“Τυφλά σημεία” και δύο (νέα) κόμματα για το 2026…

Ο δημοσκοπικός χάρτης της χρονιάς που πέρασε ανέδειξε τρία “τυφλά σημεία”: την ανθεκτικότητα, σε χαμηλή, όμως, πτήση, της κυβέρνησης, την ακούνητη βελόνα του ΠΑΣΟΚ, και τον διπλασιασμό σχεδόν των ψηφοφόρων που οχυρώνονται στην “γκρίζα ζώνη” (αδιευκρίνιστη ψήφος). Το 2026, όμως, είναι ο πολιτικός διάδρομος προς τις εκλογές της άνοιξης του 2027 και υπ΄ αυτή την έννοια όσα αφήσαμε πίσω μεταφέρονται στο νέο έτος και θα επιδράσουν καταλυτικά στην τελική (προ)εκλογική διαμόρφωση των συσχετισμών.

Στις πρώτες δημοσκοπήσεις του 2026, η μεν κυβέρνηση έχει να ελπίζει σε κάποια αντιστροφή του κλίματος στο αγροτικό. Η χρονιά που πέρασε βρήκε τα αγροτικά μπλόκα με σχεδόν πάνδημη υποστήριξη (80-85%), η ταλαιπωρία όμως που υπέστησαν στις γιορτές χιλιάδες πολίτες μένει να αποδειχθεί εάν θα αμβλύνει -υπέρ της κυβέρνησης- αυτή την κατάσταση.

Οι πρώτοι μήνες θα είναι κρίσιμοι σχετικά με το εάν το καχεκτικό 23-25% στην Πρόθεση Ψήφου μπορεί να αυξηθεί κατά τρόπο που να δημιουργεί προσδοκίες στο Μαξίμου ότι συν τω χρόνω και με την διατύπωση των διλημμάτων μπορεί να καλλιεργηθεί κλίμα μάχης για την αυτοδυναμία στις δεύτερες κάλπες.

Για το ΠΑΣΟΚ τα πράγματα είναι ακόμα πιό δύσκολο. Την χρονιά που πέρασε “κατόρθωσε” να χάσει πέντε ποσοστιαίες μονάδες στις μετρήσεις (από το 18%+ στα τέλη του 2024 στο 13-15% πρόσφατα) και τίποτε αυτή τη στιγμή δεν προοιωνίζεται κάποια θεαματική βελτίωση.

Η ζώνη της αδιευκρίνιστης ψήφου, τέλος, είναι αυτή που θα κρίνει κατά πόσο στην τελική ευθεία είναι πιθανό να διαμορφωθούν συνθήκες πολιτικού ανταγωνισμού.

Εκείνο, ωστόσο, που αποτελεί την πολιτική terra incognita του 2026 είναι τα δύο υπό ίδρυση κόμματα από τον Αλέξη Τσίπρα και την Μαρία Καρυστιανού. Ίσως και ένα τρίτο, από τον Αντώνη Σαμαρά, για το οποίο όμως οι πληροφορίες διϊστανται.

Ο πρώην πρωθυπουργός ελπίζει να σπάσει την παγωμένη πολιτική λίμνη και να ανασυνθέσει από τα κάτω τον μεγάλο χώρο της αμήχανης, σχεδόν παράλυτης, κεντροαριστεράς. Είναι βέβαιο πώς δεν θα εξαρτήσει την πορεία του μέχρι τις εκλογές από τις όποιες συζητήσεις μπορεί να προκύψουν μεταξύ ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και Νέας Αριστεράς και θα επιδιώξει να εμφανίσει κάτι ουσιαστικά νέο με φιλοδοξίες διακυβέρνησης.

Γι΄ αυτό και θα μιλά για τη νίκη της προοδευτικής παράταξης ακόμα και με συνθήκες αυτοδυναμίας και δεν θα περιοριστεί στο αναμενόμενο: να κατακτήσει, δηλαδή, τη δεύτερη θέση σε συνθήκες μη αυτοδυναμίας της Ν.Δ ώστε να ανοίξει ο κύκλος διαπραγμάτευσης το βράδυ της Κυριακής των εκλογών.

Θα είναι μία δύσκολη πορεία για τον Αλέξη Τσίπρα και θα κριθεί εάν όντως έχει κρατήσει σημαντικά αποθέματα πολιτικού κεφαλαίου ικανά να αντιπαρατεθούν με τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Σε αντίθετη περίπτωση, ιδιαίτερα δεν κερδίσει τουλάχιστον τη δεύτερη θέση, η δυναμική θα μετριαστεί και δεν θα επηρεάσει καταλυτικά τους μετεκλογικούς συσχετισμούς.

Η απρόβλεπτη μεταβλητή θα είναι η Μαρία Καρυστιανού εφόσον τελικά κατορθώσει να συγκροτήσει έναν πολιτικό φορέα που δεν θα είναι μόνο ένα ακόμα κόμμα διαμαρτυρίας, μαζί με αυτό του εδραιωμένου πιά Κυριάκου Βελόπουλου και την Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου.

Ο χώρος του λεγόμενου αντισυστημισμού θα αποκτήσει μεγαλύτερο εύρος, είναι πολύ δύσκολο όμως να απειλήσει με ανατροπή των συσχετισμών. Το κόμμα Καρυστιανού δεν θα είναι πιά προβολή του κινήματος των οικογενειών των θυμάτων των Τεμπών αλλά μία αρκετά ασαφής πολιτική εκδοχή της ανάγκης για αλλαγή της λειτουργίας του πολιτικού συστήματος. Την ύστατη στιγμή, όμως, με το δίλημμα της διακυβέρνησης δεν είναι βέβαιο ότι θα μπορέσει να δώσει πειστικές απαντήσεις.

Θα έχει ωστόσο κάνει ζημιά στο εγχείρημα Τσίπρα, όπως εκτιμούν στην κυβέρνηση, πιθανώς να προκαλέσει ανακατάξεις στην ήδη κατακερματισμένη αντιπολίτευση με τέτοιο τρόπο που τελικά να ευνοεί το δίλημμα περί πολιτικής σταθερότητας που θα θέσει ο πρωθυπουργός.

Ιδιαίτερα εφόσον κόψει τη φόρα στον πρώην πρωθυπουργό και του “κλέψει” από τη δυνητική δεξαμενή ψηφοφόρων στην οποία προσβλέπει, τότε θα ευνοηθεί ακόμα περισσότερο η Ν.Δ και προσωπικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης ως το κεντρικό πρόσωπο με σαφές και ανθεκτικό ακόμα πρωθυπουργικό προφίλ. Ο τελευταίος, πάντως, θα αρχίσει σταδιακά να αναζητά πιθανό κυβερνητικό εταίρο εάν θέλει να αυξήσει τις πιθανότητες της τρίτης θητείας, είτε αυτό τον οδηγήσει προς το ΠΑΣΟΚ που ενσωματώνει δύο τάσεις, είτε προς την “άπω Δεξιά”, όπως εύστοχα είπε ο Βαγγέλης Βενιζέλος.