Κόσμος Spotlight Θέμα 3

Η… “στρεβλή” παραδοξότητα των πολέμων- Γιατί οι αντίπαλοι χρηματοδοτούν ο

Σε κάθε πόλεμο, η οικονομία λειτουργεί ως η αόρατη γραμμή του μετώπου. Εκεί όπου συγκρούονται οι στρατοί, οι αγορές αναπροσαρμόζονται, τα ενεργειακά δίκτυα επαναχαράσσονται και οι στρατηγικές ισορροπίες δοκιμάζονται διαρκώς. Ωστόσο, ο σύγχρονος πόλεμος αποκαλύπτει ένα φαινόμενο που μοιάζει σχεδόν παράλογο: οι αντίπαλοι όχι μόνο δεν διακόπτουν πάντα πλήρως τις οικονομικές ροές, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις τις ανέχονται, τις διαχειρίζονται ή ακόμη και τις διευκολύνουν. Τα ενεργειακά παράδοξα δεν είναι μια δευτερεύουσα λεπτομέρεια· αποτελούν τον πυρήνα μιας νέας γεωοικονομικής πραγματικότητας, όπου το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και οι θαλάσσιες οδοί μετατρέπονται ταυτόχρονα σε μέσα πίεσης και σε μηχανισμούς αλληλεξάρτησης.Περισσότερα ...

Κόσμος Headlines Spotlight Μέση Ανατολή

Αγορές ενέργειας: Όταν καταρρέει η μεγάλη αυταπάτη της “ενεργειακής ανεξαρτησίας”

Η παγκόσμια οικονομία βιώνει ένα από τα πιο βίαια ενεργειακά σοκ των τελευταίων δεκαετιών – ίσως το μεγαλύτερο στη σύγχρονη ιστορία της αγοράς πετρελαίου. Η αιφνίδια διακοπή ροών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μέσω του Στενού του Ορμούζ δεν αποτελεί απλώς μια περιφερειακή κρίση, αλλά μια βαθιά συστημική διαταραχή που διαπερνά ολόκληρο το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα. Από την Ασία έως την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, καμία οικονομία δεν μένει ανεπηρέαστη. Οι τιμές των καυσίμων εκτινάσσονται, ο πληθωρισμός επιστρέφει ως απειλή και οι προσδοκίες για μείωση επιτοκίων απομακρύνονται.Περισσότερα ...

Κόσμος Focus Magazine

Από τον Μοσαντέκ στο Ορμούζ: 75 χρόνια πετρελαίου, κυριαρχίας και

Κάθε φορά που η ένταση κλιμακώνεται στον Περσικό Κόλπο και ο καπνός ανεβαίνει πάνω από τα νερά του, η εικόνα δεν παραπέμπει σε μια νέα κρίση, αλλά σε μια παλιά ιστορία που δεν έληξε ποτέ. Η σημερινή σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν δεν γίνεται αντιληπτή στην Τεχεράνη ως ένα μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά ως συνέχεια ενός ιστορικού νήματος που ξεκινά πριν από 75 χρόνια στις 20 Μαρτίου 1951. Από τη στιγμή που ο Μοχάμεντ Μοσαντέκ επιχείρησε να αποσπάσει τον έλεγχο του πετρελαίου από τη βρετανική επιρροή και να τον επαναφέρει στην εθνική κυριαρχία, το πετρέλαιο έπαψε να είναι απλώς οικονομικός πόρος και μετατράπηκε σε σύμβολο ανεξαρτησίας, αλλά και σε πεδίο διαρκούς αντιπαράθεσης.Περισσότερα ...

Κόσμος Focus Headlines

Ανάλυση: Γνώριζε η Ουάσιγκτον για το πλήγμα στο South Pars;

Μέχρι πριν από λίγες ημέρες, η εικόνα που εξέπεμπε η Ουάσιγκτον ήταν εκείνη μιας ελεγχόμενης κλιμάκωσης: υψηλή στρατιωτική ένταση, σκληρή ρητορική, πίεση προς την Τεχεράνη, αλλά αποφυγή ενός βήματος που θα μπορούσε να μετατρέψει τη σύγκρουση σε ανοιχτό πόλεμο κατά της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας. Η αμερικανική πλευρά έδειχνε να προτιμά την πίεση σε στρατιωτικές και ασφαλείας υποδομές, όχι όμως ένα άμεσο χτύπημα σε κρίσιμες εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου του Ιράν. Ακριβώς γι’ αυτό, η επίθεση στις ενεργειακές εγκαταστάσεις του κοιτάσματος Νότιο Παρς δεν συνιστά απλώς ακόμη ένα επεισόδιο της σύγκρουσης, αλλά μια ποιοτική μετατόπιση με ευρύτερη γεωπολιτική σημασία.Περισσότερα ...

Κόσμος Headlines Spotlight Μέση Ανατολή

Κεσμ: Το “κλειδί” του Ορμούζ-Πολλαπλασιαστής ισχύος για το Ιράν, στόχος

Η συζήτηση γύρω από μια πιθανή αμερικανική στόχευση του ιρανικού νησιού Κεσμ δεν αφορά απλώς έναν ακόμη στρατιωτικό σχεδιασμό στη σκιά της έντασης στον Περσικό Κόλπο. Αντίθετα, αποτυπώνει μια βαθύτερη γεωπολιτική μετατόπιση, που συνδέεται άμεσα με τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα στον κόσμο. Σε μια ενδεχόμενη ανοικτή σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, το Κεσμ δεν αντιμετωπίζεται ως μια απλή γεωγραφική οντότητα, αλλά ως μια στρατηγική πλατφόρμα ελέγχου, επιτήρησης και προβολής ισχύος.Περισσότερα ...

