Γιατί οι σημερινοί γονείς νιώθουν συνεχώς εξαντλημένοι- Η νέα πραγματικότητα της γονεϊκότητας

Είναι κάτι που παρατηρείται παντού: οι σημερινοί γονείς μοιάζουν διαρκώς εξαντλημένοι. Οι συζητήσεις περιστρέφονται συχνά γύρω από το άγχος, την έλλειψη χρόνου και την αίσθηση ότι οι υποχρεώσεις δεν τελειώνουν ποτέ. Όσοι δεν έχουν παιδιά το ακούν συχνά από φίλους ή συγγενείς· όσοι έχουν, πιθανότατα αναγνωρίζουν τον εαυτό τους σε αυτό το μόνιμο στρες που δύσκολα υποχωρεί.

Όπως επισημαίνει στο Psychology Today η ψυχολόγος Άμπερ Θόρντον, η οποία ειδικεύεται σε θέματα γονεϊκότητας, η κατάσταση αυτή δεν οφείλεται σε αδυναμία ή κακή διαχείριση χρόνου. Ο τρόπος που μεγαλώνουμε τα παιδιά έχει αλλάξει ριζικά. Οι ευθύνες είναι περισσότερες, οι ρόλοι πιο σύνθετοι και οι προσδοκίες από τους γονείς υψηλότερες από ποτέ.

Η καθημερινότητα που γεμίζει ασφυκτικά

Αρκεί να σκεφτεί κανείς το σύνολο των υποχρεώσεων που καλούνται να διαχειριστούν οι γονείς σήμερα.

Υπάρχουν τα μαθήματα του σχολείου, οι αθλητικές δραστηριότητες, οι προπονήσεις, τα μαθήματα μουσικής ή χορού, αλλά και τα απογεύματα και τα Σαββατοκύριακα που γεμίζουν με μετακινήσεις και δραστηριότητες.

Ταυτόχρονα, οι γονείς προσπαθούν να διατηρήσουν μια ισορροπία με τη δουλειά, τις οικογενειακές υποχρεώσεις, τις προσωπικές σχέσεις, αλλά και τη σωματική και ψυχική τους υγεία.

Κάποια στιγμή όλα αυτά αρχίζουν να μοιάζουν υπερβολικά. Κι όμως, κάθε υποχρέωση ξεχωριστά φαίνεται σημαντική και δύσκολα μπορεί να αφαιρεθεί από το πρόγραμμα.

Το νέο συναισθηματικό βάρος της γονεϊκότητας

Το άγχος των σύγχρονων γονιών δεν προκύπτει μόνο από τις πρακτικές ευθύνες.
Πέρα από το γνωστό «νοητικό φορτίο» της καθημερινότητας, έχει προστεθεί και κάτι ακόμη: η συναισθηματική εργασία της γονεϊκότητας.

Οι γονείς σήμερα αισθάνονται ότι πρέπει να παρακολουθούν, να καθοδηγούν και να στηρίζουν τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών τους, κάτι που οι προηγούμενες γενιές συχνά δεν είχαν καν σκεφτεί.

Εκτός από τις βασικές ανάγκες —διατροφή, ένδυση, εκπαίδευση και φροντίδα— οι γονείς επενδύουν πλέον σημαντικό χρόνο και ενέργεια στη συναισθηματική ευημερία των παιδιών τους.

Έτσι γεννιούνται συνεχώς νέα ερωτήματα:

• Πώς νιώθει το παιδί μου για τη σχέση μας;
• Δημιουργεί υγιείς φιλίες;
• Μπορεί να εκφράζει τις ανάγκες του;
• Νιώθει ασφαλές να μιλήσει για δύσκολα θέματα;
• Του παρέχω αρκετή συναισθηματική υποστήριξη;
• Τι μπορώ να κάνω για να γίνει πιο ανθεκτικό και ώριμο;

Πώς άλλαξε η γονεϊκότητα από γενιά σε γενιά

Ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε τη γονεϊκότητα έχει μεταβληθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες.

