Το libre παρακολούθησε την Οδύσσεια του Nόλαν- Σεβάστηκε τελικά τα κείμενα του Ομήρου;
✨Η ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν βασίζεται στην Οδύσσεια, μετατρέποντας το αρχαίο έπος σε ένα αντιπολεμικό κινηματογραφικό αριστούργημα με διαχρονικό νόημα.
✨Ο Ματ Ντέιμον ερμηνεύει τον Οδυσσέα με ρεαλισμό και βάθος, αποτυπώνοντας τον ανθρώπινο πόνο, την τύχη και την επιμονή του ήρωα στην επιστροφή του.
✨Η ταινία επισημαίνει έντονα την ανελέητη σκληρότητα του πολέμου και τη διαρκή πάλη του Οδυσσέα με το παρελθόν και τους εχθρούς του, καθώς πλησιάζει το τέλος.
✨Το αριστουργηματικό φινάλε και οι συμβολισμοί της αφήγησης δημιουργούν πολυεπίπεδες ερμηνείες, καθιστώντας την ταινία μια μοναδική κινηματογραφική εμπειρία.
Η αναμέτρηση του Κρίστοφερ Νόλαν με το κείμενο της Οδύσσειας εξελίχθηκε σε ένα μεγαλειώδες αντιπολεμικό κινηματογραφικό έπος το οποίο θα μπορούσε να διδάσκεται ακόμα και στο σχολείο. Είναι σχεδόν ακατόρθωτο αυτό που κατάφεραν ο Αμερικανός σκηνοθέτης και οι ηθοποίοι του. Πήραν ένα πανάρχαιο κείμενο, έσκυψαν με σεβασμό πάνω του και έδωσαν στην ανθρωπότητα μία classic ταινία που θα μνημονεύεται για δεκαετίες.
Ο Νόλαν κράτησε από το ομηρικό έπος τα στοιχεια που θα τον βοηθούσαν στη δική του αφήγηση. Παρέλειψε και πραγματα, είναι γεγονός. Δεν απέδωσε άλλα με την πιστότητα που θα περίμενε ένας κλασικός φιλόλογος. Αλλά σεβάστηκε και εν τέλει απογείωσε το πνεύμα του κειμένου, προσδίδοντας αυτό το έντονο αντιπολεμικό στοιχείο μέσα από το δράμα του Οδυσσέα που κάθε μέρα μετανιώνει και περισσότερο για το τέχνασμα του Δούρειου Ιππου το οποίο οδήγησε στη σφαγή και το κάψιμο της Τροίας.
Ταυτόχρονα είναι πάντα παρών στην ταινία ο πόθος για την επιστροφή, ο πόθος για εκείνη τη στιγμή που ο Οδυσσέας θα έμπαινε πάλι στο παλάτι του για να αντικρίσει την Πηνελόπη.
Ακόμα και στα χέρια της πανέμορφης Καλυψώς και ενώ έχει καταναλώσει αμέτρητους λωτούς, ο βασιλιάς της Ιθάκης ξεπερνά τη λήθη. Ο νόστος νικά κάθε εμπόδιο και αυτό ο Νολαν το υπογραμμίζει ιδιαίτερα.
Η Ερμηνεία του Ντέιμον
Αλλά ο Οδυσσέας, παρά τα αδιαμφισβήτητα προσόντα του και τη βασιλική του υπόσταση, υποτάσσεται στη μοίρα του ανθρώπου. Ενας εξαιρετικά γήινος Ματ Ντέιμον τον ενσαρκώνει χωρίς ακρότητες, για να αποκαλύψει τελικά όλο το μεγαλείο του ήρωά του. Η σκηνή που ο δεμένος στο κατάρτι Οδυσσέας σπαράζει ακούγοντας το τραγούδι των Σειρήνων ενω το πλάνο είναι βυθισμένο στη σιγή των υπολοίπων που έχουν βουλώσει τα αυτιά τους με κερί ξεδπλώνει όλο το υποκριτικό ταλέντο του Αμερικανού ηθοποιού.
