Διαβήτης και ΕΟΠΥΥ: Τι αλλάζει στην πρόσβαση σε τεχνολογία και αναλώσιμα

Πίσω από κάθε αριθμό που καταγράφεται στα επίσημα στατιστικά για τον σακχαρώδη διαβήτη κρύβεται μια καθημερινότητα που μετριέται σε λεπτές αποφάσεις: πόσες ταινίες μέτρησης απομένουν στο κουτί, αν το ασφαλιστικό σύστημα θα καλύψει μια νέα τεχνολογία παρακολούθησης της γλυκόζης, αν ένας νέος περιορισμός θα σημάνει καθυστέρηση στη θεραπεία. Σε αυτό ακριβώς το πεδίο, όπου η πολιτική υγείας συναντά τη ζωή εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, κινήθηκε η πρόσφατη συνάντηση εργασίας ανάμεσα στον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ) και την Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων – Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ.). Η συζήτηση, με επίκεντρο συγκεκριμένα και πιεστικά ζητήματα καθημερινής φροντίδας, κατέληξε σε θετική ανταπόκριση και σειρά δεσμεύσεων εκ μέρους της διοίκησης του Οργανισμού, ενώ η Ομοσπονδία παραμένει, όπως η ίδια σημειώνει, σε αναμονή της έμπρακτης εφαρμογής τους.

Μια νόσος που εξαπλώνεται με ρυθμό ανησυχητικό

Η σημασία της συνάντησης αναδεικνύεται ακόμη πιο έντονα αν ενταχθεί στο ευρύτερο πλαίσιο της επιδημιολογικής εικόνας του διαβήτη στην Ελλάδα. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Κοινωνικής Ασφάλισης (ΗΔΙΚΑ), οι καταγεγραμμένοι άνθρωποι με σακχαρώδη διαβήτη στη χώρα αυξήθηκαν από 1.067.165 το 2021 σε 1.292.729 το 2025, με τον επιπολασμό της νόσου να ανεβαίνει από 10,2% σε 12,3% του πληθυσμού μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια. Πρόκειται για αύξηση άνω των 200.000 καταγεγραμμένων ασθενών, ένα μέγεθος που πολλοί ειδικοί περιγράφουν πλέον ως φαινόμενο σχεδόν επιδημικών διαστάσεων, ενώ παράλληλα εκτιμάται ότι χιλιάδες περιπτώσεις παραμένουν ακόμη αδιάγνωστες. Σε αυτό το πλαίσιο ταχείας επιδείνωσης των επιδημιολογικών δεικτών, κάθε καθυστέρηση στην πρόσβαση σε σύγχρονη τεχνολογία παρακολούθησης ή σε επαρκή αναλώσιμα αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς δεν αφορά πλέον μια μικρή μερίδα του πληθυσμού αλλά ένα ταχέως διευρυνόμενο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας.

Στη συνάντηση, από την πλευρά του ΕΟΠΥΥ παραβρέθηκαν ο Διοικητής και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού, Αθανάσιος Ζαμάνης, καθώς και ο Διευθυντής Στρατηγικού Σχεδιασμού, Σπυρίδων Γούλας. Την Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ. εκπροσώπησαν ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας και Πρόεδρος του Συλλόγου Διαβητικών Θεσσαλονίκης, Χρήστος Δαραμήλας, η Νομική Σύμβουλος της Ομοσπονδίας, Χριστίνα Ντάφη, μέλη της Ομοσπονδίας, η Πρόεδρος του Συλλόγου Διαβητικών Αθήνας, Χριστίνα Σουλιώτη, η Πρόεδρος του Συλλόγου Διαβητικών Βορείου Αιγαίου, Σμαραγδή Μπουλαζέρη, καθώς και η Υπεύθυνη Προβολής, Επικοινωνίας και Δημοσίων Σχέσεων της Ομοσπονδίας, δημοσιογράφος Σίσσυ Μενεγάτου. Η συζήτηση, όπως τονίζεται, δεν περιορίστηκε σε αριθμούς και διαδικαστικά ζητήματα, αλλά άγγιξε την ουσία: την πρόσβαση των ασθενών σε σύγχρονες τεχνολογίες, τη διαθεσιμότητα των απαραίτητων αναλωσίμων και τη δυνατότητα απρόσκοπτης συνέχισης της κατάλληλης θεραπείας.

