Γερμανία: Πρώτο το AfD στο Μεκλεμβούργο, Die Linke στο Βερολίνο-Μερτς:”Θα κάνω μεταρρυθμίσεις, παραμένω καγκελάριος”

Alert! Μερτς: «Καταστροφή το αποτέλεσμα» για το κόμμα του Γερμανού καγκελάριου, ο οποίος δήλωσε πως θα κάνει μεταρρυθμίσεις μετά το αποτέλεσμα αυτό αλλά θα παραμείνει στη θέση του ως καγκελάριος. Οι ψηφοφόροι σε Βερολίνο και Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία προσήλθαν στις κάλπες σε μια εκλογική αναμέτρηση που ξεπερνά τα όρια των δύο κρατιδίων κι ουσιαστικά με το μήνυμα που έστειλαν καλούν την κυβέρνηση να κάνει ουσιαστικές αλλαγές.

Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) εμφανίζεται, σύμφωνα με τις πρώτες προβολές, να καταλαμβάνει την πρώτη θέση με 37%, οριακά μπροστά από το κυβερνών σε τοπικό επίπεδο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD), που κινείται στο 35,5% τρομάζοντας τον γερμανικό λαό.

Την ίδια στιγμή, η εικόνα για τη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς είναι ιδιαίτερα δύσκολη: το κόμμα περιορίζεται στο 5,5%, δηλαδή μόλις πάνω από το όριο εισόδου στο τοπικό Κοινοβούλιο.

Πως ψηφίζουν οι Βερολινέζοι

Στο Βερολίνο, αντίθετα, το πολιτικό σκηνικό κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση. Το Die Linke καταγράφει εντυπωσιακή άνοδο και, σύμφωνα με τις πρώτες προβολές, προηγείται με 24,5%. Η CDU ακολουθεί με 20%, έχοντας καταγράψει πτώση 8,2 μονάδων, ενώ η AfD βρίσκεται στην τρίτη θέση με 16%, ενισχυμένη κατά 6,9 μονάδες.

Οι δύο εκλογικές αναμετρήσεις διεξάγονται την ίδια ημέρα, αλλά αποτυπώνουν δύο διαφορετικές πολιτικές δυναμικές: στο βορειοανατολικό Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία το επίκεντρο είναι η αναμέτρηση AfD-SPD, ενώ στην πρωτεύουσα το Die Linke διεκδικεί την πρώτη θέση απέναντι στην CDU. Η γερμανική δημόσια τηλεόραση ARD και το ZDF είχαν ήδη χαρακτηρίσει τις δύο εκλογές σημαντικό τεστ για τις πολιτικές ισορροπίες στη χώρα.

Το Μεκλεμβούργο γίνεται νέα δοκιμασία για το SPD

Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, η μάχη εξελίχθηκε σε ουσιαστικό ντέρμπι ανάμεσα στο SPD και την AfD.

Η AfD βρίσκεται στο 37%, ενώ το SPD στο 35,5%. Η διαφορά είναι μόλις 1,5 ποσοστιαία μονάδα, γεγονός που δείχνει πόσο αμφίρροπη είναι η αναμέτρηση.

Το αποτέλεσμα έχει ιδιαίτερη σημασία για την πρωθυπουργό του κρατιδίου, Μανουέλα Σβέζιγκ, η οποία αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα στελέχη του SPD στη Γερμανία. Το κόμμα της κυβέρνησε επί χρόνια το κρατίδιο και η προεκλογική εκστρατεία στηρίχθηκε σε σημαντικό βαθμό και στην προσωπική της παρουσία.

Η γερμανική Tagesschau περιέγραφε ήδη πριν από την κάλπη την αναμέτρηση ως μονομαχία AfD-SPD, σημειώνοντας ότι η προσωπική δημοτικότητα της Σβέζιγκ αποτελούσε σημαντικό παράγοντα της εκλογικής μάχης. Στην τελευταία προεκλογική μέτρηση της ARD, η AfD βρισκόταν στο 38% και το SPD στο 33%.

