Εντυπωσιακή ιατρική ανακάλυψη: Νέο φάρμακο για στοχευμένη αντιμετώπιση του επιθετικού καρκίνου του μαστού

 Εντυπωσιακή ιατρική ανακάλυψη: Νέο φάρμακο για στοχευμένη αντιμετώπιση του επιθετικού καρκίνου του μαστού

Πριν από είκοσι τέσσερα χρόνια, ένα φάρμακο που ονομάζεται Herceptin άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο οι γιατροί αντιμετωπίζουν τον καρκίνο του μαστού. Η έγκρισή του το 1998 κατέστησε δυνατή τη στόχευση των επιθετικών όγκων του μαστού που συνδέονται με ένα γονίδιο που ονομάζεται HER2. Άλλα φάρμακα ακολούθησαν γρήγορα το Herceptin και, με τα χρόνια από τότε, έχουν βελτιώσει σημαντικά την επιβίωση για τα άτομα με τη νόσο.

Ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα, μια άλλη αλλαγή στη θεραπεία θα μπορούσε να είναι στον ορίζοντα. Στη συνάντηση της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας, οι AstraZeneca και Daiichi Sankyo παρουσιάζουν αποτελέσματα που αποδεικνύουν ότι, για πρώτη φορά, ένα στοχευμένο φάρμακο μπορεί να βοηθήσει ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο του μαστού των οποίων οι όγκοι εκφράζουν μόνο χαμηλά επίπεδα HER2.

Στοιχεία κλινικών δοκιμών που αποκαλύφθηκαν στο ASCO και δημοσιεύθηκαν στο The New England Journal of Medicine Sunday δείχνουν ότι το φάρμακο, Enhertu, μείωσε στο μισό τον κίνδυνο εξέλιξης του καρκίνου σε σύγκριση με τη χημειοθεραπεία και μείωσε τον κίνδυνο θανάτου κατά 36%.

«Αυτό είναι πραγματικά, πραγματικά εντυπωσιακό», δήλωσε ο William Jacot, ερευνητής μελέτης και ιατρικός ογκολόγος στο Ινστιτούτο Καρκίνου του Μονπελιέ. «Δεν περίμενα κάτι τόσο καλό που θα μπορούσε να επιτευχθεί με τον καρκίνο του μαστού HER2».

Η Halle Moore, άλλη ερευνήτρια και διευθύντρια ιατρικής ογκολογίας μαστού στο Ινστιτούτο Καρκίνου Taussig της κλινικής του Κλίβελαντ, είπε ότι ορισμένοι ασθενείς πέτυχαν ακόμη μεγαλύτερο όφελος. Οι αριθμοί επιβίωσης, πρόσθεσε, είναι «εξαιρετικά σημαντικοί».

Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές επιφυλάξεις. Το Enhertu σχετίζεται με έναν τύπο ουλής του πνεύμονα που μπορεί να απαιτεί αυστηρή παρακολούθηση για την ανίχνευση και τη διαχείριση. Σε λίγες περιπτώσεις στη δοκιμή, αυτή η παρενέργεια οδήγησε σε θάνατο. Η διάρκεια της παρακολούθησης είναι επίσης σχετικά μικρή, επομένως δεν είναι σαφές πόσο θα διαρκέσουν τα οφέλη. Είναι άγνωστο ακριβώς ποιο επίπεδο έκφρασης HER2 απαιτείται για να λειτουργήσει το Enhertu ή πόσο χρήσιμο μπορεί να είναι το φάρμακο για τους λεγόμενους τριπλά αρνητικούς ασθενείς, οι οποίοι έχουν ιδιαίτερα ταχέως εξελισσόμενη νόσο.

Ωστόσο, τα αποτελέσματα αναμένεται να αλλάξουν τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού, σύμφωνα με ειδικούς που συμμετείχαν σε συνέντευξη από το BioPharma Dive. Η έκφραση HER2 θεωρείται από καιρό με δυαδικούς όρους, με έναν ασθενή να διαγιγνώσκεται είτε ως «θετικός» ή «αρνητικός». Ωστόσο, περίπου οι μισοί από τους ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο του μαστού βρίσκονται κάπου στο ενδιάμεσο, με όγκους που έχουν χαμηλά αλλά ανιχνεύσιμα επίπεδα πρωτεΐνης. Αυτοί οι ασθενείς δεν επωφελούνται από φάρμακα όπως το Herceptin και η χημειοθεραπεία είναι η τυπική θεραπεία για πολλούς.

Το Enhertu θα μπορούσε να γίνει το πρώτο φάρμακο στόχευσης HER2 διαθέσιμο σε αυτούς τους ασθενείς. Θα μπορούσε επίσης να αλλάξει τον τρόπο κατηγοριοποίησης του καρκίνου του μαστού, καθιστώντας σημαντικό να γνωρίζουμε όχι μόνο εάν οι όγκοι είναι θετικοί στο HER2, αλλά ακριβώς πόση πρωτεΐνη εκφράζουν.

«Θα αλλάξει πραγματικά σημαντικά το πρότυπο περίθαλψής μας», δήλωσε η Nancy Lin, ιατρική ογκολόγος που ειδικεύεται στον καρκίνο του μαστού στο Dana-Farber Cancer Institute. «Γενικά, όλοι όσοι έχουν μεταστατική νόσο θα πρέπει να γνωρίζουν την κατάστασή τους HER2» και αν ορίζεται ως «θετικό, χαμηλό ή μηδενικό».

Ο Lin δεν συμμετείχε στη δοκιμή, αλλά είναι ερευνητής σε μια διαφορετική μελέτη της Enhertu και έχει συμβουλευτεί την AstraZeneca.

Η AstraZeneca και η Daiichi, οι οποίες διεκδίκησαν για πρώτη φορά την επιτυχία της μελέτης τον Φεβρουάριο, αλλά δεν παρουσίασαν λεπτομέρειες, δήλωσαν ότι σκοπεύουν να υποβάλουν τα αποτελέσματα στις ρυθμιστικές αρχές το συντομότερο δυνατό. Σε χαμηλές εκφράσεις, η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων έχει ήδη χορηγήσει στο φάρμακο την ονομασία Breakthrough Therapy, ένα ρυθμιστικό εργαλείο που χρησιμοποιείται για την επιτάχυνση των αναθεωρήσεων.


Το γονίδιο HER2 ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά και συνδέθηκε με τον καρκίνο του μαστού τη δεκαετία του 1980, όταν η πρωτεΐνη που εξέφραζε βρέθηκε σε υψηλά επίπεδα σε ορισμένους όγκους. Αυτό το εύρημα οδήγησε, στα ακαδημαϊκά κέντρα και στην εταιρεία βιοτεχνολογίας Genentech, στο φάρμακο που θα γινόταν Herceptin.

Τα αποτελέσματα από πρώιμες δοκιμές καρκίνου του μαστού του Herceptin ήταν τόσο εντυπωσιακά που πυροδότησε διαμαρτυρίες ασθενών που απαιτούσαν ταχύτερη πρόσβαση. Η μελέτη παρακολούθησης επιβεβαίωσε ένα ισχυρό όφελος και ο FDA ενέκρινε το Herceptin αμέσως μετά, καθιερώνοντας το “HER2-θετικό” ως θεραπεύσιμο τύπο καρκίνου του μαστού. Φαρμακοποιοί, συμπεριλαμβανομένου του τελικού ιδιοκτήτη της Genentech, Roche, ανέπτυξαν διαδοχικά φάρμακα όπως το Perjeta και το Kadcyla.

Πηγή: biopharmadive

Σεραφείμ Κοτρώτσος