Αγγειεκτομή: Από τον φόβο της πατρότητας μέχρι την προσωπική επιλογή – Γιατί αυξάνονται οι επεμβάσεις οικειοθελούς στείρωσης σε άνδρες

Την ώρα που εκατομμύρια ζευγάρια αγωνιούν να κάνουν ένα παιδί, η αγγειεκτομή, μια επέμβαση που μέχρι πριν από λίγα χρόνια αποτελούσε ταμπού για πολλούς άνδρες, κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος. Χιλιάδες άνδρες επιλέγουν πλέον τη μόνιμη αντισύλληψη είτε επειδή ολοκλήρωσαν την οικογένειά τους είτε επειδή δεν επιθυμούν ποτέ να αποκτήσουν παιδιά.

Στην Αγγλία, σύμφωνα με στοιχεία του NHS, πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 26.000 αγγειεκτομές την περίοδο 2024-2025, σημειώνοντας αύξηση 16% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφεται στους άνδρες ηλικίας 35 έως 39 ετών, ενώ ανοδική είναι και η τάση μεταξύ όσων είναι κάτω των 30 ετών.

Πίσω όμως από τους αριθμούς κρύβονται προσωπικές ιστορίες, δύσκολες εμπειρίες και αποφάσεις που δεν λαμβάνονται επιπόλαια.

Το τραύμα της πατρότητας που άλλαξε τα σχέδια μιας οικογένειας

Ο 33χρονος Άλεξ Γουέστ και η σύζυγός του ονειρεύονταν κάποτε μια πολύτεκνη οικογένεια. Τα σχέδιά τους όμως ανατράπηκαν μετά τις δύο πρώτες εγκυμοσύνες. Η πρώτη γέννα ήταν εξαιρετικά δύσκολη, ενώ η σύζυγός του βρέθηκε αντιμέτωπη με επιλόχεια κατάθλιψη. Όταν γεννήθηκε το δεύτερο παιδί, ο ίδιος έπαθε κρίση πανικού μέσα στο μαιευτήριο.

Όπως περιγράφει, για μήνες ένιωθε πως ζούσε σε μια «γκρίζα» πραγματικότητα. Παρά την αγάπη του για τα παιδιά του, δεν βίωνε το συναίσθημα που όλοι του έλεγαν ότι θα έπρεπε να νιώθει ως νέος πατέρας. Σύμφωνα με το BBC, αντιλαμβανόμενος ότι δεν μπορούσε να διαχειριστεί ψυχολογικά την προοπτική μιας ακόμη εγκυμοσύνης, αποφάσισε μαζί με τη σύζυγό του να σταματήσουν στα δύο παιδιά.

Επειδή θεωρούσε άδικο να συνεχίσει η σύντροφός του να επωμίζεται την αντισύλληψη μέσω φαρμάκων ή άλλων μεθόδων, πήρε ο ίδιος την απόφαση να υποβληθεί σε αγγειεκτομή. Η επέμβαση πραγματοποιήθηκε το 2024 και, όπως περιγράφει, διήρκεσε ελάχιστα λεπτά.

«Έβαλα τα ακουστικά μου, άκουσα τρία τραγούδια και είχαν ήδη τελειώσει όλα», λέει χαρακτηριστικά. Σήμερα δηλώνει απόλυτα σίγουρος για την επιλογή του, τονίζοντας ότι αγαπά βαθιά τα παιδιά του, αλλά γνωρίζει τα προσωπικά του όρια.

«Δεν ήθελα ποτέ να γίνω πατέρας», η απόφαση ενός 22χρονου

Εντελώς διαφορετική ήταν η διαδρομή του Σαμ Νάιτ από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Από πολύ μικρή ηλικία είχε καταλήξει ότι δεν επιθυμούσε να αποκτήσει παιδιά. Η πεποίθησή του ενισχύθηκε όταν μια πρώην σύντροφός του έμεινε έγκυος και προχώρησε σε άμβλωση. Το περιστατικό αυτό τον έκανε να συνειδητοποιήσει πως δεν ήθελε να βρεθεί ποτέ ξανά σε μια αντίστοιχη κατάσταση. Σε ηλικία μόλις 22 ετών απευθύνθηκε σε ουρολογική κλινική της Νέας Υόρκης ζητώντας να υποβληθεί σε αγγειεκτομή.

Οι γιατροί τον υπέβαλαν σε σειρά ερωτήσεων, προσπαθώντας να διαπιστώσουν αν είχε κατανοήσει ότι πρόκειται ουσιαστικά για μια μόνιμη απόφαση και ότι οι επεμβάσεις αναστροφής δεν είναι πάντα επιτυχημένες.

Ο ίδιος επέμενε ότι η ζωή του ήταν αφιερωμένη στη δημιουργική του καριέρα ως σχεδιαστής ήχου για βιντεοπαιχνίδια και ότι δεν ένιωθε την επιθυμία να γίνει γονέας. Παρότι πέρασε έναν έντονο αλλά σύντομο μετεγχειρητικό πόνο, δεν μετάνιωσε ποτέ για την επιλογή του.

«Η γονεϊκότητα απαιτεί να αφιερώσεις τη ζωή σου. Εγώ έχω επιλέξει να αφιερώσω τη δική μου στη μουσική και τη δημιουργία», αναφέρει.

Μια ασφαλής επέμβαση που απαιτεί ώριμη σκέψη

Η αγγειεκτομή πραγματοποιείται με την απολίνωση ή διατομή των σπερματικών πόρων, εμποδίζοντας τη μεταφορά του σπέρματος. Πρόκειται για μία από τις αποτελεσματικότερες μορφές ανδρικής αντισύλληψης, χωρίς να επηρεάζει την παραγωγή ορμονών, τη σεξουαλική επιθυμία ή τη στύση.

Η Δρ Σάρα Σάλκελντ, ιατρική διευθύντρια της MSI Reproductive Choices, επισημαίνει ότι η μέθοδος είναι ιδιαίτερα ασφαλής, ωστόσο υπογραμμίζει πως κάθε άνδρας πρέπει να εξετάζει πολύ προσεκτικά την απόφασή του.

Οι ενδιαφερόμενοι ενημερώνονται αναλυτικά πριν από την επέμβαση, καθώς οι επεμβάσεις αναστροφής δεν είναι πάντοτε εφικτές και στο βρετανικό σύστημα υγείας παρέχονται μόνο υπό πολύ αυστηρές προϋποθέσεις.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ιδιαίτερα οι νεότεροι άνδρες εμφανίζουν μεγαλύτερες πιθανότητες να αλλάξουν γνώμη αργότερα στη ζωή τους, γι’ αυτό και η διαδικασία συνοδεύεται από εκτενή συμβουλευτική.

Παράλληλα, υπενθυμίζεται ότι η αγγειεκτομή δεν προσφέρει προστασία από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη χρήση προφυλακτικού όταν απαιτείται.

Η αυξανόμενη δημοτικότητα της επέμβασης αποτυπώνει μια ευρύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι άνδρες αντιμετωπίζουν πλέον την ευθύνη της αντισύλληψης. Για κάποιους αποτελεί μια λύση μετά την ολοκλήρωση της οικογένειας, ενώ για άλλους μια συνειδητή επιλογή ζωής. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για μια απόφαση που, όπως τονίζουν οι γιατροί αλλά και όσοι την έχουν πάρει, χρειάζεται ενημέρωση, ωριμότητα και απόλυτη βεβαιότητα πριν γίνει το επόμενο βήμα.