Το κρίσιμο στοίχημα της αποζημίωσης των CGM στον τύπου 2 διαβήτη

Στο επίκεντρο της συνάντησης βρέθηκε η αποζημίωση των Συστημάτων Συνεχούς Καταγραφής Γλυκόζης (CGM) σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, ένα αίτημα που συνδέεται άμεσα με την καθημερινή διαχείριση της νόσου και τη μείωση σοβαρών επιπλοκών, όπως η αμφιβληστροειδοπάθεια, η νεφροπάθεια και το διαβητικό πόδι. Ο Διοικητής του ΕΟΠΥΥ ενημέρωσε την αντιπροσωπεία ότι η διαδικασία θα προχωρήσει σύμφωνα με την πρόταση που έχει ήδη καταθέσει η Ομοσπονδία στον Υπουργό Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι ο αριθμός των ασθενών που θα καλυφθούν σε αυτό το πρώτο στάδιο θα εξαρτηθεί από τη χρηματοδότηση που θα διαθέσει το Υπουργείο Υγείας στον Οργανισμό, το ύψος της οποίας παραμένει προς το παρόν άγνωστο.

Η Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ. θεωρεί την πρότασή της τη μοναδική ρεαλιστική οδό ώστε να ξεκινήσει η σταδιακή αποζημίωση για το σύνολο των ανθρώπων με διαβήτη τύπου 2 που βρίσκονται σε πλήρη εντατικοποιημένη ινσουλινοθεραπεία, δηλαδή στην πλέον απαιτητική μορφή θεραπευτικής παρακολούθησης. Ο κ. Ζαμάνης, από την πλευρά του, έθεσε ως στόχο η διαδικασία της διαπραγμάτευσης να έχει ολοκληρωθεί πριν από το τέλος του φθινοπώρου, ώστε η αποζημίωση να μπορέσει να ξεκινήσει με την έναρξη του νέου έτους, ευθυγραμμιζόμενος με σχετική αναφορά που είχε κάνει και ο Πρωθυπουργός στις δηλώσεις του κατά τη διάρκεια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Πέρα από μια τεχνολογική αναβάθμιση, η πρόσβαση σε συστήματα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης μεταφράζεται, για όσους τη χρειάζονται, σε μεγαλύτερη ασφάλεια, καλύτερη παρακολούθηση της νόσου και ουσιαστικά μεγαλύτερη ελευθερία στην καθημερινή ζωή.

Ταινίες μέτρησης, χρονικοί περιορισμοί και το αίτημα για ευελιξία

Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε επίσης στο ζήτημα των ταινιών μέτρησης γλυκόζης που χορηγούνται παράλληλα με τη χρήση των CGM σε άτομα με διαβήτη τύπου 1, με την Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ. να εμμένει στο αίτημα χορήγησης ενός πλήρους κουτιού ταινιών κάθε μήνα. Πρόκειται για ένα φαινομενικά μικρό αναλώσιμο, το οποίο ωστόσο διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην καθημερινότητα των ασθενών, καθώς παραμένει απαραίτητο για τον αυτοέλεγχο και για την ασφαλή χορήγηση ινσουλίνης ή λήψη τροφής. Ο Διοικητής του ΕΟΠΥΥ αναγνώρισε τη βασιμότητα του αιτήματος και δεσμεύτηκε να εξετάσει τον τρόπο ένταξής του στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης.

