Τι σημαίνουν για το παλαιστινιακό και τη Μέση Ανατολή οι διπλωματικές συμμαχίες του Ισραήλ στη Λατινική Αμερική
✨Σε λιγότερο από μία εβδομάδα, το Ισραήλ πέτυχε σημαντικές διπλωματικές επιτυχίες με την Κολομβία να αναγνωρίζει την κυριαρχία του στα Υψίπεδα του Γκολάν.
✨Η Βενεζουέλα συμφώνησε στη δημιουργία μηχανισμού παροχής προξενικών υπηρεσιών, σηματοδοτώντας μερική αποκατάσταση σχέσεων μετά από 17 χρόνια διακοπής.
✨Η ισραηλινή διπλωματία αξιοποιεί αλλαγές κυβερνήσεων στη Λατινική Αμερική, προσφέροντας συνεργασία σε ασφάλεια, τεχνολογία και εμπόριο, ενώ αναζητά στήριξη απέναντι στην απομόνωση λόγω του πολέμου στη Γάζα.
✨Παρά τις κυβερνητικές κινήσεις, η αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους παραμένει σχεδόν καθολική και οι κοινωνικές στάσεις στην περιοχή δεν έχουν αλλάξει ουσιαστικά.
Σε λιγότερο από μία εβδομάδα, το Ισραήλ πέτυχε δύο διπλωματικές κινήσεις που μέχρι πρόσφατα θα έμοιαζαν απίθανες. Η Κολομβία αναγνώρισε την ισραηλινή κυριαρχία στα κατεχόμενα Υψίπεδα του Γκολάν, εγκαταλείποντας τη διεθνή γραμμή για το συριακό έδαφος, και η Βενεζουέλα συμφώνησε να δημιουργήσει μηχανισμό παροχής προξενικών υπηρεσιών έπειτα από δεκαεπτά χρόνια χωρίς επίσημες σχέσεις. Οι δύο αποφάσεις έχουν διαφορετικό βάρος, αλλά κοινή πολιτική αφετηρία: ελήφθησαν μετά την αλλαγή συσχετισμών στις κυβερνήσεις της περιοχής και ενώ το Τελ Αβίβ αναζητεί συμμάχους απέναντι στην απομόνωση που προκάλεσε ο πόλεμος στη Γάζα.
Η ισραηλινή διπλωματία κινείται γρήγορα, αξιοποιεί τις εκλογικές ανατροπές και προσφέρει συνεργασία σε ασφάλεια, τεχνολογία και εμπόριο. Σχεδόν πάντα, λίγα μέτρα πιο πίσω, διακρίνεται και η Ουάσιγκτον.
Η συμφωνία πριν από την ορκωμοσία
Το 2024 ο τότε πρόεδρος της Κολομβίας Γουστάβο Πέτρο διέκοψε τις σχέσεις με το Ισραήλ εξαιτίας του πολέμου στη Γάζα, ανέστειλε τις εξαγωγές άνθρακα και στήριξε την προσφυγή της Νότιας Αφρικής στο Διεθνές Δικαστήριο. Η εκλογή του Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια ανέτρεψε αυτή την πολιτική μέσα σε λίγες ημέρες.
Οι αποφάσεις είχαν προετοιμαστεί πριν από την αλλαγή εξουσίας. Ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ συνάντησε στην Ουάσιγκτον τον μελλοντικό Κολομβιανό ομόλογό του, Ομάρ Μπούλα Εσκομπάρ. Στη συνάντηση συμφωνήθηκαν η αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων, η ανταλλαγή πρεσβευτών, η κατάργηση των θεωρήσεων εισόδου, η επανέναρξη των εξαγωγών άνθρακα και η μεταφορά της κολομβιανής πρεσβείας στην Ιερουσαλήμ, σύμφωνα με την ισραηλινή κυβέρνηση.
Ακολούθησε η αναγνώριση της ισραηλινής κυριαρχίας στο Γκολάν. Η Κολομβία έγινε η δεύτερη χώρα, μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες, που υιοθετεί αυτή τη θέση για την περιοχή που κατέχει το Ισραήλ από το 1967. Η απόφαση προκάλεσε αντιδράσεις στον αραβικό κόσμο και έφερε την Μπογκοτά απέναντι στη διεθνή συναίνεση για το καθεστώς των Υψιπέδων.
