Το “Έγγραφο Προθέσεων” Τραμπ-Ιράν που εξόργισε τον Νετανιάχου- Τι προβλέπει

Τριβές προκαλεί ανάμεσα σε Τραμπ και Νετανιάχου νέα πρόταση που αποσκοπεί στη γεφύρωση των διαφορών μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, αναδεικνύοντας τους διαφορετικούς στόχους των δύο συμμάχων στην κρίση της Μέσης Ανατολής.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου συζήτησαν την Τρίτη νέα προσπάθεια επίτευξης συμφωνίας με το Ιράν, σε μια δύσκολη τηλεφωνική επικοινωνία, σύμφωνα με τρεις πηγές. Μία εξ αυτών ανέφερε χαρακτηριστικά ότι ο Νετανιάχου ήταν «στα κάγκελα» μετά τη συνομιλία.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, Κατάρ και Πακιστάν, με τη συμμετοχή και άλλων περιφερειακών διαμεσολαβητών, επεξεργάστηκαν αναθεωρημένο ειρηνευτικό υπόμνημα με στόχο να γεφυρωθούν οι διαφορές μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.

Η εξέλιξη έρχεται ενώ ο Τραμπ εμφανίζεται διχασμένος ανάμεσα στην επιλογή ενός νέου μαζικού πλήγματος κατά του Ιράν και στην προοπτική επίτευξης συμφωνίας.

Ο Νετανιάχου, σύμφωνα με το δημοσίευμα, παραμένει ιδιαίτερα δύσπιστος απέναντι στις διαπραγματεύσεις και επιθυμεί την επανέναρξη του πολέμου, ώστε να αποδυναμωθούν περαιτέρω οι στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν και να πληγεί το καθεστώς μέσω καταστροφής κρίσιμων υποδομών.

Αντίθετα, ο Τραμπ συνεχίζει να δηλώνει ότι πιστεύει πως μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία, προειδοποιώντας ωστόσο ότι είναι έτοιμος να δώσει διαταγή για επανέναρξη του πολέμου αν οι συνομιλίες αποτύχουν.

«Το μόνο ερώτημα είναι αν θα πάμε να τελειώσουμε τη δουλειά ή αν θα υπογράψουν το έγγραφο. Θα δούμε τι θα συμβεί», δήλωσε την Τετάρτη στην Ακαδημία της Αμερικανικής Ακτοφυλακής.

Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε επίσης ότι ο Νετανιάχου «θα κάνει ό,τι του ζητήσω» σε ό,τι αφορά το Ιράν, τονίζοντας πάντως ότι οι δύο ηγέτες διατηρούν καλή σχέση. Παρά τις κατά καιρούς διαφωνίες τους για το ιρανικό ζήτημα, Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ παραμένουν στενά συντονισμένες καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου.

Το Ιράν έχει επιβεβαιώσει ότι εξετάζει την αναθεωρημένη πρόταση, χωρίς ωστόσο μέχρι στιγμής να έχει δείξει σημάδια υποχώρησης ή ευελιξίας.

Νέα διαμεσολαβητική προσπάθεια 

Το Πακιστάν, το Κατάρ και οι υπόλοιποι διαμεσολαβητές -Σαουδική Αραβία, Τουρκία και Αίγυπτος- εργάζονται τις τελευταίες ημέρες για τη βελτίωση της πρότασης με στόχο να γεφυρωθούν οι διαφορές μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, σύμφωνα με τρεις πηγές.

Σύμφωνα με δύο Άραβες αξιωματούχους και μία ισραηλινή πηγή, το Κατάρ παρουσίασε πρόσφατα σε Ουάσινγκτον και Τεχεράνη νέο σχέδιο συμφωνίας. Τέταρτη πηγή υποστήριξε ωστόσο ότι δεν πρόκειται για ξεχωριστή πρόταση του Κατάρ, αλλά για προσπάθεια γεφύρωσης των διαφορών με βάση το προηγούμενο πακιστανικό σχέδιο.