Παράλληλα, συζητήθηκε το ζήτημα των χρονικών περιορισμών και των ποινών που αντιμετωπίζουν μέχρι σήμερα οι άνθρωποι με διαβήτη τύπου 1 κατά τη μετάβαση ή τη συνέχιση της θεραπείας τους. Η Ομοσπονδία υπογράμμισε ότι οι ασθενείς δεν θα πρέπει να παραμένουν δέσμιοι κανόνων που δυσχεραίνουν την ομαλή πρόσβαση σε νέες τεχνολογίες, τονίζοντας πως η λογική πρέπει να αντιστραφεί: η θεραπεία οφείλει να προσαρμόζεται στις ανάγκες του ασθενούς, και όχι ο ασθενής να αναγκάζεται να προσαρμόζεται σε παλαιότερους, άκαμπτους περιορισμούς του συστήματος. Ο κ. Ζαμάνης ανέφερε ότι θα εξετάσει είτε την εφαρμογή της πρότασης που είχε κατά το παρελθόν καταθέσει η Ομοσπονδία είτε κάποια εναλλακτική μεθοδολογία, με στόχο την απρόσκοπτη πρόσβαση των ασθενών σε νέα ιατροτεχνολογικά προϊόντα.

Επιτροπή αξιολόγησης και δικαιότερος προϋπολογισμός

Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στη δημιουργία μιας Επιτροπής Αξιολόγησης ιατροτεχνολογικών προϊόντων για τον σακχαρώδη διαβήτη, αίτημα που βρισκόταν ήδη στην επίσημη ατζέντα της Ομοσπονδίας. Η πρόταση προβλέπει τη λειτουργία μιας επιτροπής ειδικών επιστημόνων με αντικειμενικά, μετρήσιμα κριτήρια και σύστημα μοριοδότησης, το οποίο θα συνδέεται άμεσα με τη διαδικασία διαπραγμάτευσης τιμών. Στόχος είναι η συνολική αξιολόγηση της ποιότητας, της αποτελεσματικότητας και της αξίας κάθε προϊόντος, ώστε οι ασθενείς να έχουν πραγματικές και ποιοτικές επιλογές, χωρίς να δημιουργούνται μονοπωλιακές συνθήκες ή δυσβάσταχτο οικονομικό κόστος για το σύστημα υγείας. Ο Διοικητής του ΕΟΠΥΥ τόνισε πως επιθυμία του είναι ο Οργανισμός να αποζημιώνει τα καλύτερα διαθέσιμα προϊόντα στις πλέον συμφέρουσες τιμές για τους ασφαλισμένους, επιφυλασσόμενος να τοποθετηθεί αναλυτικότερα για την τελική μορφή και λειτουργία της επιτροπής, επιβεβαιώνοντας ωστόσο ότι άμεσος στόχος είναι η δημιουργία της, με κύριο συνεργάτη την Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ.

Παράλληλα, τέθηκε το ζήτημα της ενίσχυσης του προϋπολογισμού της κατηγορίας Λ4, που αφορά τα υλικά για τον σακχαρώδη διαβήτη. Η Ομοσπονδία πρότεινε ο σχετικός προϋπολογισμός να αναπροσαρμόζεται ετησίως με βάση τον πραγματικό επιπολασμό της νόσου, ο οποίος, όπως ήδη αναφέρθηκε, βρίσκεται σε ανοδική πορεία, αλλά και με βάση τις συνεχείς τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα. Πίσω από αυτό το αίτημα κρύβεται μια απλή λογική: ο προϋπολογισμός δεν αποτυπώνει απλώς ποσά, αλλά αντανακλά ανάγκες που μεταβάλλονται, νέες τεχνολογίες ικανές να προσφέρουν καλύτερη φροντίδα και μείωση επιπλοκών, καθώς και το δικαίωμα ισότιμης πρόσβασης για όλους τους ασθενείς. Η πρόταση βρήκε θετική ανταπόκριση από τον Διοικητή, ο οποίος δεσμεύτηκε να την εξετάσει από κοινού με τον Υπουργό Υγείας.

