ΣτΕ vs ΠΙΣ: Η μάχη για τη νομιμοποίηση και το ποιος ελέγχει τον ιατρικό κόσμο

Η ακύρωση των εκλογών του 2022 από το Συμβούλιο της Επικρατείας ανοίγει μέτωπα στον ιατρικό κόσμο, με φόντο το αυτοδιοίκητο, την ώρα που το Υπουργείο Υγείας καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη νομιμότητα και την αποφυγή πολιτικού κόστους.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Μια πρωτοφανή θεσμική κρίση καλείται να διαχειριστεί ο ιατρικός κόσμος της χώρας, μετά την έκδοση της υπ’ αριθμόν 2402/2025 απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ). Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο έθεσε τέλος στη νομιμότητα των εκλογών του 2022 για τα όργανα διοίκησης του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου (ΠΙΣ), δημιουργώντας μια δυσεπίλυτη εξίσωση που εμπλέκει την ιατρική αυτοδιοίκηση, το Υπουργείο Υγείας και την τήρηση της νομιμότητας.

Το χρονικό της ακύρωσης: Το νομικό αγκάθι των οικονομικών εκκρεμοτήτων

Στις 23 Δεκεμβρίου 2025, το ΣτΕ απεφάνθη ότι η εκλογική διαδικασία του 2022 πάσχει από θεμελιώδη νομική πλημμέλεια. Συγκεκριμένα, κρίθηκε ότι συμμετείχαν εκλέκτορες από τοπικούς Ιατρικούς Συλλόγους οι οποίοι είχαν ανεξόφλητες οικονομικές υποχρεώσεις προς τον ΠΙΣ.

Η συμμετοχή αυτή παραβιάζει ρητά τις διατάξεις του Νόμου 4512/2018, ο οποίος θέτει την οικονομική τακτοποίηση ως απαράβατη προϋπόθεση για το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι. Η δικαστική αυτή εξέλιξη θέτει υπό άμεση αμφισβήτηση τη σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου και, κατ’ επέκταση, τη θητεία του Προέδρου, κ. Αθανάσιου Εξαδάκτυλου, προκαλώντας τριγμούς στο κορυφαίο θεσμικό όργανο των ιατρών.

Η Στάση του ΠΙΣ: Υπεράσπιση του Αυτοδιοίκητου και «Δημοκρατική Νομιμοποίηση»

Η αντίδραση της τρέχουσας διοίκησης του ΠΙΣ και της Ολομέλειας των Προέδρων ήταν άμεση. Μέσω ψηφίσματος, επιχειρούν να μετατοπίσουν το κέντρο βάρους από το γράμμα του νόμου στην ουσία της δημοκρατικής βούλησης, προβάλλοντας τα εξής επιχειρήματα:

·         Καθολικότητα και Διαφάνεια: Υποστηρίζουν ότι οι εκλογές του 2022 χαρακτηρίστηκαν από μαζική συμμετοχή και αδιάβλητες διαδικασίες που εκφράζουν το σύνολο του ιατρικού σώματος.

·         Καταγγελία Μειοψηφικών Κινήσεων: Χαρακτηρίζουν την προσφυγή ως ενέργεια μιας «απολύτως μειοψηφικής ομάδας» που επιχειρεί να αλλοιώσει το εκλογικό αποτέλεσμα μέσω νομικιστικών εμποδίων.

·         Κόκκινη Γραμμή στον Διορισμό Διοίκησης: Απευθύνουν αυστηρή προειδοποίηση προς τον υπουργό Υγείας να μην προχωρήσει στον διορισμό προσωρινής διοίκησης, επικαλούμενοι το αυτοδιοίκητο του ΠΙΣ και προγενέστερη νομολογία του ΣτΕ (αποφάσεις 2691/2009 και 728/2021) που προστατεύει την αυτονομία του κλάδου από κυβερνητικές παρεμβάσεις.

Παράλληλα, η διοίκηση διαβεβαιώνει ότι τυχόν οικονομικές εκκρεμότητες έχουν πλέον διευθετηθεί και ότι οι επερχόμενες εκλογές του 2026 θα διεξαχθούν με ένα σύγχρονο, αδιάβλητο ηλεκτρονικό σύστημα.

Διχασμένος ο ιατρικός κόσμος: Νομιμότητα vs Πολιτική Σκοπιμότητα

Η απόφαση έχει ανοίξει έναν ασκό του Αιόλου στις τάξεις των γιατρών, με τις απόψεις να διίστανται:

1.      Η Πλευρά της Νομιμότητας: Πολλά στελέχη υπογραμμίζουν ότι οι αποφάσεις του ΣτΕ είναι δεσμευτικές και δεν επιδέχονται ερμηνειών. Υποστηρίζουν ότι η “δημοκρατική νομιμοποίηση” δεν μπορεί να υπερβαίνει τη νομιμότητα και ότι η άρνηση συμμόρφωσης πλήττει το κύρος του θεσμού.

