Δεκατέσσερα νέα κρούσματα ιού του Δυτικού Νείλου – Τι πρέπει να προσέχουν οι πολίτες

 Δεκατέσσερα νέα κρούσματα ιού του Δυτικού Νείλου – Τι πρέπει να προσέχουν οι πολίτες
💡 AI Summary by Libre

Τις τελευταίες ημέρες καταγράφηκαν 14 νέα κρούσματα ιού του Δυτικού Νείλου στην Αττική, με 13 ασθενείς ήδη νοσηλευόμενους σε νοσοκομεία.

Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω κουνουπιών που τρέφονται με μολυσμένα άγρια πτηνά, ενώ ο άνθρωπος θεωρείται τελικός ξενιστής χωρίς μετάδοση σε άλλους ανθρώπους.

Η πλειονότητα των μολύνσεων είναι ασυμπτωματική, αλλά σοβαρές νευρολογικές επιπλοκές εμφανίζονται κυρίως σε ηλικιωμένους και ευπαθείς ομάδες, απαιτώντας νοσηλεία και υποστηρικτική θεραπεία.

Η πρόληψη μέσω εντομοαπωθητικών, προστατευτικών μέτρων και καταπολέμησης κουνουπιών παραμένει το πιο αποτελεσματικό μέσο προστασίας, καθώς δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία.

Δεκατέσσερα νέα κρούσματα μόλυνσης με τον ιό του Δυτικού Νείλου καταγράφηκαν στην Αττική μόλις την τελευταία εβδομάδα. Το γεγονός σήμανε συναγερμό στις υγειονομικές αρχές της χώρας, καθώς σε νοσοκομεία βρίσκονται ήδη 13 άτομα.

Ο ιός του Δυτικού Νείλου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα νοσήματα που μεταδίδονται μέσω κουνουπιών στην Ευρώπη και, τα τελευταία χρόνια, απασχολεί συστηματικά και την Ελλάδα, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες. Οι δήμοι ετοιμάζονται για ψεκασμούς, καθώς έχουν καταγραφεί κρούσματα κυρίως στην Αττική αλλά και στη Θεσσαλία.

Από το 2010 και μετά, η χώρα μας καταγράφει σχεδόν κάθε χρόνο κρούσματα, γεγονός που έχει οδηγήσει τον ΕΟΔΥ και τις υγειονομικές αρχές στην εντατικοποίηση της επιδημιολογικής επιτήρησης και των προγραμμάτων καταπολέμησης των κουνουπιών. Αν και οι περισσότεροι άνθρωποι που μολύνονται δεν εμφανίζουν συμπτώματα, ο ιός μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νευρολογική νόσο, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους και ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού.

Ξενιστές του τα κουνούπια και τα άγρια πτηνά

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο ιός του Δυτικού Νείλου (West Nile Virus – WNV) ανήκει στην οικογένεια των φλαβοϊών και διατηρείται στη φύση μέσω ενός φυσικού κύκλου μετάδοσης μεταξύ άγριων πτηνών και κουνουπιών.

Τα πτηνά αποτελούν τους βασικούς φυσικούς ξενιστές του ιού, ενώ τα κουνούπια, κυρίως του γένους Culex, μολύνονται όταν τρέφονται με αίμα μολυσμένων πτηνών. Στη συνέχεια μπορούν να μεταδώσουν τον ιό σε ανθρώπους, άλογα και άλλα θηλαστικά μέσω του τσιμπήματός τους. Ο άνθρωπος και το άλογο θεωρούνται «τελικοί ξενιστές», καθώς δεν αναπτύσσουν αρκετά υψηλό ιικό φορτίο ώστε να συνεχιστεί ο κύκλος μετάδοσης.

Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι ο ιός δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω της καθημερινής κοινωνικής επαφής, της χειραψίας ή της αναπνοής. Εξαιρετικά σπάνια έχουν καταγραφεί περιστατικά μετάδοσης μέσω μεταγγίσεων αίματος, μεταμοσχεύσεων οργάνων, μητρικού γάλακτος ή από τη μητέρα στο έμβρυο κατά την εγκυμοσύνη. Για τον λόγο αυτό εφαρμόζονται ειδικά πρωτόκολλα ελέγχου του αίματος στις περιοχές όπου καταγράφονται κρούσματα.

div style=”width: 100%; aspect-ratio: 16/9;”>

Περίπου 8 στους 10 δεν θα νοσήσουν

Η πλειονότητα των λοιμώξεων εξελίσσεται χωρίς συμπτώματα. Υπολογίζεται ότι περίπου οκτώ στους δέκα ανθρώπους που μολύνονται δεν αντιλαμβάνονται ποτέ ότι έχουν έρθει σε επαφή με τον ιό. Περίπου το 20% εμφανίζει ήπια νόσο, γνωστή ως πυρετό του Δυτικού Νείλου. Τα συχνότερα συμπτώματα είναι πυρετός, έντονος πονοκέφαλος, κόπωση, μυαλγίες, πόνοι στις αρθρώσεις, ναυτία, έμετοι, διόγκωση λεμφαδένων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, δερματικό εξάνθημα στον κορμό. Τα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται μέσα σε διάστημα 3 έως 14 ημερών από το τσίμπημα του μολυσμένου κουνουπιού και στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρούν χωρίς ιδιαίτερες επιπλοκές.

