψηφοφόρο, ιδιαίτερα στην περίπτωση που θεωρηθεί ελκυστικό το νέο κόμμα Καρυστιανού ή, ακόμα περισσότερο, εφόσον κάνει το δικό του βήμα ο Αντώνης Σαμαράς.

Εν κατακλείδι, για να φτάσει η Ν.Δ στην αυτοδυναμία της δεύτερης κάλπης (με ή χωρίς εταίρο) πρέπει να προηγηθεί ισχυρή βάση στην πρώτη. Επί της ουσίας εκεί θα κριθούν πολλά, αν όχι όλα.