Ο Νετανιάχου βλέπει ρήγμα στα δεξιά: Οι “αντάρτες”, οι χαμένες ψήφοι και η απειλή Άιζενκοτ

Η ισραηλινή Δεξιά μπαίνει σε μια από τις πιο νευρικές και απρόβλεπτες προεκλογικές μάχες των τελευταίων ετών, με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να βλέπει το στρατόπεδό του να απειλείται όχι από έναν ενιαίο αντίπαλο, αλλά από τον ίδιο του τον κατακερματισμό. Λίγες ημέρες πριν από την κατάθεση των εκλογικών συνδυασμών, το παρασκήνιο σε Τελ Αβίβ και Ιερουσαλήμ θυμίζει περισσότερο ξεκαθάρισμα λογαριασμών παρά συντεταγμένη εκστρατεία: Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, Μπεζαλέλ Σμότριτς και Όφερ Βίντερ χαράσσουν ο καθένας τη δική του πορεία, ενώ ο Νετανιάχου προσπαθεί να αποτρέψει μια διαρροή ψήφων που μπορεί να του κοστίσει την εξουσία.

Σπύρος Σιδέρης

Και σαν να μην έφταναν οι εσωτερικές τριβές, στο βάθος μεγαλώνει ακόμη ένας πονοκέφαλος: ο Γκάντι Άιζενκοτ, ο οποίος δεν εμφανίζεται απλώς ανταγωνιστικός απέναντι στον πρωθυπουργό, αλλά κερδίζει έδαφος σε ένα κοινό που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν σχεδόν δεδομένο για το Λικούντ.

Ο πόλεμος μέσα στο ίδιο στρατόπεδο

Το πρόβλημα του Νετανιάχου είναι αριθμητικό, αλλά πάνω απ’ όλα πολιτικό.

Στα δεξιά του Λικούντ εμφανίζονται τρεις δυνάμεις με πιθανότητες κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης: το κόμμα του Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, εκείνο του υπουργού Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς και η νέα λίστα του πρώην αξιωματικού Όφερ Βίντερ.

Ο βασικός φόβος του πρωθυπουργού είναι ότι ο Σμότριτς, αν κατέβει αυτόνομα, μπορεί να μην περάσει το εκλογικό όριο. Σε ένα τέτοιο σενάριο, χιλιάδες δεξιές ψήφοι θα χαθούν και μαζί τους ενδεχομένως τρεις ή τέσσερις κρίσιμες έδρες.

Ο Νετανιάχου πιέζει τον Μπεν Γκβιρ και τον Βίντερ να βρουν τρόπο να τον εντάξουν σε ένα από τα ψηφοδέλτιά τους. Εκείνοι, όμως, του επιστρέφουν την πίεση: αν ανησυχεί τόσο, ας βάλει τον Σμότριτς στο Λικούντ.

Η εικόνα στο εσωτερικό της ισραηλινής Δεξιάς είναι πλέον περισσότερο συγκρουσιακή παρά συντροφική.

Ο Νετανιάχου βγήκε στην τηλεόραση θυμωμένος

Η ένταση φάνηκε καθαρά στη μακρά συνέντευξη του Νετανιάχου στο Κανάλι 14, όπου ο Ισραηλινός πρωθυπουργός δεν επιχείρησε να κρύψει τον εκνευρισμό του.

Στο στόχαστρό του βρέθηκε κυρίως ο Βίντερ, τον οποίο κατηγόρησε εμμέσως ότι παίζει με τη φωτιά, επιλέγοντας αυτόνομη κάθοδο στις εκλογές.

Ο Νετανιάχου αποκάλυψε ότι είχε συναντηθεί μαζί του και του είχε προτείνει να ενταχθεί στο Λικούντ. Ο πρώην αξιωματικός αρνήθηκε και προτίμησε να ακολουθήσει τη δική του πορεία.

Για τον πρωθυπουργό, όμως, αυτή η επιλογή μπορεί να οδηγήσει σε εκλογικό ναυάγιο για τη Δεξιά.

Δεν έμεινε, μάλιστα, μόνο στους αριθμούς. Άφησε σαφείς αιχμές και για την πολιτική στάση του Βίντερ.