2.      Η Πλευρά της Σταθερότητας: Άλλοι εκφράζουν φόβους ότι μια παρατεταμένη διοικητική αστάθεια θα αφήσει τους γιατρούς απροστάτευτους απέναντι στις μεγάλες μεταρρυθμίσεις στην Υγεία, προκρίνοντας τη διενέργεια νέων εκλογών ως τη μόνη καθαρή λύση.

Η Παρέμβαση του ΙΣΑ: Ξεκάθαρες αποστάσεις και οικονομική συνέπεια

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η τοποθέτηση του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών (ΙΣΑ). Σε επιστολή του προς τον ΠΙΣ, ο ΙΣΑ ξεκαθάρισε το τοπίο, διαψεύδοντας φήμες περί εμπλοκής του στην προσφυγή ή περί οφειλών:

·         Δήλωσε κατηγορηματικά ότι είναι οικονομικά ενήμερος, αποδίδοντας ετησίως ποσά που αγγίζουν τις 500.000€.

·         Διευκρίνισε ότι δεν συμμετείχε στην προσφυγή στο ΣτΕ.

·         Κάλεσε την ηγεσία του ΠΙΣ να επιδείξει θεσμική υπευθυνότητα και να αναμείνει την τυπική εφαρμογή της δικαστικής απόφασης πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω κίνηση.

Η Παρέμβαση της ΠΑΝ.ΔΗ.Κ.Ι.: «Δεν υφίσταται νόμιμη διοίκηση στον ΠΙΣ»

Σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή ανακοίνωση, η Πανελλήνια Δημοκρατική Κίνηση Ιατρών (ΠΑΝ.ΔΗ.Κ.Ι.) έρχεται να δώσει μια εντελώς διαφορετική διάσταση, κάνοντας λόγο για «αποκατάσταση της αλήθειας». Η συνδικαλιστική παράταξη υπογραμμίζει ότι η απόφαση του ΣτΕ δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών, καταλήγοντας στα εξής καίρια σημεία:

·         Έκπτωση της Διοίκησης: Με την έκδοση της απόφασης 2402/2025, τα όργανα του ΠΙΣ έχουν ήδη εκπέσει και δεν υφίσταται πλέον νόμιμη διοίκηση ούτε νόμιμα συγκληθείσα Ολομέλεια Προέδρων.

·         Προειδοποίηση για Αντιποίηση Αρχής: Η παράταξη καταγγέλλει τη συνεχιζόμενη χρήση τίτλων, σφραγίδων και λογοτύπων του ΠΙΣ για την έκδοση ανακοινώσεων, προειδοποιώντας ότι τέτοιες ενέργειες εγείρουν σοβαρά ζητήματα προσωπικής ευθύνης και αντιποίησης αρχής.

·         Συνταγματική Υποχρέωση της Πολιτείας: Καταρρίπτει το επιχείρημα περί «πολιτικής παρέμβασης» του Υπουργείου Υγείας, τονίζοντας ότι η συμμόρφωση προς τις αποφάσεις του ΣτΕ αποτελεί συνταγματική υποχρέωση της Πολιτείας και όχι επιλογή.

Η ΠΑΝ.ΔΗ.Κ.Ι. ουσιαστικά καλεί την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας να προχωρήσει άμεσα στις νόμιμες ενέργειες για την αποκατάσταση της θεσμικής τάξης, θεωρώντας κάθε άλλη καθυστέρηση ως μη συμμόρφωση προς τη δικαστική εξουσία.

Η επόμενη μέρα: Μια πολιτική και συνδικαλιστική σκακιέρα

Η υπόθεση του ΠΙΣ ξεπερνά τα στενά όρια μιας δικαστικής διαμάχης. Αποτελεί μια δοκιμασία για:

·         Τα όρια του αυτοδιοίκητου των επαγγελματικών φορέων.

·         Την ισορροπία μεταξύ διοικητικών παραλείψεων και δημοκρατικής εκπροσώπησης.

·         Τις σχέσεις της ιατρικής κοινότητας με την εκτελεστική εξουσία.

Οι εξελίξεις το επόμενο διάστημα αναμένονται καταιγιστικές. Το αν θα οδηγηθούμε σε άμεσες κάλπες, σε διορισμό υπηρεσιακής διοίκησης ή σε μια μεταβατική φόρμουλα υπό την εποπτεία του υπουργείου Υγείας, θα καθορίσει την αξιοπιστία του ιατρικού συνδικαλισμού για τα επόμενα χρόνια.