Guardian: Πώς θα μπορούσαν οι ΗΠΑ να ανοίξουν βίαια τα Στενά Ορμούζ

Η άφιξη αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή το σαββατοκύριακο φαίνεται να προσφέρει στον Ντόναλντ Τραμπ την επιλογή να ανοίξει διά της βίας τα Στενά του Ορμούζ. Ο έλεγχος του συγκεκριμένου θαλάσσιου περάσματος από το Ιράν -μέσω του οποίου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου-, δίνει στην Τεχεράνη ένα σημαντικό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα, το οποίο φαίνεται ότι κατανοεί πλήρως ο Αμερικανός πρόεδρος.

Την ίδια ώρα, παρά τις συνεχείς επιθέσεις κατά του Ιράν, ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμος να δώσει ευκαιρία στη διπλωματία. Ωστόσο, την Κυριακή, 29/3, ο ίδιος τόνισε ότι θέλει να «πάρει το πετρέλαιο του Ιράν».

Όπως αναφέρει ο Guardian, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει δύο βασικές στρατιωτικές εναλλακτικές για να εξασφαλίσει το άνοιγμα των Στενών: Είτε την κατάληψη εδάφους, είτε την ανάπτυξη μεγάλης ναυτικής παρουσίας.

Ωστόσο, ακόμη και μια περιορισμένη χερσαία εισβολή που εξετάζεται, σύμφωνα με ειδικούς, φέρει σοβαρό κίνδυνο πολλών θυμάτων, γεγονός που θα μπορούσε να πλήξει την προεδρία του Τραμπ. Για το Ιράν, η παρουσία ξένων στρατευμάτων στο έδαφός του θεωρείται «κόκκινη γραμμή».

Η Έμμα Σάλσμπερι, ανώτερη ερευνήτρια στο πρόγραμμα εθνικής ασφάλειας του Ινστιτούτου Ερευνών Εξωτερικής Πολιτικής, εκτιμά ότι ο Τραμπ δύσκολα θα αντισταθεί στον πειρασμό να κλιμακώσει τη σύγκρουση με την κατάληψη ενός από τα ιρανικά νησιά στον Κόλπο. «Μέχρι στιγμής το έχει προσπαθήσει και δεν νομίζω ότι θα κάνει κάτι διαφορετικό. Θα χρησιμοποιήσει τους στρατιώτες αν είναι διαθέσιμοι. Νομίζω ότι αυτό θα πάει πολύ στραβά και θα υπάρξουν πολλά θύματα» είπε.

Η Τεχεράνη απαντά με απειλές

Το Ιράν, σύμφωνα με μεσολαβητές, έχει απειλήσει ότι θα βομβαρδίσει ακόμα και το δικό του έδαφος για να σκοτώσει οποιονδήποτε Αμερικανό στρατιώτη που βρίσκεται εκεί. Διπλωμάτες αναφέρουν ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να καταστρέψει υποδομές της προκειμένου να πλήξει τους εισβολείς.

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ-Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, κατηγόρησε την Κυριακή τις ΗΠΑ ότι ζητούν δημόσια διαπραγματεύσεις, ενώ παράλληλα σχεδιάζουν χερσαία επίθεση. «Οι άνδρες μας περιμένουν την άφιξη των Αμερικανών στρατιωτών στο έδαφος για να τους κάψουν και να τιμωρήσουν τους περιφερειακούς συμμάχους τους μια για πάντα», δήλωσε ο Γκαλιμπάφ, ο οποίος θεωρείται πιθανός Ιρανός εκπρόσωπος σε περίπτωση ειρηνευτικών συνομιλιών.

Περιορισμένη ισχύς για χερσαία επιχείρηση

Μισοί από τους 5.000 πεζοναύτες αμφίβιων επιχειρήσεων έφτασαν στη Μέση Ανατολή το Σάββατο, ενώ αναμένονται και περίπου 2.000 αλεξιπτωτιστές. Το νησί Χαργκ, όπου καταλήγουν αγωγοί από πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του κεντρικού και δυτικού Ιράν, αποτελεί τον πιο πιθανό στόχο. Η κατάληψη ενός ή περισσότερων μικρών νησιών θα ήταν το εύκολο μέρος, αν και μια δύναμη αυτού του μεγέθους θα είναι αραιά κατανεμημένη, σύμφωνα με ειδικούς. Το Ιράν, μόλις εντοπίσει την παρουσία τους, θα εξαπολύσει επιθέσεις με ρουκέτες, πυραύλους και drones.