Φορολογικά κίνητρα και διορθώσεις στο πρόσφατο ΦΕΚ

Στη συνάντηση επανήλθε επίσης το πάγιο αίτημα της Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ. για μείωση του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας στο 6% για το σύνολο των ιατροτεχνολογικών προϊόντων και αναλωσίμων που αφορούν τον σακχαρώδη διαβήτη, ένα αίτημα που έχει ήδη τεθεί στον Υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αρμόδιο για τη φορολογική πολιτική, Δημήτρη Μαρκόπουλο. Η πρόταση βρήκε θετική ανταπόκριση, με τον κ. Ζαμάνη να δεσμεύεται να προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες προς την αρμόδια πολιτική ηγεσία. Το αίτημα αυτό δεν έχει απλώς φορολογικό χαρακτήρα, καθώς αφορά προϊόντα και αναλώσιμα που συνιστούν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής φροντίδας του διαβήτη· για τους ανθρώπους που τα χρειάζονται, δεν πρόκειται για επιλογή, αλλά για ανάγκη.

Στο τραπέζι της συζήτησης βρέθηκε ακόμη το ΦΕΚ 5318/Β΄/28.08.2026, το οποίο αφορά τον προσωρινό καθορισμό τιμών αποζημίωσης αναλώσιμου υγειονομικού υλικού και διαβητολογικών υλικών. Η Ομοσπονδία παρουσίασε συγκεκριμένες παρατηρήσεις και στοχευμένες διορθωτικές προτάσεις, οι οποίες, όπως υποστηρίζει, μπορούν να συμβάλουν στον εξορθολογισμό των δαπανών του ΕΟΠΥΥ και στον περιορισμό περιττών επιβαρύνσεων, χωρίς όμως να στερούνται οι ασθενείς τα υλικά που πραγματικά χρειάζονται για την καθημερινή τους φροντίδα και ασφάλεια.

Ένας διάλογος που αναζητά συνέχεια

Η συνάντηση ολοκληρώθηκε σε κλίμα αμοιβαίας εκτίμησης και ουσιαστικής διάθεσης συνεργασίας, με κοινή διαπίστωση ότι ο διάλογος ανάμεσα στον ΕΟΠΥΥ και την Ομοσπονδία πρέπει να συνεχιστεί και να οδηγήσει σε συγκεκριμένες λύσεις. Ο Διοικητής ζήτησε από την Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ. να καταθέσει αναλυτικά τις προτάσεις της, ώστε να εξεταστούν σε βάθος χρόνια εκκρεμή προβλήματα και να αναζητηθούν λύσεις που θα βελτιώσουν ουσιαστικά την καθημερινότητα των ανθρώπων με σακχαρώδη διαβήτη.

Η Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ., η οποία εκπροσωπεί 29 πρωτοβάθμια σωματεία και συλλόγους σε ολόκληρη τη χώρα, συνεχίζει να μεταφέρει στα κέντρα λήψης αποφάσεων τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων με διαβήτη. Πίσω από κάθε πρόταση και κάθε διεκδίκηση βρίσκεται κάτι απόλυτα συγκεκριμένο: η διαθεσιμότητα ενός απαραίτητου αναλωσίμου τη στιγμή που χρειάζεται, η πρόσβαση σε μια σύγχρονη τεχνολογία που μπορεί πραγματικά να βοηθήσει, η δυνατότητα να ακολουθεί κανείς τη θεραπεία του χωρίς περιττά εμπόδια, και τελικά, το αίσθημα μεγαλύτερης ασφάλειας στη διαχείριση μιας νόσου που, όπως δείχνουν τα στοιχεία, αφορά πλέον έναν διαρκώς αυξανόμενο αριθμό συμπολιτών μας. Σε αυτό ακριβώς το σημείο εντοπίζεται και η πραγματική αξία αυτής της συνάντησης: στο αν ο διάλογος θα έχει συνέχεια, αν οι δεσμεύσεις θα μετουσιωθούν σε συγκεκριμένες αποφάσεις, και αν αυτές οι αποφάσεις θα φτάσουν τελικά εκεί όπου πραγματικά μετρούν.