Ελληνοτουρκική ένταση σε προεκλογικό χρόνο;
✨Η Τουρκία προωθεί νομοσχέδιο που νομιμοποιεί μονομερώς τη δικαιοδοσία της σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές και καθιερώνει το "casus belli" για επέκταση ελληνικών χωρικών υδάτων.
✨Η Αθήνα αντιμετωπίζει το νομοσχέδιο ως παράνομη μονομερή ενέργεια, ενώ ανησυχεί για την κλιμάκωση και την προστασία των τουρκικών «δικαιωμάτων» με στρατιωτικά μέσα.
✨Οι διπλωματικές και στρατιωτικές πηγές προβλέπουν πιθανή επιδείνωση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ακόμη και "θερμό καλοκαίρι" με αυξημένη ένταση και εξωτερικές παρεμβάσεις.
✨Υπάρχει κίνδυνος να χρησιμοποιηθεί η ένταση ως προεκλογικό εργαλείο από κυβέρνηση ή αντιπολίτευση, ενισχύοντας διλήμματα σταθερότητας και πατριωτισμού πριν τις εκλογές.
Ως προς το νομοσχέδιο περί το αναθεωρητικό αφήγημα της “Γαλάζιας Πατρίδας” που θα ψηφιστεί τον Ιούνιο από την Τουρκική Εθνοσυνέλευση ο στόχος της Άγκυρας είναι σαφής: επιχειρείται να αποκτήσει (μονομερές) νομικό περίβλημα η “δικαιοδοσία” σε αμφισβητούμενες κατά την γείτονα θαλάσσιες περιοχές στο Αιγαίο και αποκτά ισχύ νόμου το “casus belli” έναντι του κατοχυρωμένου από το διεθνές δίκαιο δικαιώματος της Ελλάδας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα μέχρι τα 12 μίλια.
Η Τουρκία επιδιώκει να απαντήσει με αυτόν τον τρόπο στις κινήσεις της Ελλάδας με τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό και τα θαλάσσια πάρκα, επί της ουσίας, όμως, εκείνο που την προβληματίζει είναι η σε βάρος της αλλαγή του στάτους κβο στην ευρύτερη περιοχή της Ν.Α Μεσογείου με την τριμερή Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ, την ενισχυμένη αμυντική συνεργασία με τη Γαλλία και την δραστηριότητα αμερικανικών πετρελαϊκών κολοσσών (κυρίως της Chevron).
Η Αθήνα αντιμετωπίζει μέχρις ώρας το τουρκικό νομοσχέδιο ως μονομερή προβολή αιτιάσεων που δεν έχουν υπόσταση έναντι του διεθνούς δικαίου και του δικαίου της θάλασσας. Όμως, η ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας ίσως αποκαλύπτει κάτι περισσότερο: “οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις θα συνεχίσουν, όπως πάντα, με ακλόνητη αποφασιστικότητα να προστατεύουν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας στις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας τους”.
Πρώτα, δηλαδή, με την ψήφιση του νομοσχεδίου στην Τουρκική Εθνοσυνέλευη κατοχυρώνονται νομικά τα “δικαιώματα” και η “δικαιοδοσία”, και μετά οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις αναλαμβάνουν να τα προστατεύσουν. Πρόκειται για σαφή κλιμάκωση του τουρκικού αναθεωρητισμού και μάλιστα με προειδοποίηση υπεράσπισης αυτού του νέου πλαισίου στο πεδίο.
Σε αυτό συγκλίνουν διπλωματικές και στρατιωτικές πηγές που θεωρούν, μάλιστα, πιθανό να επιδεινωθεί το κλίμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και κάποιοι μιλούν για ένα “θερμό καλοκαίρι” που δεν είναι απίθανο να προσεγγίσει σε ένταση εκείνο του 2020.
Εφόσον συμβεί κάτι τέτοιο προκύπτουν δύο κίνδυνοι που δεν πρέπει να υποτιμηθούν: πρώτος, ότι μία αύξηση της έντασης στην περιοχή με τουρκική υπαιτιότητα ίσως κινητοποιήσει εξωτερικές παρεμβάσεις για την αποκατάσταση της ισορροπίας, και δεύτερος, ότι όλα αυτά μπορεί να συμβούν σε προεκλογικό χρόνο στην Ελλάδα.
Οι δηλώσεις του αμερικανού πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Τουρκία Τομ Μπάρακ μας έχουν προϊδεάσει σχετικά, ενώ η επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στην περιοχή (σύνοδος του ΝΑΤΟ στις αρχές Ιουλίου στην Άγκυρα) και η πιθανότητα να έρθει και στην Αθήνα δεν αποκλείεται να προκαλέσουν τέτοια παρέμβαση.
Η ελληνική διπλωματία και οι ένοπλες δυνάμεις θα διαμορφώσουν, ελπίζουμε, ανάλογο σχεδιασμό και καλό θα ήταν η κυβέρνηση να ενημερώσει σχετικά τα κόμματα της αντιπολίτευσης και πολιτικά πρόσωπα ειδικού βάρους.
Εγκυμονεί, από την άλλη, κι ένας επιπλέον κίνδυνος: να μετατραπεί τυχόν ένταση με την Τουρκία σε εκλογικό βατήρα. Είτε από την κυβέρνηση που βλέπει ανεβασμένες τις (δημοσκοπικές) μετοχές της σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και ίσως διολισθήσει στην ενίσχυση του διλήμματος περί σταθερότητας και καταστήσει μία τέτοια συνθήκη βασικό λόγο για πρόωρη προσφυγή σε κάλπες το φθινόπωρο. Είτε από μερίδα της αντιπολίτευσης που θα σηκώσει τους τόνους και θα εμπορευθεί πατριωτισμό.
SiteDesign