Τρία νέα μέτωπα στην Ουκρανία: Σχέδιο οικονομικής ασφυξίας, ο πύραυλος του Ζελένσκι, πυρηνική σκιά

Η μάχη στην Ουκρανία φαίνεται να περνά σε μια νέα, ακόμη πιο σκοτεινή φάση, όπου το πραγματικό μέτωπο δεν βρίσκεται μόνο στα χαρακώματα, αλλά στα εργοστάσια, στα λιμάνια, στις γέφυρες, στο ηλεκτρικό δίκτυο και στην ίδια την οικονομική αντοχή της χώρας. Οι τελευταίες ρωσικές επιθέσεις, η εμφάνιση ταχύτερων μη επανδρωμένων αεροσκαφών που δυσκολεύουν την ουκρανική αεράμυνα και η αυξανόμενη πίεση σε κρίσιμες υποδομές ενισχύουν στο Κίεβο την εκτίμηση ότι η Μόσχα επιχειρεί να μετατρέψει τον επόμενο χειμώνα σε πόλεμο εξάντλησης.

Την ίδια στιγμή, όμως, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι απαντά αποκαλύπτοντας την πρώτη πολεμική χρήση του νέου ουκρανικού βαλλιστικού πυραύλου FP-7, ενώ ο Βλαντίμιρ Πούτιν ανεβάζει επικίνδυνα τον τόνο απέναντι στο ΝΑΤΟ, προειδοποιώντας ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα μέσα εάν απειληθεί το Καλίνινγκραντ.

Τρία κομμάτια του ίδιου γεωπολιτικού παζλ: οικονομική φθορά, τεχνολογική κούρσα και πυρηνική αποτροπή σε μια Ευρώπη που βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με τα όρια της κλιμάκωσης.

Ο πόλεμος μεταφέρεται στην οικονομία

Το ερώτημα που απασχολεί πλέον το Κίεβο δεν είναι μόνο εάν η Ουκρανία μπορεί να αντέξει στρατιωτικά, αλλά για πόσο μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί ως κράτος και οικονομία υπό διαρκή πίεση.

Ενέργεια, μεταφορές, αποθήκες, βιομηχανικές μονάδες, λιμενικές εγκαταστάσεις και αγροτική παραγωγή αποτελούν κρίκους μιας αλυσίδας που, εάν αρχίσουν να σπάνε ταυτόχρονα, μπορούν να προκαλέσουν επιπτώσεις πολύ πέρα από το πεδίο των μαχών.

Η πίεση στα λιμάνια έχει ιδιαίτερη σημασία για τις ουκρανικές εξαγωγές, ενώ η γεωργία και η μεταλλουργία παραμένουν δύο από τους πλέον ευάλωτους τομείς. Δεν χρειάζεται, μάλιστα, να καταστραφεί ολοκληρωτικά μια υποδομή. Αρκούν επαναλαμβανόμενες διακοπές λειτουργίας, υψηλότερο κόστος μεταφοράς, καθυστερήσεις και αυξανόμενο επιχειρηματικό ρίσκο για να αρχίσει η οικονομική αιμορραγία.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ο χρόνος. Η εκτίμηση ότι το Κρεμλίνο ποντάρει αποκλειστικά σε έναν δύσκολο χειμώνα ενδέχεται να είναι υπερβολικά περιορισμένη. Μια διαφορετική ανάγνωση των εξελίξεων θέλει τη Μόσχα να είναι διατεθειμένη να αποδεχθεί ακόμη και δικές της οικονομικές απώλειες, εφόσον θεωρεί ότι η ζημιά στην Ουκρανία θα είναι αναλογικά μεγαλύτερη και δυσκολότερα αναστρέψιμη.

Πρόκειται για μια στρατηγική που, εάν πράγματι βρίσκεται πίσω από την κλιμάκωση των πληγμάτων, δεν αποσκοπεί απαραίτητα σε μια θεαματική κατάρρευση μέσα σε λίγους μήνες. Στόχος θα μπορούσε να είναι η σταδιακή φθορά ολόκληρων παραγωγικών κλάδων, μέχρι το κόστος διατήρησης της οικονομίας και του πολέμου να γίνει ολοένα βαρύτερο για το Κίεβο και τους ευρωπαίους εταίρους του.

Οι γέφυρες μπαίνουν ξανά στο στόχαστρο

Οι επιθέσεις της 1ης Οκτωβρίου στο Κίεβο έδωσαν μία ακόμη ένδειξη της αλλαγής στο πεδίο. Ρωσικά drones έπληξαν τη Νότια Γέφυρα του Δνείπερου, προκαλώντας ζημιές σε τμήματα της υποδομής και προσωρινές διακοπές στην κυκλοφορία και στις συγκοινωνίες.