Κόσμος Spotlight

Ανάλυση: Γιατί ο θάνατος Λαριτζανί ενισχύει τις δυνάμεις που ευνοούν

Ο θάνατος του Αλί Λαριτζανί, όπως επιβεβαιώθηκε από το ίδιο το Ιράν, δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη επεισόδιο στην αλυσίδα των στοχευμένων χτυπημάτων στη Μέση Ανατολή. Αντίθετα, συνιστά μια βαθιά πολιτική καμπή, που θέτει υπό αμφισβήτηση την ίδια τη στρατηγική λογική πίσω από τέτοιες επιχειρήσεις. Σε κλειστά και σύνθετα πολιτικά συστήματα όπως αυτό της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, η απομάκρυνση ισχυρών προσώπων δεν οδηγεί κατ’ ανάγκη σε αποδυνάμωση, αλλά συχνά σε αναδιάταξη ισχύος προς πιο σκληρές και ιδεολογικά αδιάλλακτες κατευθύνσεις. Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο ποιος φεύγει από το πολιτικό σκηνικό, αλλά κυρίως ποιος –και με ποια λογική– παίρνει τη θέση του.Περισσότερα ...

Κόσμος Focus

Πώς το ιρακινό Κουρδιστάν εκμεταλλεύεται την κρίση Ιράν – Ισραήλ

Καθώς η ένταση ανάμεσα στο Ιράν, το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες αναδιαμορφώνει τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, ένα λιγότερο ορατό αλλά εξαιρετικά κρίσιμο γεωπολιτικό παιχνίδι εξελίσσεται στο ημιαυτόνομο Κουρδιστάν του Ιράκ. Η περιοχή, με πρωτεύουσα το Ερμπίλ, βρίσκεται ξαφνικά στο επίκεντρο μιας νέας ενεργειακής εξίσωσης, καθώς οι αναταράξεις στις οδούς εξαγωγής πετρελαίου και η κλιμάκωση της σύγκρουσης αυξάνουν δραματικά τη στρατηγική σημασία των κουρδικών ενεργειακών υποδομών. Το αποτέλεσμα είναι μια νέα ισορροπία ισχύος ανάμεσα στη Βαγδάτη και την Κουρδική Περιφερειακή Κυβέρνηση, με το κουρδικό καθεστώς να αποκτά μεγαλύτερο διαπραγματευτικό βάρος τόσο στο εσωτερικό του Ιράκ όσο και στο ευρύτερο περιφερειακό παιχνίδι. Μέσα σε αυτή τη συγκυρία, η στάση των κουρδικών αρχών απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις για ενεργότερη αντιπαράθεση με το Ιράν αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέεται άμεσα με τα ενεργειακά συμφέροντα και τις στρατηγικές επιδιώξεις της περιοχής.Περισσότερα ...

Κόσμος Spotlight Θέμα 3

Ποιος κυβερνά πραγματικά το Ιράν-Η σκιώδης εξουσία και οι στρατηγοί

Καθώς οι πολεμικές επιχειρήσεις συνεχίζονται και οι βομβαρδισμοί κλιμακώνονται στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, το ερώτημα που απασχολεί διπλωμάτες και αναλυτές διεθνώς είναι ένα: ποιος παίρνει πραγματικά τις αποφάσεις στο Ιράν; Πίσω από τις επίσημες κυβερνητικές δομές της Ισλαμικής Δημοκρατίας λειτουργεί ένα πολύπλοκο σύστημα εξουσίας, όπου ο ανώτατος ηγέτης, η στρατιωτική ηγεσία των Φρουρών της Επανάστασης, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας και μια στενή ομάδα πολιτικών και στρατηγών συνδιαμορφώνουν τις κρίσιμες επιλογές του καθεστώτος.Περισσότερα ...

Κόσμος Focus Μέση Ανατολή

Ανάλυση: Γιατί ο Τραμπ κινδυνεύει να χαρίσει μια ιστορική νίκη

Η παρατεταμένη ένταση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν διαμορφώνει ένα γεωπολιτικό σκηνικό στο οποίο η αναζήτηση μιας γρήγορης εξόδου από τη σύγκρουση μπορεί να οδηγήσει σε συνέπειες πολύ διαφορετικές από εκείνες που επιδιώκει η Ουάσιγκτον. Στους αμερικανικούς πολιτικούς και μιντιακούς κύκλους ενισχύεται η άποψη ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να «ανακοινώσει τη νίκη» και να κλείσει τον κύκλο των στρατιωτικών επιχειρήσεων, παρουσιάζοντας την εξέλιξη ως επιτυχία της αμερικανικής στρατηγικής.Περισσότερα ...

Κόσμος Spotlight Θέμα 4

Ανάλυση: Γεωπολιτικό παιχνίδι και… ρωσικό πετρέλαιο πίσω από τον τερματισμό

Η συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία έχει μετατραπεί σε ένα περίπλοκο γεωπολιτικό παζλ, όπου οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνδέονται άμεσα με ευρύτερες στρατηγικές ισορροπίες. Σε αυτό το πλαίσιο, οι επανειλημμένες εκκλήσεις του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, προς τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι να προχωρήσει σε μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου προκαλούν έντονες συζητήσεις στη διεθνή σκηνή. Ο Τραμπ εμφανίζεται πεπεισμένος ότι η Ρωσία και ο πρόεδρός της, Βλαντίμιρ Πούτιν, είναι διατεθειμένοι να συζητήσουν έναν συμβιβασμό, ενώ θεωρεί ότι το βασικό εμπόδιο βρίσκεται στη στάση του Κιέβου.Περισσότερα ...