Ρεπορτάζ libre: Πιέσεις στη μεσαία τάξη-Σχεδόν ένας στους δύο δεν αντέχει εβδομάδα διακοπών

Δουλεύεις και δουλεύεις σκληρά. Λαμβάνεις ένα μέτριο μισθό. Καλύπτεις τις βασικές σου υποχρεώσεις, πληρώνεις το ενοίκιό σου, πληρώνεις και τους λογαριασμούς. Αισθάνεται όμως “φτωχός”, όχι με την απολύτως ρεαλιστική έννοια του όρου αλλά υπό την έννοια ότι βλέπεις το επίπεδο της ζωής σου να πέφτει. Δυστυχώς δεν είσαι ο μόνος.

Νίκος Γιαννόπουλος

Το παραπάνω φαινόμενο, που περιγράφηκε σε αδρές γραμμές, μπορεί να οριστεί ως η σύγχρονη φτώχεια της μεσαίας τάξης. Πρόκειται για φαινόμενο που στην Ελλάδα της μεγάλης ακρίβειας και των μέτριων μισθών το συναντά κανείς ολοένα και πιο συχνά.

Οι εργαζόμενοι πιέζονται. Και πιέζονται πολύ.

Η αλήθεια των αριθμών

Δεν πρόκειται για θεωρία ούτε για συναισθηματική προσέγγιση των πραγμάτων. Τα νούμερα μιλούν από μόνα τους.

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι το 27,5% του πληθυσμού στην Ελλάδα βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η οικονομική πίεση δεν αφορά πλέον μόνο τις ευάλωτες ομάδες, αλλά αγγίζει ευρύτερα κοινωνικά στρώματα. Η φτώχεια “μεταδίδεται” προς τα πάνω.

Πρόσφατη έρευνα του INE/ΓΣΕΕ έχει δείξει ότι το 12,5% των μισθωτών στην Ελλάδα βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Παράλληλα, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τις χειρότερες επιδόσεις της ΕΕ για την υλική και την κοινωνική στέρηση μεταξύ των εργαζομένων. Εν έτει 2026, τον 21ο αιώνα η εργασία από μόνη της δεν αποτελεί πλέον πάντα επαρκή προστασία από την οικονομική πίεση.

Ηδη από το 2025 οι ευρωπαϊκές στατιστικές έχουν καταγράψει ότι το 46% των Ελλήνων δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά μία εβδομάδα διακοπών μακριά από το σπίτι, πρόκειται για το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ.

Καταγράφεται, επίσης, η δυσκολία έγκαιρης πληρωμής ενοικίου, δανείων ή λογαριασμών κοινής ωφέλειας, ένδειξη ότι η πίεση δεν αφορά μόνο την κατανάλωση αλλά και τις βασικές υποχρεώσεις του νοικοκυριού.

Απόδειξη; Τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία αυξάνονται κατά πολύ τα τελευταία χρόνια παρά το γεγονός ότι υποτίθεται ότι διάγουμε έναν “ενάρετο” οικονομικό κύκλο.

Φτωχός είναι…   

Αλλά ας δούμε και τι σημαίνει σύγχρονη φτώχεια σύμφωνα και με τα διεθνή στάνταρντ. 

Αν το σπίτι σου χρειάζεται ανακαίνιση αλλά δεν μπορείς να ανταποκριθείς σ’ αυτό είσαι φτωχός. Αν αναβάλλεις οδοντιατρικές εργασίες και λοιπές ιατρικές εξετάσεις, είσαι φτωχός.

Φτωχός είσαι επίσης όταν καθυστερείς απαραίτητες αγορές ή όταν μειώνεις την κατανάλωση ακόμα και σε βασικά αγαθά για τα οποία άλλοτε δεν είχες κανένα πρόβλημα αγοράς τους.

Όλα αυτά παραπέμπουν στην πραγματικότητα όπως την βιώνουν σήμερα χιλιάδες Ελληνες εργαζόμενοι.

Οι συγκρίσεις με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο προκαλούν προβληματισμό και απογοήτευση. Στον κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού η Ελλάδα βρίσκεται πιο πάνω στη λίστα κατά 6,6%. Στην Ελλάδα, επίσης, το 46% του πληθυσμού δυσκολεύεται να κάνει μία εβδομάδα διακοπές ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρώπη των 27 είναι μόλις 27%.

Το βιοτικό επίπεδο συρρικνώνεται το δίχως άλλο, κοντολογίς. Και αυτό αφορά πλέον ολοένα και περισσότερους ανθρώπους.

Η εικόνα που αναδύεται δεν παραπέμπει σε μια κοινωνία ακραίας φτώχειας, αλλά σε μια μεσαία τάξη που καλείται να επαναπροσδιορίσει τις προτεραιότητές της.

Η οικονομική πίεση δεν αποτυπώνεται μόνο στους τραπεζικούς λογαριασμούς, αλλά και στις μικρές καθημερινές επιλογές: στις διακοπές που αναβάλλονται, στις αγορές που μετατίθενται, στην αποταμίευση που γίνεται ολοένα δυσκολότερη. Και ίσως αυτό να αποτελεί τη μεγαλύτερη αλλαγή των τελευταίων ετών.

Όχι ότι οι άνθρωποι σταμάτησαν να εργάζονται ή να προσπαθούν, αλλά ότι η εργασία, όπως τονίστηκε και παραπάνω, δεν εγγυάται πλέον, για πολλούς, την οικονομική ασφάλεια και την αίσθηση σιγουριάς που κάποτε θεωρούνταν δεδομένη.