Οι δυνάμεις αυτές απέχουν πολύ από το απαιτούμενο μέγεθος για μια μεγάλη χερσαία επιχείρηση – η εισβολή στο Ιράκ το 2003 είχε 150.000 στρατιώτες, ενώ το έδαφος του Ιράν είναι πάνω από τρεις φορές μεγαλύτερο. Αμερικανικά ΜΜΕ ανέφεραν ότι ένα τρίτο αεροπλανοφόρο κατευθύνεται στη Μέση Ανατολή και η διοίκηση εξετάζει την αποστολή άλλων 10.000 στρατιωτών.

Ο Τραμπ εξετάζει, επίσης, μια πιο ριψοκίνδυνη ενέργεια: Εισβολή στο ηπειρωτικό Ιράν για να κατασχέσει το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, που θεωρείται ότι είναι θαμμένο σε σημεία που βομβαρδίστηκαν πέρυσι. Αυτή η αποστολή απαιτεί δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων. «Ίσως καταλάβουμε το νησί Χαργκ, ίσως όχι. Έχουμε πολλές επιλογές», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος στους Financial Times. «Θα σήμαινε επίσης ότι θα έπρεπε να παραμείνουμε εκεί για κάποιο διάστημα», πρόσθεσε.

Την ίδια ώρα, η γεωγραφική θέση του Χαργκ, βαθιά μέσα στον Κόλπο και πέρα από τα Στενά του Ορμούζ, περιπλέκει τη λογιστική υποστήριξη και την ασφάλεια των στρατιωτών. Στα Στενά βρίσκονται πολλά ιρανικά νησιά που ελέγχουν το πέρασμα, με μεγαλύτερο το Κεσμ. Τα μικρότερα Άμπου Μούσα, Μεγάλο Τουνμπ και Μικρό Τουνμπ, που διεκδικούν τα ΗΑΕ, αποτελούν τον πυρήνα του ιρανικού ελέγχου στο θαλάσσιο πέρασμα.

Ο Ρούμπεν Στιούαρτ, ανώτερος ερευνητής στο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, εκτιμά ότι η ανάπτυξη δυνάμεων των ΗΠΑ μπορεί να έχει κυρίως χαρακτήρα επίδειξης ισχύος, καθώς η διατήρηση ελέγχου οποιουδήποτε νησιού για περισσότερο από λίγες μέρες θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη. «Είναι πιθανό να αποβιβαστούν σε κάποια από αυτά τα σημεία», σημείωσε. «Ωστόσο, φαίνεται εξαιρετικά απίθανο να μπορέσουν να επιτύχουν οτιδήποτε από στρατιωτικής άποψης», πρόσθεσε.

Ναυτικός έλεγχος και προστασία εμπορικών πλοίων

Για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ για ναυσιπλοΐα, ενώ συνεχίζονται οι επιθέσεις σε πλοία, απαιτούνται ναυτικές συνοδείες, ναρκαλιεία και αεροπορική υποστήριξη.

Η αποστολή αυτή χρειάζεται τόσο μεγάλο αριθμό πολεμικών πλοίων, που οι ΗΠΑ θα πρέπει να βασιστούν σε συμμάχους, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ο αμερικανικός στρατός υποστηρίζει ότι δεν διαθέτει επαρκείς πόρους για την προστασία εμπορικών πλοίων, κυρίως όσον αφορά πλοία εκκαθάρισης ναρκών.

Η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο περίπλοκη καθώς δυνάμεις των Χούθι, συμμάχων του Ιράν στην Υεμένη, μπήκαν στη σύγκρουση το Σάββατο, 28/3, εκτοξεύοντας πυραύλους κατά του Ισραήλ.

Αυτό ενδέχεται να προκαλέσει επιθέσεις σε πλοία στο νότιο άκρο της Ερυθράς Θάλασσας, μία ακόμη κρίσιμη εμπορική αρτηρία, αναγκάζοντας τις ΗΠΑ να διασφαλίσουν δύο στρατηγικά περάσματα ταυτόχρονα.