“Συμφωνία Ισλαμαμπάντ”: Το Axios περιγράφει το σχέδιο κατανόησης ΗΠΑ-Ιράν-Τι περιλαμβάνει, το δύσκολο σημείο

Το υπό διαμόρφωση μνημόνιο κατανόησης θα παρατείνει την εκεχειρία για 60 ημέρες, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, ενώ στο διάστημα αυτό θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Το κείμενο περιλαμβάνει πλαίσιο για τη διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, με τις τελικές αποφάσεις να παραπέμπονται σε δεύτερη, πιο αναλυτική συμφωνία. Σύμφωνα με πηγές που συμμετέχουν στη διαμεσολάβηση και επικαλείται το Axios προβλέπει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ χωρίς διόδια και σταδιακή άρση των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης.

Διπλωμάτης από μία από τις μεσολαβούσες χώρες δήλωσε ότι «οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν συμφωνήσει στο κείμενο μιας συμφωνίας», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι απομένει η τελική έγκριση. Σύμφωνα με πηγές, η συμφωνία έχει ήδη εγκριθεί σε υψηλό επίπεδο στην Τεχεράνη, όχι όμως απαραίτητα από τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.

Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος για υπογραφή ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο, ενώ η ιρανική πλευρά διαμηνύει ότι «δεν έχει ακόμη λάβει οριστική απόφαση». Παράλληλα, αμερικανικά μεταγωγικά αεροσκάφη αναχώρησαν για την Ευρώπη ενόψει πιθανής τελετής υπογραφής στη Γενεύη.

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία

Η προκαταρκτική συμφωνία φέρεται να επιτεύχθηκε έπειτα από πολύωρες επαφές μεταξύ του Καταριανού διαμεσολαβητή Αλί Αλ-Θαουάντι και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, με συνεχή επικοινωνία με τους απεσταλμένους του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.

Στο σκέλος του πυρηνικού προγράμματος, η Τεχεράνη δεσμεύεται να μην αποκτήσει πυρηνικό όπλο και να επιλύσει το ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου. Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι εξετάζεται η αραίωση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου εντός του Ιράν υπό την εποπτεία επιθεωρητών του ΟΗΕ.

Ο διπλωμάτης υποστήριξε ότι το μνημόνιο «περιλαμβάνει λεπτομέρειες για όλα τα πυρηνικά ζητήματα» και «ικανοποιεί όλες τις αμερικανικές απαιτήσεις».

Η συμφωνία προβλέπει επίσης την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα προπολεμικά επίπεδα μέσα σε 30 ημέρες, με παράλληλη άρση του αμερικανικού αποκλεισμού. Σε αντάλλαγμα, το Ιράν αναμένεται να λάβει περιορισμένη ελάφρυνση κυρώσεων και τη δυνατότητα εξαγωγών πετρελαίου για 60 ημέρες.

«Δεν υπάρχει συγκεκριμένη ημερομηνία για την άρση των κυρώσεων και αυτή θα συνδέεται με την εφαρμογή της συμφωνίας», δήλωσε ο διπλωμάτης.

Το εμπόδιο για την οριστική συμφωνία

Ανοιχτό παραμένει το θέμα των δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό, με τις δύο πλευρές να διαφωνούν για τον τρόπο και το χρονοδιάγραμμα αποδέσμευσής τους. Παράλληλα, ΗΠΑ, Ιράν και Κατάρ εξετάζουν μηχανισμό που θα επιτρέψει στην Τεχεράνη να χρησιμοποιήσει μέρος των παγωμένων κεφαλαίων της για ανθρωπιστικές αγορές.

Εφόσον ολοκληρωθεί, η συμφωνία που προωθούν από κοινού Κατάρ και Πακιστάν θα λάβει την ονομασία «Συμφωνία του Ισλαμαμπάντ».

«Εργαζόμαστε με τα εμπλεκόμενα μέρη για τις τελευταίες λεπτομέρειες της συμφωνίας και τον καθορισμό ημερομηνίας για την τελετή υπογραφής», δήλωσε ο διπλωμάτης.

Σε ποιο σημείο βρισκόμαστε

Ο διπλωμάτης μιας από τις μεσολαβούσες χώρες, ο οποίος παρουσίασε στον Axios το τελευταίο κείμενο, δήλωσε ότι «οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφώνησαν στο κείμενο μιας συμφωνίας», αλλά αναγνώρισε ότι η συμφωνία χρειάζεται ακόμη τελική έγκριση.

• Μέχρι το βράδυ της Πέμπτης, η συμφωνία είχε εγκριθεί από την ιρανική πλευρά σε υψηλά επίπεδα, αλλά πιθανότατα όχι από τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ανέφεραν δύο πηγές με γνώση του θέματος.
• Ο Τραμπ δήλωσε ότι αναμένει μια τελετή υπογραφής κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Ένας εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε ότι η Τεχεράνη «δεν έχει ακόμη καταλήξει σε τελική απόφαση».
• Ο Λευκός Οίκος έχει πιστέψει αρκετές φορές ότι μια συμφωνία ήταν κοντά τους τελευταίους δύο μήνες, μόνο και μόνο για να μην ολοκληρωθούν οι συνομιλίες. Ο διπλωμάτης εξέφρασε αισιοδοξία ότι, αυτή τη φορά, το κείμενο θα παραμείνει.

Αναχώρησαν αεροσκάφη για Ευρώπη

Σε μια τελευταία εξέλιξη τέσσερα αεροσκάφη C-17 της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ αναχώρησαν για την Ευρώπη την Πέμπτη, μεταφέροντας εξοπλισμό για πιθανό ταξίδι του Αντιπροέδρου Βανς σε τελετή υπογραφής στη Γενεύη τις επόμενες ημέρες.

Σύμφωνα με δύο διπλωμάτες από δύο μεσολαβούσες χώρες και δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, η προσωρινή συμφωνία επιτεύχθηκε το βράδυ της Τετάρτης μετά από ώρες διαπραγματεύσεων μεταξύ του μεσολαβητή του Κατάρ, Αλί Αλ-Θαουάντι, και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί.

• Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στην Τεχεράνη, ο Αλ-Θαουάντι μίλησε τηλεφωνικά πολλές φορές με τους απεσταλμένους του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ανέφεραν δύο πηγές.
• Η ανακοίνωση του Τραμπ ότι η συμφωνία είχε οριστικοποιηθεί αποτέλεσε έκπληξη για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.
• Τις τελευταίες ημέρες, ο Νετανιάχου βρέθηκε στο σκοτάδι, τηλεφωνώντας σε συμμάχους κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ για να προσπαθήσει να συλλέξει πληροφορίες, σύμφωνα με αμερικανική πηγή με άμεση γνώση.

Σύμφωνα με το Axios η συμφωνία, η οποία επιτεύχθηκε με κοινή μεσολάβηση του Κατάρ και του Πακιστάν, θα ονομαστεί συμφωνία του Ισλαμαμπάντ — εάν, δηλαδή, και οι δύο πλευρές τελικά συμφωνήσουν να την υπογράψουν.

«Εργαζόμαστε με τα μέρη για να βάλουμε τις τελευταίες πινελιές στη συμφωνία και να ορίσουμε ημερομηνία για την τελετή υπογραφής», δήλωσε ο διπλωμάτης μιας από τις μεσολαβούσες χώρες.