Ωστόσο, σε μικρό ποσοστό ασθενών η λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή νευρολογική νόσο. Εκτιμάται ότι περίπου ένας στους 150 μολυσμένους θα εμφανίσει εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία παράλυση. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό, έντονη δυσκαμψία στον αυχένα, σύγχυση, υπνηλία, αποπροσανατολισμό, τρόμο, σπασμούς, μυϊκή αδυναμία και, στις σοβαρότερες περιπτώσεις, παράλυση ή κώμα. Οι ηλικιωμένοι άνω των 50 ετών, καθώς και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα ή χρόνια νοσήματα, διατρέχουν σημαντικά μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών επιπλοκών.

Στην Ελλάδα, τα περισσότερα περιστατικά καταγράφονται από τα μέσα του καλοκαιριού έως τις αρχές του φθινοπώρου, όταν οι πληθυσμοί των κουνουπιών βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο. Περιοχές με υγροτόπους, ποτάμια, λίμνες, αρδευτικά δίκτυα και εκτεταμένες αγροτικές καλλιέργειες εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο κυκλοφορίας του ιού, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι αστικές περιοχές είναι ασφαλείς. Για τον λόγο αυτό, ο ΕΟΔΥ πραγματοποιεί κάθε χρόνο συστηματική επιτήρηση των ανθρώπινων κρουσμάτων, των πτηνών και των πληθυσμών κουνουπιών, εκδίδοντας τακτικές ενημερώσεις προς τους πολίτες.

Η διάγνωση γίνεται με εξειδικευμένες εξετάσεις

Η διάγνωση της λοίμωξης πραγματοποιείται με εξειδικευμένες εργαστηριακές εξετάσεις. Οι κυριότερες μέθοδοι περιλαμβάνουν την ανίχνευση αντισωμάτων IgM και IgG με τη μέθοδο ELISA, μοριακές εξετάσεις RT-PCR για την ανίχνευση του γενετικού υλικού του ιού, καθώς και ειδικές δοκιμασίες εξουδετέρωσης. Σε περιπτώσεις νευρολογικής νόσου εξετάζεται και το εγκεφαλονωτιαίο υγρό, όπου τα ειδικά αντισώματα μπορούν να επιβεβαιώσουν τη διάγνωση.

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ειδική αντιική θεραπεία ούτε εγκεκριμένο εμβόλιο για τον άνθρωπο. Η αντιμετώπιση των ασθενών είναι υποστηρικτική και εξαρτάται από τη βαρύτητα της νόσου. Οι σοβαρές περιπτώσεις απαιτούν νοσηλεία, ενδοφλέβια χορήγηση υγρών, αναπνευστική υποστήριξη όταν χρειάζεται και αντιμετώπιση των επιπλοκών. Αντίθετα, για τα άλογα υπάρχουν διαθέσιμα εμβόλια, καθώς η νόσος μπορεί να προκαλέσει σοβαρές νευρολογικές βλάβες και θανάτους στα ζώα.

Καλύτερο μέσο η πρόληψη

Δεδομένου ότι δεν υπάρχει εμβόλιο για τον άνθρωπο, η πρόληψη αποτελεί το αποτελεσματικότερο μέσο προστασίας. Οι ειδικοί συνιστούν τη χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών, την τοποθέτηση σητών σε πόρτες και παράθυρα, τη χρήση κουνουπιέρας όπου απαιτείται, καθώς και την επιλογή ρούχων που καλύπτουν όσο το δυνατόν περισσότερο το σώμα, ιδιαίτερα κατά τις απογευματινές και βραδινές ώρες, όταν τα κουνούπια είναι περισσότερο δραστήρια. Παράλληλα, ιδιαίτερα σημαντική είναι η απομάκρυνση στάσιμων νερών από αυλές, γλάστρες, βαρέλια, υδρορροές και άλλα σημεία όπου μπορούν να αναπτυχθούν προνύμφες κουνουπιών.

Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι ο ιός του Δυτικού Νείλου έχει πλέον εγκατασταθεί στην Ελλάδα και απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση. Η έγκαιρη ενημέρωση των πολιτών, η εφαρμογή προγραμμάτων καταπολέμησης των κουνουπιών και η λήψη απλών μέτρων ατομικής προστασίας αποτελούν τα σημαντικότερα όπλα για τον περιορισμό της μετάδοσης και την προστασία της δημόσιας υγείας.

Σχετικά Άρθρα