Το τελικό αποτέλεσμα, επομένως, θα δείξει εάν η AfD μπορεί να μετατρέψει την υψηλή δημοσκοπική της παρουσία σε πραγματική εκλογική πρωτιά ή εάν το SPD θα καταφέρει να διατηρήσει την πρώτη θέση μέσω της προσωπικής επιρροής της Σβέζιγκ.

Η μεγάλη πίεση στην CDU

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα της CDU.

Το κόμμα του Φρίντριχ Μερτς καταγράφει μόλις 5,5% στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία. Για ένα από τα δύο μεγάλα παραδοσιακά κόμματα της γερμανικής πολιτικής, μια τέτοια επίδοση αποτελεί σοβαρή υποχώρηση σε σχέση με την πολιτική του βαρύτητα σε ομοσπονδιακό επίπεδο.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η CDU δεν αντιμετωπίζει μόνο την πίεση της AfD στα δεξιά. Στη συγκεκριμένη αναμέτρηση βρίσκεται αντιμέτωπη και με μια συνολική αναδιάταξη του κομματικού συστήματος, όπου SPD και AfD συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος της εκλογικής προσοχής.

Η γερμανική Tagesschau είχε επισημάνει πριν από την κάλπη ότι η AfD ήταν η μόνη από τις μεγάλες πολιτικές δυνάμεις που κατέγραφε σαφή άνοδο σε σχέση με την προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση, ενώ η CDU αντιμετώπιζε σημαντικές πιέσεις.

Η AfD ενισχύεται στα ανατολικά κρατίδια

Το αποτέλεσμα στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση που καταγράφεται εδώ και χρόνια στα ανατολικά κρατίδια της Γερμανίας.

Η AfD έχει καταφέρει να αποκτήσει ιδιαίτερα ισχυρή εκλογική βάση σε περιοχές της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, ενώ οι οικονομικές ανισότητες, η μετανάστευση, η ενεργειακή πολιτική, η ασφάλεια και η σχέση της Γερμανίας με τον πόλεμο στην Ουκρανία αποτελούν μεταξύ των θεμάτων που βρίσκονται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή η AfD δεν αποτελεί πλέον περιφερειακό φαινόμενο ενός μόνο κρατιδίου. Η εκλογική της δύναμη έχει επεκταθεί σε αρκετές περιοχές της ανατολικής Γερμανίας και πλέον αποτελεί σταθερό παράγοντα στους εκλογικούς συσχετισμούς.

Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, πάντως, η πρωτιά δεν σημαίνει αυτομάτως και δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης. Η γερμανική Tagesschau είχε επισημάνει ήδη πριν από την εκλογή ότι, ακόμη και με ποσοστό κάτω του 40%, η AfD θα χρειαζόταν εταίρο για να σχηματίσει κυβέρνηση, ενώ οι διαθέσιμες πολιτικές συμμαχίες αποτελούν κρίσιμο ζήτημα.

Ανατροπή στο Βερολίνο – το Die Linke στο 24,5%

Στην πρωτεύουσα, το σκηνικό είναι εντελώς διαφορετικό.

Το Die Linke εμφανίζεται πρώτο με 24,5%, καταγράφοντας άνοδο 12,3 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές.

Η CDU περιορίζεται στο 20%, με πτώση 8,2 μονάδων, ενώ η AfD βρίσκεται στο 16%, αυξημένη κατά 6,9 μονάδες.

Η μεταβολή είναι ιδιαίτερα σημαντική για την πρωτεύουσα, καθώς το Βερολίνο αποτελεί πολιτικά και συμβολικά μία από τις σημαντικότερες περιοχές της χώρας.

Πριν από την κάλπη, οι δημοσκοπήσεις είχαν καταγράψει μια ιδιαίτερα κλειστή μάχη μεταξύ CDU και Die Linke. Η τελευταία μέτρηση Civey που δημοσιεύθηκε πριν από την εκλογή έδινε 21% στο Die Linke και 20% στην CDU, με την AfD στο 18%.

