Μεταρρυθμίσεις στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας: Επιστημονική αναγκαιότητα ή πολιτικό άλλοθι για το clawback;
✨Η νέα νομοθεσία του Υπουργείου Υγείας εισάγει αυστηρούς κανόνες και φίλτρα στη συνταγογράφηση διαγνωστικών εξετάσεων, προκαλώντας αντιδράσεις από τον ιατρικό κόσμο.
✨Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαστηριακών Ιατρών τονίζει την ανάγκη ελέγχου στην πηγή της δαπάνης, προωθώντας τη μετάβαση σε τεκμηριωμένη ιατρική και διαφάνεια.
✨Η υποχρεωτική καταχώρηση αποτελεσμάτων στο Ψηφιακό Αποθετήριο ενισχύει τη διαφάνεια και επιτρέπει στον ΕΟΠΥΥ να ελέγχει την πραγματική εκτέλεση εξετάσεων.
✨Η Π.Ο.ΕΡΓ.Ι. ζητά την αφαίρεση εξειδικευμένων εξετάσεων από το συνταγολόγιο της ΠΦΥ, ώστε να αποφευχθεί η σπατάλη και να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του συστήματος.
Η πρόσφατη νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Υγείας (ΦΕΚ Β’ 5131/26.09.2025), η οποία εισάγει αυστηρούς κανόνες επαναληψιμότητας και φίλτρα στη συνταγογράφηση διαγνωστικών εξετάσεων, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από μερίδα του ιατρικού κόσμου. Οι επικριτές των μέτρων κάνουν λόγο για οριζόντιους «κόφτες» που υποβαθμίζουν την περίθαλψη των ασθενών.
Ωστόσο, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαστηριακών Ιατρών (Π.Ο.ΕΡΓ.Ι.) παρεμβαίνει στη δημόσια συζήτηση, υπογραμμίζοντας ότι η κριτική αυτή παραβλέπει τη συστημική στρέβλωση που ταλανίζει την ΠΦΥ εδώ και δεκαετίες: την απουσία ελέγχου στην πηγή της δαπάνης.
Η ανατομία μιας χρόνιας στρέβλωσης στην ΠΦΥ
Για την Π.Ο.ΕΡΓ.Ι., το διακύβευμα δεν είναι η μείωση του κόστους εις βάρος της υγείας, αλλά η μετάβαση από ένα άναρχο μοντέλο σε ένα σύστημα τεκμηριωμένης ιατρικής (Evidence-Based Medicine). Η χώρα μας επέτρεψε επί χρόνια ένα καθεστώς «ανεξέλεγκτης παραγωγής» παραπεμπτικών, όπου η συνταγογράφηση λειτουργούσε χωρίς συνεκτικό πλαίσιο και χωρίς εφαρμογή διεθνών κλινικών πρωτοκόλλων.
Αυτό που βαφτίζεται από ορισμένους ως «ελευθερία ιατρικής κρίσης», στην πραγματικότητα αποτελούσε συχνά διοικητική ανεπάρκεια, οδηγώντας σε:
- Υπερδιάγνωση και άσκοπη ταλαιπωρία των ασθενών.
- Σπατάλη δημόσιων πόρων που θα μπορούσαν να διοχετευθούν σε ουσιαστικές ανάγκες.
- Οικονομική αιμορραγία των εργαστηριακών ιατρών, οι οποίοι μέσω του rebate και του clawback καλούνται να «εξισορροπήσουν» την υπέρβαση που προκαλεί η αλόγιστη συνταγογράφηση τρίτων.
Ψηφιακό αποθετήριο: Η θωράκιση της διαφάνειας
Η θεσμοθέτηση της υποχρεωτικής καταχώρησης των αποτελεσμάτων στο Ψηφιακό Αποθετήριο (ΦΕΚ Β’ 1503/17.03.2026) αποτελεί, κατά την Π.Ο.ΕΡΓ.Ι., μια κομβική μεταρρύθμιση. Δεν πρόκειται απλώς για μια γραφειοκρατική διαδικασία, αλλά για ένα εργαλείο ουσίας:
- Κλινική συνέχεια: Ο θεράπων ιατρός έχει πλέον μπροστά του το πλήρες ψηφιακό ιστορικό, αποφεύγοντας αλληλοεπικαλυπτόμενους ελέγχους.
- Ελεγκτικός μηχανισμός: Ο ΕΟΠΥΥ αποκτά τη δυνατότητα να διασταυρώνει αν οι αποζημιούμενες εξετάσεις πράγματι εκτελέστηκαν, εξαλείφοντας την εικονική ζήτηση.
- Μετάβαση στον ποιοτικό έλεγχο: Επιτρέπει στον οργανισμό να ανιχνεύει αποκλίσεις από τα πρωτόκολλα, αντί να επιβάλλει τυφλές οικονομικές ποινές στο σύνολο των παρόχων.
Η πολιτική ευθύνη και το ζήτημα της «συμμετρικής ευθύνης»
Η Π.Ο.ΕΡΓ.Ι. ξεκαθαρίζει ότι η στήριξη των επιστημονικών φίλτρων δεν αποτελεί λευκή επιταγή προς την πολιτική ηγεσία. Διαχρονικά, οι κυβερνήσεις επέλεξαν τον εύκολο δρόμο: αντί να ελέγξουν τη συνταγογράφηση (την πηγή), περιέκοπταν την αποζημίωση των εργαστηρίων (την εκτέλεση).
Είναι ζήτημα στοιχειώδους δικαιοσύνης να σταματήσει η μονομερής μετακύλιση της οικονομικής υπέρβασης. Όσοι αντιδρούν στην εισαγωγή κανόνων ορθολογικής επανάληψης εξετάσεων, ουσιαστικά αποδέχονται ένα σύστημα όπου ο ένας «παράγει» δαπάνη και ο άλλος υποχρεούται να την «πληρώσει» μέσω περικοπών.
Το «αγκάθι» των εξειδικευμένων εξετάσεων εκτός ΠΦΥ
Μια κρίσιμη παράμετρος που αναδεικνύει η Ομοσπονδία είναι η τεχνητή διόγκωση του συνταγολογίου που ξεκίνησε την περίοδο 2015-2019. Η ένταξη ιδιαίτερα εξειδικευμένων εξετάσεων (βιταμίνες, ειδικά ανοσολογικά πάνελ) που δεν αφορούν το screening της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας, χωρίς την αντίστοιχη αύξηση του προϋπολογισμού, δημιούργησε μια μόνιμη οικονομική «φούσκα».
Παρά τις δεσμεύσεις της παρούσας ηγεσίας του Υπουργείου Υγείας για πλήρη αφαίρεση αυτών των εξετάσεων από το συνταγολόγιο της ΠΦΥ, παρατηρείται μια υπαναχώρηση προς «τεχνικούς περιορισμούς» συχνότητας. Η Π.Ο.ΕΡΓ.Ι. καλεί το Υπουργείο να τηρήσει τις δεσμεύσεις του: Οι εξετάσεις που δεν ανήκουν στην ΠΦΥ πρέπει να βγουν από το συνταγολόγιό της.
Ποιότητα έναντι ασυδοσίας
Η ορθολογική συνταγογράφηση δεν είναι εχθρική προς τον ασθενή: εχθρική είναι η σπατάλη που υπονομεύει τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας. Η ολοκλήρωση της εφαρμογής των διαγνωστικών πρωτοκόλλων και η λογοδοσία στην πηγή της δαπάνης είναι ο μόνος δρόμος για μια δίκαιη και επιστημονικά έγκυρη Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.
SiteDesign