Στη Βενεζουέλα άνοιξε προξενικό κανάλι
Στην περίπτωση της Βενεζουέλας, οι τίτλοι περί πλήρους αποκατάστασης των σχέσεων ξεπέρασαν τα πραγματικά δεδομένα. Το Καράκας και το Τελ Αβίβ συμφώνησαν μόνο στη δημιουργία μηχανισμού συντονισμού για την προξενική εξυπηρέτηση των πολιτών τους.
Η επαφή διευκολύνθηκε από την ισραηλινή ανθρωπιστική αποστολή μετά τον σεισμό του Ιουνίου. Η παροχή βοήθειας επέτρεψε στις δύο πλευρές να ξεκινήσουν συνομιλίες χωρίς να ανακοινώσουν από την αρχή πολιτική προσέγγιση. Για τη Βενεζουέλα, η οποία είχε διακόψει τις σχέσεις το 2009 επί Ούγκο Τσάβες και διατηρούσε στενούς δεσμούς με το Ιράν, ακόμη και αυτή η περιορισμένη συμφωνία δείχνει αλλαγή προσανατολισμού.
Ο Σάαρ έβαλε στόχο ολόκληρη την ήπειρο
Ο Γκίντεον Σάαρ έχει χαρακτηρίσει το 2026 «Έτος της Λατινικής Αμερικής» για την ισραηλινή διπλωματία. Τον Απρίλιο, ο πρόεδρος της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι και ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου εγκαινίασαν στην Ιερουσαλήμ τις «Συμφωνίες του Ισαάκ», ένα πλαίσιο συνεργασίας στην ασφάλεια, στην οικονομία και στην τεχνολογία, κατά το πρότυπο των Συμφωνιών του Αβραάμ.
Η Βολιβία αποκατέστησε τις διπλωματικές σχέσεις μετά την εκλογή του Ροντρίγο Πας. Στη Χιλή, ο Χοσέ Αντόνιο Καστ άρχισε να αποκαθιστά τις επαφές που είχαν επιδεινωθεί επί της προηγούμενης κυβέρνησης. Στον Ισημερινό, ο Σάαρ πραγματοποίησε την πρώτη επίσκεψη Ισραηλινού υπουργού Εξωτερικών εδώ και 44 χρόνια και υπέγραψε συμφωνίες για την οικονομία και την ασφάλεια.
Ασφάλεια, ψήφοι και μεταφορά πρεσβειών
Το Ισραήλ επιδιώκει ευνοϊκότερες ψήφους σε διεθνείς οργανισμούς, περιορισμό των νομικών πιέσεων για τη Γάζα και μεταφορά περισσότερων πρεσβειών στην Ιερουσαλήμ. Ως αντάλλαγμα προσφέρει τεχνολογία επιτήρησης, κυβερνοασφάλεια, οπλικά συστήματα, αγροτική τεχνογνωσία και λύσεις διαχείρισης νερού.
Οι κυβερνήσεις που ανταποκρίνονται στην ισραηλινή προσέγγιση επιδιώκουν συγχρόνως καλύτερες σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Δεν χρειάζεται κάθε απόφαση να έχει υπαγορευτεί από τον Λευκό Οίκο για να γίνει αντιληπτό το μοτίβο. Για αρκετές πρωτεύουσες της περιοχής, η προσέγγιση με το Ισραήλ λειτουργεί και ως διαπιστευτήριο προς την Ουάσιγκτον.
Το εμπόδιο βρίσκεται στις κάλπες
Η αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους παραμένει σχεδόν καθολική στη Λατινική Αμερική. Η Χιλή φιλοξενεί περίπου μισό εκατομμύριο πολίτες παλαιστινιακής καταγωγής, τη μεγαλύτερη κοινότητα εκτός του αραβικού κόσμου, ενώ η Βραζιλία έχει παρέμβει επισήμως στην υπόθεση της Νότιας Αφρικής κατά του Ισραήλ στο Διεθνές Δικαστήριο.
Η ισραηλινή διπλωματία έχει εξασφαλίσει κυβερνητικές συμφωνίες και κινήσεις υψηλού συμβολισμού, όχι όμως αντίστοιχη μεταστροφή στις κοινωνίες της ηπείρου. Οι σημερινές επιτυχίες συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με συγκεκριμένες κυβερνήσεις. Στη Λατινική Αμερική, μια εκλογική αναμέτρηση αρκεί συχνά για να ακυρώσει μέσα σε εβδομάδες όσα χτίστηκαν επί χρόνια.
SiteDesign