Το ανησυχητικό για την ουκρανική πλευρά είναι η εμφάνιση ταχύτερων, αεριωθούμενων drones τύπου Σαχέντ/Γεράν, τα οποία παρουσιάζουν μεγαλύτερες δυσκολίες αναχαίτισης για τα υπάρχοντα ουκρανικά συστήματα. Οι ουκρανικές αμυντικές εταιρείες έχουν ήδη μπει σε αγώνα δρόμου για την ανάπτυξη νέων αναχαιτιστικών μέσων, καθώς η ταχύτητα των νέων εκδόσεων περιορίζει τον χρόνο αντίδρασης της αεράμυνας.

Εάν η Ρωσία καταφέρει να συνδυάσει χαμηλότερο κόστος ανά επίθεση, μεγαλύτερη ταχύτητα και αυξημένη ακρίβεια, τότε το παιχνίδι αλλάζει. Οι επιθέσεις στις υποδομές μπορούν να αποκτήσουν συστηματικό χαρακτήρα, υποχρεώνοντας την Ουκρανία να διαθέτει συνεχώς πόρους για επισκευές, προστασία και αναχαίτιση.

Ο Ζελένσκι βγάζει τον FP-7 από τη σκιά

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε ότι η Ουκρανία χρησιμοποίησε για πρώτη φορά σε πραγματική πολεμική επιχείρηση τον εγχώριας ανάπτυξης τακτικό βαλλιστικό πύραυλο FP-7.

Ο πύραυλος, που έχει αναπτυχθεί από την ουκρανική Fire Point, διαθέτει, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής διαθέσιμες πληροφορίες, βεληνεκές περίπου 200 χιλιομέτρων. Το Κίεβο δεν αποκάλυψε τον στόχο του πρώτου πλήγματος, με τον Ζελένσκι να δηλώνει ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα και να επισημαίνει ότι η παραγωγή του συστήματος συνεχίζεται.

Η εμφάνιση του FP-7 αποκτά μεγαλύτερη σημασία εάν εξεταστεί μέσα στο πλαίσιο του πολέμου φθοράς. Το μήνυμα προς τη Μόσχα είναι σαφές: η Ρωσία μπορεί να αυξάνει την πίεση στην ουκρανική οικονομία, όμως και ρωσικές στρατιωτικές, ενεργειακές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις ενδέχεται να βρεθούν απέναντι σε νέες δυνατότητες κρούσης.

Και αυτό είναι το επικίνδυνο σημείο της εξίσωσης. Όσο διευρύνεται η ακτίνα και η αποτελεσματικότητα των πληγμάτων και από τις δύο πλευρές, τόσο περισσότερο ο πόλεμος απομακρύνεται από τη γραμμή του μετώπου και εισχωρεί βαθύτερα στις οικονομίες των δύο χωρών.

Πάνω από όλα, η πυρηνική σκιά

Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ο Βλαντίμιρ Πούτιν επέλεξε να προσθέσει στην εξίσωση και το πλέον επικίνδυνο στοιχείο.

Μιλώντας την 1η Οκτωβρίου, προειδοποίησε ότι η Ρωσία θα εξετάσει τη χρήση «όλων των τύπων όπλων» εάν δεχθεί επίθεση το Καλίνινγκραντ, αφήνοντας σαφώς στο τραπέζι και την πυρηνική επιλογή. Η ρωσική περιοχή ανάμεσα στην Πολωνία και τη Λιθουανία έχει μετατραπεί σε ένα από τα πλέον ευαίσθητα σημεία αντιπαράθεσης ανάμεσα στη Μόσχα και το ΝΑΤΟ.

Το ΝΑΤΟ απορρίπτει ότι απειλεί το Καλίνινγκραντ και επαναλαμβάνει ότι αποτελεί αμυντική συμμαχία, ενώ ο γενικός γραμματέας Μαρκ Ρούτε έχει δηλώσει ότι δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή άμεση στρατιωτική απειλή κατά του εδάφους της Συμμαχίας.

Ωστόσο, το μήνυμα έχει ήδη σταλεί.

Ο πόλεμος που ξεκίνησε με άρματα, πυροβολικό και μάχες χαρακωμάτων μετατρέπεται σταδιακά σε σύγκρουση οικονομικής αντοχής, τεχνολογίας, υποδομών και στρατηγικού εκφοβισμού.

Και καθώς πλησιάζει ο χειμώνας, το πραγματικό ερώτημα ίσως να μην είναι ποιος θα κερδίσει την επόμενη μάχη, αλλά ποιος θα αντέξει περισσότερο όταν αρχίσουν να πιέζονται ταυτόχρονα οι υποδομές, οι προϋπολογισμοί, οι κοινωνίες και τα νεύρα.