Στην εποχή των baby boomers, η ανατροφή των παιδιών βασιζόταν κυρίως στην πειθαρχία, τον σεβασμό και τη συμμόρφωση. Τα παιδιά συχνά καλούνταν να «φαίνονται και να μη μιλούν», ενώ οι συναισθηματικές ανάγκες περνούσαν σε δεύτερη μοίρα.

Η Generation X έφερε μια πιο εμπλεκόμενη μορφή γονεϊκότητας, με λιγότερη αυστηρότητα και μεγαλύτερη συμμετοχή στη ζωή των παιδιών.

Οι millennial γονείς, ωστόσο, προχώρησαν ακόμη περισσότερο. Έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στη συναισθηματική σύνδεση, στον ποιοτικό χρόνο και στην ψυχική υγεία των παιδιών. Παράλληλα, αναζητούν συνεχώς γνώση γύρω από την ανάπτυξη και την ψυχολογία των παιδιών.

Το ερώτημα, όμως, είναι αν αυτή η συνεχής προσπάθεια οδηγεί τελικά πολλούς γονείς στα όρια της εξουθένωσης.

Τέσσερις λόγοι που οι σημερινοί γονείς νιώθουν πιο πιεσμένοι

1. Περνούν περισσότερο χρόνο με τα παιδιά τους

Σε σχέση με τη δεκαετία του 1960, οι γονείς σήμερα περνούν σχεδόν διπλάσιο χρόνο με τα παιδιά τους. Συμμετέχουν περισσότερο στο παιχνίδι, στις δραστηριότητες και στις εξωσχολικές εκδηλώσεις.

2. Εκτίθενται συνεχώς σε συμβουλές και πληροφορίες

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν μετατραπεί σε μια τεράστια βιβλιοθήκη από ψυχολόγους, συμβούλους γονέων και ειδικούς. Αν και η γνώση είναι χρήσιμη, πολλές φορές δημιουργεί υπερφόρτωση πληροφοριών και αμφιβολία για το τι είναι τελικά σωστό.

3. Αναζητούν περισσότερο ψυχοθεραπεία

Πολλοί γονείς —ιδιαίτερα οι millennials— στρέφονται στην ψυχοθεραπεία για να κατανοήσουν καλύτερα τον εαυτό τους και να επεξεργαστούν παλιές εμπειρίες. Η γονεϊκότητα συχνά φέρνει στην επιφάνεια προσωπικά βιώματα και τραύματα.

4. Προσπαθούν να υιοθετήσουν πιο ήπιες πρακτικές ανατροφής

Οι σύγχρονες αντιλήψεις δίνουν έμφαση στη συναισθηματική σύνδεση, την κατανόηση και τον διάλογο. Πολλοί γονείς προσπαθούν να σπάσουν παλιά πρότυπα αυστηρής πειθαρχίας και να δημιουργήσουν πιο υποστηρικτικές σχέσεις με τα παιδιά τους. Όμως αυτή η προσπάθεια είναι συχνά ψυχικά απαιτητική.

Πιο αγχωμένοι – αλλά ίσως για καλό λόγο

Το γονεϊκό άγχος είναι σήμερα πιο συχνό από ποτέ. Ωστόσο, δεν πρόκειται απαραίτητα για αρνητικό φαινόμενο.

Οι γονείς επενδύουν περισσότερο χρόνο, γνώση και συναισθηματική ενέργεια στην ανατροφή των παιδιών τους. Προσπαθούν να δημιουργήσουν πιο ασφαλή και συναισθηματικά υγιή περιβάλλοντα.

Όπως επισημαίνει η Άμπερ Θόρντον, αυτή η ένταση δεν αποτελεί αποτυχία. Ίσως είναι απλώς το σημάδι ότι μια ολόκληρη γενιά προσπαθεί συνειδητά να δημιουργήσει έναν καλύτερο συναισθηματικό κόσμο για τα παιδιά της.

Έναν κόσμο όπου τα παιδιά όχι μόνο φαίνονται, αλλά και ακούγονται — χάρη στους γονείς που σηκώνουν καθημερινά αυτό το βάρος από αγάπη.