Ένας Άραβας αξιωματούχος ανέφερε ότι οι Καταριανοί έστειλαν αντιπροσωπεία στην Τεχεράνη νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα για συνομιλίες με τους Ιρανούς σχετικά με το νέο σχέδιο.

Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε την Τετάρτη ότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται «με βάση τη 14σέλιδη πρόταση του Ιράν» και ότι ο υπουργός Εσωτερικών του Πακιστάν βρίσκεται στην Τεχεράνη για να συμβάλει στη διαμεσολάβηση. Πρόκειται για τη δεύτερη επίσκεψή του μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα.

Στόχος της νέας πρωτοβουλίας είναι να εξασφαλιστούν πιο συγκεκριμένες δεσμεύσεις από το Ιράν σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα, αλλά και σαφέστερες εγγυήσεις από τις ΗΠΑ για τη σταδιακή αποδέσμευση των δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων, σύμφωνα με Άραβα αξιωματούχο.

Και οι τρεις πηγές υπογράμμισαν πάντως ότι παραμένει ασαφές εάν η Τεχεράνη θα αποδεχθεί το νέο σχέδιο ή θα μεταβάλει ουσιαστικά τις θέσεις της.

«Όπως έχουμε δηλώσει και στο παρελθόν, το Κατάρ υποστηρίζει και συνεχίζει να υποστηρίζει τις διαμεσολαβητικές προσπάθειες υπό την ηγεσία του Πακιστάν. Υποστηρίζουμε σταθερά την αποκλιμάκωση προς όφελος της περιοχής και των λαών της», δήλωσε Καταριανός διπλωμάτης.

«Έγγραφο προθέσεων»

Το βράδυ της Τρίτης, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε μακρά και «δύσκολη» τηλεφωνική επικοινωνία με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Σύμφωνα με αμερικανική πηγή που ενημερώθηκε για τη συνομιλία, ο Τραμπ είπε στον Ισραηλινό πρωθυπουργό ότι οι διαμεσολαβητές εργάζονται πάνω σε ένα «έγγραφο προθέσεων», την οποία θα υπογράψουν τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και το Ιράν, με στόχο τον επίσημο τερματισμό του πολέμου και την έναρξη 30ήμερης περιόδου διαπραγματεύσεων για ζητήματα όπως το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ.

Δύο ισραηλινές πηγές ανέφεραν ότι οι δύο ηγέτες διαφώνησαν ως προς την επόμενη στρατηγική, ενώ η αμερικανική πηγή περιέγραψε τον Νετανιάχου ως «έξαλλο» μετά τη συνομιλία.

Η ίδια πηγή υποστήριξε ότι ο Ισραηλινός πρεσβευτής στην Ουάσινγκτον ενημέρωσε Αμερικανούς βουλευτές πως ο Νετανιάχου εμφανίστηκε ιδιαίτερα ανήσυχος μετά την κλήση. Εκπρόσωπος της ισραηλινής πρεσβείας διέψευσε αυτή την εκτίμηση, δηλώνοντας ότι «ο πρεσβευτής δεν σχολιάζει ιδιωτικές συνομιλίες».

Δύο πηγές σημείωσαν πάντως ότι ο Νετανιάχου είχε εκφράσει ανάλογες ανησυχίες και σε προηγούμενες φάσεις των διαπραγματεύσεων, ακόμη και όταν τελικά δεν επιτεύχθηκαν συμφωνίες. «Ο Μπίμπι ανησυχεί πάντα», σχολίασε χαρακτηριστικά μία από τις πηγές.

Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι για να προχωρήσουν οι συνομιλίες, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να σταματήσουν την «πειρατεία» κατά ιρανικών πλοίων και να συμφωνήσουν στην αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, ενώ το Ισραήλ θα πρέπει να τερματίσει τον πόλεμο στον Λίβανο.

Τόσο ο Λευκός Οίκος όσο και το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού αρνήθηκαν να σχολιάσουν το δημοσίευμα.

Σύμφωνα με ισραηλινή πηγή, ο Νετανιάχου επιθυμεί να μεταβεί στην Ουάσινγκτον τις επόμενες εβδομάδες για συνάντηση με τον Τραμπ.