Ο τελευταίος έχει δηλώσει ότι θα στηρίξει τον Νετανιάχου για την πρωθυπουργία, αλλά υπό προϋποθέσεις που συνδέονται με ακόμη σκληρότερη γραμμή στη Γάζα.

Και αυτή ακριβώς η λέξη — το «αλλά» — φαίνεται πως ενόχλησε ιδιαίτερα τον Νετανιάχου.

Στη δική του ανάγνωση, Μπεν Γκβιρ και Σμότριτς είναι δύσκολοι σύμμαχοι, αλλά προβλέψιμοι. Ο Βίντερ, αντίθετα, εμφανίζεται ως ένας παίκτης που μπορεί να κινηθεί αυτόνομα και να ζητήσει πολιτικό αντάλλαγμα.

Ο πραγματικός φόβος λέγεται Άιζενκοτ

Πίσω από τις εσωτερικές συγκρούσεις υπάρχει, όμως, ένα ακόμη πιο ανησυχητικό μήνυμα για το Λικούντ.

Μετρήσεις που επικαλείται ο Νετανιάχου δείχνουν ότι νεότεροι ψηφοφόροι ανατολικής καταγωγής αρχίζουν να απομακρύνονται από την παραδοσιακή δεξιά τους ταυτότητα.

Πρόκειται για πολίτες που μεγάλωσαν σε οικογένειες πιστές στο Λικούντ, αλλά έχουν πλέον ανέβει κοινωνικά και οικονομικά και δεν αισθάνονται την ίδια πολιτική εξάρτηση από το κόμμα.

Ένα μέρος αυτών στρέφεται προς τον Γκάντι Άιζενκοτ.

Για τον Νετανιάχου, αυτή η μετακίνηση μπορεί να αποδειχθεί πιο επικίνδυνη από μια διαφωνία με τον Μπεν Γκβιρ. Δεν πρόκειται απλώς για ανακύκλωση ψήφων μέσα στη Δεξιά, αλλά για ρήγμα στον ίδιο τον κοινωνικό πυρήνα του Λικούντ.

Οι αριθμοί δεν δίνουν καθαρή κυβέρνηση

Οι δημοσκοπήσεις κάνουν την εικόνα ακόμη πιο σύνθετη.

Το μπλοκ των κομμάτων που αντιτίθενται στον Νετανιάχου εμφανίζεται με περίπου 55 έδρες, έναντι 52 για το δικό του στρατόπεδο, ενώ τα αραβικά κόμματα συγκεντρώνουν συνολικά 13.

Κανείς, όμως, δεν έχει καθαρό δρόμο προς την πλειοψηφία.

Ο Άιζενκοτ μπορεί να προηγείται σε προσωπική δημοτικότητα απέναντι στον Νετανιάχου, αλλά για να σχηματίσει κυβέρνηση θα χρειαζόταν μια εξαιρετικά δύσκολη κοινοβουλευτική εξίσωση, με συμμετοχή ή ανοχή αραβικών κομμάτων.

Αυτό είναι και το στοιχείο που κρατά τον Νετανιάχου στο παιχνίδι.

Μπορεί να χάνει έδαφος και να βλέπει τους συμμάχους του να συγκρούονται, αλλά οι αντίπαλοί του εξακολουθούν να μην έχουν καθαρή διαδρομή προς την εξουσία.

Το χάος που ίσως τελικά τον σώσει

Η ειρωνεία είναι ότι η ίδια αστάθεια που απειλεί τον Νετανιάχου μπορεί στο τέλος να του προσφέρει πολιτικό χρόνο.

Αν κανένα στρατόπεδο δεν καταφέρει να σχηματίσει βιώσιμη κυβέρνηση, η κρίση μπορεί να παραταθεί και ο ίδιος να παραμείνει στο τιμόνι ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός για αρκετούς ακόμη μήνες.

Μέχρι τότε, όμως, θα πρέπει να περιορίσει τις απώλειες στα δεξιά του, να κρατήσει τον Σμότριτς εντός παιχνιδιού, να ελέγξει τις κινήσεις του Μπεν Γκβιρ, να αποδυναμώσει τον Βίντερ και, κυρίως, να ανακόψει τη διαρροή προς τον Άιζενκοτ.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τον Νετανιάχου, λοιπόν, δεν βρίσκεται μόνο απέναντί του. Βρίσκεται μέσα στο ίδιο του το στρατόπεδο.