Το γεγονός ότι οι πρώτες προβολές εμφανίζουν το Die Linke στο 24,5% και την CDU στο 20% δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να μετακινηθεί ο πολιτικός συσχετισμός από τις δημοσκοπήσεις στην κάλπη.

To CDU αντιμέτωπη με νέα πολιτική πραγματικότητα

Για τον Φρίντριχ Μερτς, οι εκλογές έχουν ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς η CDU βρίσκεται αντιμέτωπη με δύο διαφορετικές μορφές πίεσης. Παραμένει ωστόσο στο τιμόνι της Γερμανίας ως καγκελάριος μετά από συνεννόηση με το κόμμα του.

Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, η πίεση έρχεται κυρίως από τα δεξιά, με την AfD να διεκδικεί την πρώτη θέση και την CDU να κινείται στο 5,5%.

Στο Βερολίνο, η CDU βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν διαφορετικό ανταγωνισμό: το Die Linke εμφανίζεται στο 24,5%, ενώ η ίδια περιορίζεται στο 20%.

Η Tagesschau περιγράφει τις εκλογές σε Βερολίνο και Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία ως αναμετρήσεις που μπορούν να επηρεάσουν τις πολιτικές ισορροπίες σε ομοσπονδιακό επίπεδο, καθώς τόσο η CDU όσο και το SPD βρίσκονται υπό πίεση.

Το ζήτημα είναι ακόμη πιο ευαίσθητο για την CDU, καθώς το Βερολίνο κυβερνάται από το 2023 από συνασπισμό CDU-SPD. Παράλληλα, η πολιτική κατάσταση στην πρωτεύουσα έχει επιβαρυνθεί από ζητήματα όπως η στεγαστική κρίση, οι μεταφορές, η εκπαίδευση και τα δημοσιονομικά προβλήματα.

Το Βερολίνο στρέφεται προς τα αριστερά;

Η πρωτιά του Die Linke με 24,5% αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις της βραδιάς.

Το κόμμα έχει ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία μεταξύ των νεότερων ψηφοφόρων της πρωτεύουσας. Η γερμανική Tagesschau είχε καταγράψει πριν από την εκλογή ότι το Die Linke διέθετε σημαντική υποστήριξη στις ηλικίες κάτω των 35 ετών.

Η άνοδος του κόμματος συνδέεται πολιτικά με ζητήματα που έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα για τους κατοίκους της πρωτεύουσας, κυρίως το κόστος στέγασης, τα ενοίκια, τις δημόσιες υπηρεσίες και την κοινωνική πολιτική.

Την ίδια στιγμή, όμως, το αποτέλεσμα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει διαμορφωθεί νέα κυβέρνηση στο Βερολίνο. Οι συσχετισμοί των εδρών και οι πιθανές συνεργασίες θα κρίνουν την επόμενη ημέρα.

Η AfD τρίτη στο Βερολίνο, αλλά με σημαντική άνοδο

Η AfD βρίσκεται στο 16%, καταγράφοντας άνοδο 6,9 μονάδων.

Η επίδοση έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή το Βερολίνο αποτελεί διαφορετικό κοινωνικό και πολιτικό περιβάλλον από τα ανατολικά κρατίδια όπου η AfD διαθέτει ισχυρότερη βάση.

Η ενίσχυσή της στην πρωτεύουσα δείχνει ότι η πολιτική της επιρροή δεν περιορίζεται πλέον αποκλειστικά στις περιφέρειες της πρώην Ανατολικής Γερμανίας.

Παράλληλα, όμως, η AfD παραμένει πίσω από το Die Linke και την CDU στις πρώτες προβολές της βραδιάς.

Δύο κρατίδια, δύο διαφορετικές Γερμανίες

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο των εκλογών είναι ότι Βερολίνο και Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία παρουσιάζουν σχεδόν αντίθετες πολιτικές εικόνες.

Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία:

AfD: 37%
SPD: 35,5%
CDU: 5,5%

Στο Βερολίνο:

Die Linke: 24,5%
CDU: 20%
AfD: 16%

Οι αριθμοί αποτυπώνουν έναν κατακερματισμένο γερμανικό πολιτικό χάρτη, στον οποίο τα παραδοσιακά μεγάλα κόμματα δυσκολεύονται να διατηρήσουν τις παλαιότερες εκλογικές τους βάσεις.