Η ταινία-ορόσημο βρίθει συμβολισμών πέρα από αυτών που δημιούργησε η επιλογή του σκηνοθέτη να δώσει τους ρόλους της Ελένης και της Κλυταιμνήστρας σε μαύρες ηθοποιούς (που και αυτό έχει την αξία του).
Η θεά Αθηνά παίρνει τη μορφή μίας γυναίκας της Τροίας που σφαγιάζεται μετά την “αποκάλυψη” του πραγματικού περιεχομένου του Δούρειου Ιππου. Συνοδεύει τον Οδυσσέα σε κάθε δύσκολο βήμα χωρίς όμως να βοηθά. Η Καλυψώ αποτελεί τη γέφυρα μεταξύ της απόγνωσης και της απόκτησης δυνατότητας του Οδυσσέα για επιστροφή. Και οι μνηστήρες αποτελούν το τελευταίο εμπόδιο του Οδυσσέα μέχρι τη ματωμένη επιστροφή στο θρόνο του.
Το αριστουργηματικό φινάλε
Είναι και άλλα πολλά που δεν μπορούν να αποκαλυφθούν σε όσους δεν έχουν δει την ταινία, θα ήταν κρίμα. Το φινάλε πάντως, αριστουργηματικό στη σύλληψη και στην εκτέλεσή του, αφήνει περιθώριο στο θεατή για περισσότερες από μία ερμηνείες.
Και επίσης δένει εκπληκτικά με τα πλάνα που μας παρουσιάζει στην αρχή ο σκηνοθέτης ο οποίος δούλεψε με μαεστρία. Γι’ αυτό και κάποιες άτυχες στιγμές όπως η παρουσίαση των Λαιστρυγόνων ως…ρόμποκοπ μπορούν άνετα να συγχωρεθούν.
Aν ζούσε ο Ομηρος, ή τέλος πάντων όσοι έγραψαν ένα από τα πρώτα έπη της ανθρώπινης ιστορίας, θα εξέφραζαν ακόμα κα το θαυμασμό τους. Οταν διαβάζεις το κείμενο, η φαντασία είναι ελεύθερη να πλάσει τις εικόνες και να αφουγκραστεί τα μηνύματα.
Στο σινεμά οι εικόνες έχουν ήδη συλληφθεί, η φαντασία θεωρητικά αιχμαλωτίζεται αλλά… όχι. Εν προκειμένω η φαντασία είναι πάντα παρούσα και τα μηνύματα περνούν στη διάσταση των οπτικών συμβολισμών, μίας αδιόρατης ποίησης θα μπορούσε να πει κανείς.
Ο Οδυσσέας και η Πηνελόπη
Η ανελέητη σκληρότητα του πολέμου καθορίζει το είναι του Οδυσσέα. Η τιμωρία του συγκινεί. Και το ηθικό του μεγαλείο τελικά τον εξυψώνει στα μάτια των ανθρώπων. Ούτε αλάθητος είναι ούτε δίκαιος πάντα. Αλλά η βαθιά ανθρώπινη υπόστασή του τονίζεται διαρκώς, μέχρι το μεγαλειώδες φινάλε που χρωματίζεται από το κόκκινο του αίματος των μνηστήρων.
Στο μεσοδιάστημα ο Οδυσσέας κλείνει τους λογαριασμούς του με το παρελθόν. Αναγνωρίζει το γιο του, απολαμβάνει την πίστη της Ευρύκλειας, αποχαιρετά τον Αργο και ανακαλύπτει βήμα προς βήμα ότι η Πηνελόπη παρέμεινε στο ύψος της.
Ο διάλογος Οδυσσέα-Πηνελόπης που αντικαθιστά τη σκηνή της αναγνώρισης είναι, το δίχως άλλο, η κορυφαία στιγμή της ταινίας, αυτή που ο βασικός ήρωας ξεδιπλώνει τα εσώψυχά του στο μόνο άνθρωπο που μπορεί να τον καταλάβει πραγματικά έστω και αν έλειπε από κοντά του 20 χρόνια.
Η ταινία αυτή βιώνεται…Και καλό θα είναι να σπεύσετε για να απολαύσετε αυτό το βίωμα…