Politico/Παχλαβί: Τα σχέδια του εξόριστου πρίγκιπα για αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν

Σαράντα έξι χρόνια μετά την ανατροπή του πατέρα του από την Ισλαμική Επανάσταση, ο Ρεζά Παχλαβί επανέρχεται δυναμικά στο επίκεντρο της συζήτησης για το μέλλον του Ιράν, καθώς οι μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις συγκλονίζουν τη χώρα των 90 εκατομμυρίων κατοίκων, παρά τη σκληρή καταστολή και τις επαναλαμβανόμενες διακοπές του διαδικτύου.

Το 1979, ο Παχλαβί σπούδαζε στις Ηνωμένες Πολιτείες όταν ο πατέρας του, ο τελευταίος σάχης του Ιράν, ανατράπηκε. Έκτοτε ζει στην εξορία και δεν έχει επιστρέψει ποτέ στη χώρα. Ωστόσο, οι υποστηρικτές του δεν έπαψαν να θεωρούν ότι ο «διάδοχος του θρόνου» θα μπορούσε κάποια στιγμή να διαδραματίσει ρόλο στις εξελίξεις. Σύμφωνα με το Politico, αυτή η στιγμή ίσως να πλησιάζει.

Το όνομα Παχλαβί στους δρόμους

Σε αρκετές διαδηλώσεις, το όνομα του Παχλαβί ακούγεται ανοιχτά, με μερίδα διαδηλωτών να ζητά την επιστροφή του «σάχη». Ακόμη και επικριτές του –που απορρίπτουν την ιδέα της επαναφοράς της μοναρχίας– αναγνωρίζουν ότι ενδέχεται να είναι η μοναδική προσωπικότητα με το διεθνές κύρος και το πολιτικό προφίλ που θα μπορούσε να επιβλέψει μια μεταβατική περίοδο.

Ο ίδιος ο Παχλαβί επιμένει ότι η αλλαγή πρέπει να προέλθει από το εσωτερικό του Ιράν. Σε συνέντευξή του στο Politico τον περασμένο Φεβρουάριο, ξεκαθάρισε ότι δεν επιθυμεί ξένη στρατιωτική επέμβαση, αλλά διεθνή στήριξη προς τον ιρανικό λαό ώστε να κινηθεί εναντίον της ηγεσίας. «Η οικονομική εξαθλίωση έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο που οι άνθρωποι δεν μπορούν να αγοράσουν ούτε ένα κιλό πατάτες», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά.

Καθώς οι διαμαρτυρίες κλιμακώθηκαν την τελευταία εβδομάδα, ο Παχλαβί ενίσχυσε την παρουσία του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με αναρτήσεις που συγκεντρώνουν εκατομμύρια προβολές, καλώντας τους πολίτες να βγουν μαζικά στους δρόμους και να καταλάβουν τα κέντρα των πόλεων.

Βίαιη καταστολή και ανθρώπινο κόστος

Οι δυνάμεις ασφαλείας απάντησαν με ακραία βία. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κάνουν λόγο για χιλιάδες νεκρούς και περισσότερες από 10.000 συλλήψεις. Αν και είναι δύσκολο να επιβεβαιωθεί ο βαθμός απήχησης του μηνύματος Παχλαβί σε εθνικό επίπεδο, πλάνα από το εσωτερικό της χώρας δείχνουν ότι τα καλέσματά του βρίσκουν ανταπόκριση σε σημαντικό τμήμα των διαδηλωτών.

Έκκληση προς τον Τραμπ

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Παχλαβί απηύθυνε δημόσια έκκληση προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ζητώντας του να τηρήσει τις δεσμεύσεις του και να παρέμβει υπέρ του ιρανικού λαού. Σε μήνυμά του στο X, έκανε λόγο για επείγουσα κατάσταση, καταγγέλλοντας ότι το καθεστώς του Αλί Χαμενεΐ επιχειρεί, μέσω της διακοπής των επικοινωνιών, να προχωρήσει σε μαζική και αθόρυβη καταστολή.

«Έχετε αποδείξει ότι είστε άνθρωπος της ειρήνης και του λόγου σας. Σας ζητώ να είστε έτοιμοι να παρέμβετε για να βοηθήσετε τον λαό του Ιράν», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι ο χρόνος είναι κρίσιμος και ότι οι διαδηλωτές επιστρέφουν μαζικά στους δρόμους.

Το σχέδιο για την «επόμενη μέρα»

Τον Ιούνιο, ο Παχλαβί είχε δηλώσει ανοιχτά ότι είναι έτοιμος να ηγηθεί μιας μεταβατικής κυβέρνησης μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Χαμενεΐ. Το σχέδιό του περιλαμβάνει τη σύγκληση συνταγματικής διάσκεψης με εκπροσώπους του ιρανικού λαού, τη σύνταξη νέου πολιτειακού πλαισίου και την επικύρωσή του μέσω δημοψηφίσματος.

Όπως έχει τονίσει, την επομένη του δημοψηφίσματος θα θεωρεί ότι έχει ολοκληρωθεί «η αποστολή της ζωής του», αφήνοντας τον ιρανικό λαό να αποφασίσει ελεύθερα για το μέλλον του.