Το SPD παραμένει ισχυρό στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, ενώ η CDU βρίσκεται σε εξαιρετικά χαμηλό επίπεδο. Στο Βερολίνο, αντίθετα, το Die Linke αποκτά σημαντικό προβάδισμα, ενώ η AfD καταγράφει αισθητή άνοδο.

Οι κάλπες ως μήνυμα προς την κυβέρνηση Μερτς

Οι εκλογές δεν καθορίζουν άμεσα τη σύνθεση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Ωστόσο, έχουν σαφή πολιτική σημασία για το Βερολίνο, καθώς αποτελούν την πρώτη μεγάλη εκλογική δοκιμασία σε δύο ακόμη κρατίδια μετά τις πρόσφατες αναμετρήσεις του 2026.

Το ZDF είχε ήδη επισημάνει πριν από την κάλπη ότι οι εκλογές σε Βερολίνο και Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία έχουν σημασία πολύ πέρα από τα όρια των δύο κρατιδίων και ότι τόσο η CDU όσο και το SPD παρακολουθούν στενά τα αποτελέσματα.

Για τον Μερτς, επομένως, η εικόνα είναι σύνθετη. Η CDU δεν βρίσκεται αντιμέτωπη με μία ενιαία εκλογική τάση: στο ένα κρατίδιο καταγράφει 5,5%, ενώ στην πρωτεύουσα βρίσκεται στο 20%. Η AfD, από την πλευρά της, φτάνει το 37% στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και 16% στο Βερολίνο. Το Die Linke, αντίθετα, καταγράφει 24,5% στην πρωτεύουσα.

Το αποτέλεσμα δείχνει ότι η γερμανική πολιτική σκηνή δεν κινείται πλέον πάνω στον παλιό άξονα CDU-SPD. Η AfD διεκδικεί πρωτιές σε ανατολικά κρατίδια, το Die Linke ενισχύεται στην πρωτεύουσα και τα δύο παραδοσιακά μεγάλα κόμματα βρίσκονται αντιμέτωπα με ένα πολύ πιο κατακερματισμένο κομματικό σύστημα.

Η επόμενη ημέρα στον συσχετισμό

Το κρίσιμο πλέον δεν είναι μόνο ποιο κόμμα κατέλαβε την πρώτη θέση, αλλά ποιοι συσχετισμοί μπορούν να οδηγήσουν στον σχηματισμό κυβερνήσεων στα δύο κρατίδια.

Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, η οριακή διαφορά μεταξύ AfD και SPD καθιστά καθοριστικό τον ρόλο των μικρότερων κομμάτων και των διαθέσιμων κοινοβουλευτικών συσχετισμών.

Στο Βερολίνο, η πρωτιά του Die Linke με 24,5% ανοίγει διαφορετική συζήτηση για τη σύνθεση της επόμενης κυβέρνησης της πρωτεύουσας.

Ένδειξη αναδιάταξης, αντισυστημικότητας και βαθιάς δημοκρατικής κρίσης

Σε κάθε περίπτωση, οι διπλές κάλπες της 20ής Σεπτεμβρίου αποτελούν μια ακόμη ένδειξη ότι η γερμανική πολιτική σκηνή βρίσκεται σε περίοδο βαθιάς αναδιάταξης.

Η AfD εμφανίζεται εξαιρετικά ισχυρή στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, το Die Linke διεκδικεί την πολιτική πρωτοκαθεδρία στο Βερολίνο και η CDU του Φρίντριχ Μερτς βρίσκεται αντιμέτωπη με πολύ διαφορετικές πιέσεις στα δύο κρατίδια.

Τα τελικά αποτελέσματα και κυρίως η κατανομή των εδρών θα δείξουν εάν οι πρώτες προβολές θα μετατραπούν σε σταθερές κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες ή εάν η επόμενη ημέρα θα ανοίξει έναν νέο κύκλο δύσκολων διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβερνήσεων.