Τι απαντά ο Μαρινάκης στις αντιδράσεις για τα σχολικά βιβλία Δημοτικού-Δείχνουν οικογένειες από ομόφυλους γονείς

Κύμα αντιδράσεων και έντονη ενδοκυβερνητική δυσφορία πυροδότησε δημοσίευμα της εφημερίδας «Δημοκρατία», το οποίο έφερε στο φως εικόνες και αποσπάσματα από εγκεκριμένα σχολικά εγχειρίδια του Δημοτικού που περιλαμβάνουν αναφορές σε διαφορετικές μορφές οικογένειας.

Το ζήτημα αφορά το βιβλίο της Γλώσσας της Β’ Δημοτικού, καθώς και το εγχειρίδιο του μαθήματος «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ’ Δημοτικού. Και τα δύο συγγράμματα έχουν λάβει έγκριση στα νέα διδακτικά πακέτα στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης του «Πολλαπλού Βιβλίου».

Αρμόδιες πηγές διευκρινίζουν ότι τα συγκεκριμένα βιβλία δεν περιλαμβάνονται στη διανομή του προσεχούς σχολικού έτους (Σεπτέμβριος 2026). Προορίζονται για εφαρμογή από το σχολικό έτος 2027-2028, οπότε και το καθεστώς του Πολλαπλού Βιβλίου αναμένεται να τεθεί πλήρως σε λειτουργία στις σχολικές αίθουσες.

Επισημαίνεται ότι, βάσει της φιλοσοφίας του Πολλαπλού Βιβλίου, τα επίμαχα εγχειρίδια δεν θα αποτελούν μονοπωλιακή ή υποχρεωτική διδακτική επιλογή, καθώς οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν ανάμεσα σε περισσότερα εγκεκριμένα βιβλία για το ίδιο γνωστικό αντικείμενο.

Τι αναφέρει το βιβλίο της Β΄ Δημοτικού

Στο βιβλίο της Γλώσσας της Β΄ Δημοτικού, στην πρώτη θεματική ενότητα με τίτλο «Ποιοι είναι οι σημαντικοί αγαπημένοι γύρω μας;», παρουσιάζονται μέσα από εικονογραφήσεις διαφορετικές οικογενειακές συνθέσεις.

Σύμφωνα με το υλικό που έχει δημοσιοποιηθεί, ανάμεσα στις εικόνες υπάρχουν οικογένειες στις οποίες εμφανίζονται δύο πατέρες ή δύο μητέρες. Η δραστηριότητα ζητά από τους μαθητές να παρατηρήσουν τις εικόνες, να τις σχολιάσουν και να αναγνωρίσουν με ποια από αυτές μοιάζει περισσότερο η δική τους οικογένεια, την οποία στη συνέχεια μπορούν να ζωγραφίσουν.

Η συγκεκριμένη παρουσίαση είναι αυτή που προκάλεσε τις εντονότερες αντιδράσεις, κυρίως λόγω της ηλικίας των παιδιών στα οποία απευθύνεται το βιβλίο και του ερωτήματος αν και με ποιον παιδαγωγικό τρόπο πρέπει να παρουσιάζονται διαφορετικές οικογενειακές πραγματικότητες στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού.

Εδώ, ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια: δεν πρόκειται για το μοναδικό βιβλίο που θα έχει στη διάθεσή του ο εκπαιδευτικός.

Στο πλαίσιο του Πολλαπλού Βιβλίου, το συγκεκριμένο βιβλίο της Γλώσσας Β΄ Δημοτικού αποτελεί μία από τέσσερις διαθέσιμες επιλογές, ενώ οι εκπαιδευτικοί θα επιλέγουν το διδακτικό υλικό που θα χρησιμοποιήσουν.

Τι λέει το βιβλίο της ΣΤ΄ Δημοτικού

Πιο αναλυτική είναι η αναφορά στην οικογένεια στο βιβλίο Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή της ΣΤ΄ Δημοτικού, το οποίο έχει συγγράψει ο κοινωνιολόγος Μανούσος Μαραγκουδάκης.

Στην πρώτη ενότητα, «Η ελληνική οικογένεια», το βιβλίο αναφέρεται στη «μεγάλη πολυμορφία» των οικογενειακών σχημάτων και παρουσιάζει διαφορετικούς τύπους οικογένειας.

Μεταξύ αυτών καταγράφονται η πυρηνική οικογένεια, η μονογονεϊκή, η εκτεταμένη και η θετή οικογένεια, ενώ υπάρχει επίσης ξεχωριστή αναφορά στην «οικογένεια με δύο γονείς του ίδιου φύλου».

Το θέμα δεν περιορίζεται στην απλή αναφορά. Σε επόμενη δραστηριότητα οι μαθητές καλούνται να χωριστούν σε ομάδες, να αναλάβουν έναν τύπο οικογένειας και να δημιουργήσουν σχετική αφίσα, χρησιμοποιώντας εικόνες και φωτογραφίες. Παράλληλα, καλούνται να απαντήσουν σε ποια κατηγορία ανήκει η δική τους οικογένεια.

Το συγκεκριμένο βιβλίο έχει κωδικό 95 στο Μητρώο Διδακτικών Βιβλίων, εντάχθηκε επισήμως στις 8 Απριλίου 2026 και έχει καταχωριστεί στο επίσημο ψηφιακό αποθετήριο «Μελίσπη» του ΔΙΟΦΑΝΤΟΥ. Η επίσημη καταχώριση αναφέρει ως συγγραφέα τον Μανούσο Μαραγκουδάκη και ως ανάδοχο του διδακτικού πακέτου τις Εκδόσεις Πουκαμισάς.

Και εδώ όμως υπάρχει μια σημαντική παράμετρος: το συγκεκριμένο βιβλίο αποτελεί μία από τρεις επιλογές για την Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή της ΣΤ΄ Δημοτικού στο νέο σύστημα.

Ποιος ενέκρινε τα βιβλία

Το υπουργείο Παιδείας, απαντώντας στις αντιδράσεις, παρέπεμψε στη διαδικασία αξιολόγησης του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής. Σύμφωνα με την τοποθέτηση του υπουργείου που μετέδωσε το MEGA, η αξιολόγηση έγινε από ανεξάρτητες επιστημονικές επιτροπές, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά περισσότερα από 900 μέλη, με διαδικασίες ελέγχου και επανελέγχου. Το υπουργείο υποστηρίζει ότι τα βιβλία δημοσιεύθηκαν σύμφωνα με τις εισηγήσεις των επιτροπών αξιολόγησης και χωρίς παρέμβαση στο περιεχόμενό τους.

Η επίσημη καταχώριση του βιβλίου της ΣΤ΄ Δημοτικού επιβεβαιώνει ότι αποτελεί μέρος του έργου «Συγγραφή, Αξιολόγηση και Ένταξη διδακτικών βιβλίων στο Μητρώο Διδακτικών Βιβλίων και στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Διδακτικών Βιβλίων», που υλοποιείται στο πλαίσιο του ΙΕΠ για την περίοδο 2021-2027.

Με άλλα λόγια, δεν πρόκειται για βιβλία που εμφανίστηκαν ξαφνικά χωρίς θεσμικό έλεγχο. Έχουν περάσει από την προβλεπόμενη διαδικασία αξιολόγησης και έχουν ενταχθεί επίσημα στο νέο Μητρώο.

Αυτό βεβαίως δεν σημαίνει ότι το περιεχόμενό τους δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο κριτικής. Η επιστημονική αξιολόγηση και η δημόσια συζήτηση για την καταλληλότητα, τη διατύπωση και την παιδαγωγική προσέγγιση ενός βιβλίου είναι δύο διαφορετικά ζητήματα.

Τι απαντά ο συγγραφέας

Ο συγγραφέας του βιβλίου της ΣΤ΄ Δημοτικού, Μανούσος Μαραγκουδάκης, απέρριψε τον χαρακτηρισμό περί «woke ατζέντας».

Μιλώντας στο MEGA NEWS 104,6, υποστήριξε ότι η αναφορά στις οικογένειες ομόφυλων ζευγαριών εντάσσεται στην παρουσίαση των σύγχρονων μορφών οικογένειας και δεν αποτελεί ιδεολογική προώθηση.

«Δεν υπάρχει κανένα στοιχείο woke ατζέντας στο δικό μου βιβλίο της έκτης Δημοτικού, αυτό το τονίζω γιατί είμαι 100% εναντίον της wοke ατζέντας. Απλώς στο βιβλίο της έκτης Δημοτικού αναφέρεται μαζί με άλλες σύγχρονες μορφές οικογένειας και οι οικογένειες ομοφύλων που δεν είναι woke ατζέντα ακριβώς. Είναι θέμα πραγματιστικό και θέμα συνταγματικό, έτσι όπως έχει καθοριστεί, ότι υπάρχουν και αυτές οι οικογένειες».

Μαρινάκης: «Στην κυβέρνηση δεν υπάρχει woke ατζέντα»

Στο θέμα αναφέρθηκε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, σε ραδιοφωνική του συνέντευξη στο MEGA NEWS 104,6.

«Ως πατέρας ενός παιδιού τριών ετών με απασχόλησε πολύ αυτή η είδηση», ανέφερε, σημειώνοντας ότι το υπουργείο Παιδείας έχει δώσει υπηρεσιακή απάντηση σχετικά με τον τρόπο κατάρτισης του προγράμματος σπουδών και επιλογής των βιβλίων.

«Θεωρώ -και αυτό είναι κάτι το οποίο θα το πω χωρίς να φοβάμαι- όπως έχω αποδείξει ότι απαντάω, ότι όταν επιλέγουμε βιβλία, όταν επιλέγουμε προγράμματα σπουδών ειδικά για παιδιά δημοτικού, πολλώ δε μάλλον για παιδιά πρώτης, δευτέρας, τρίτης δημοτικού, πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί και να δείχνουμε αυξημένη ευαισθησία», τόνισε.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος απέρριψε, ωστόσο, την άποψη ότι η συγκεκριμένη συζήτηση αποτελεί ένδειξη κυβερνητικής «woke ατζέντας».

«Ένα ολόκληρο κράτος, οι δημόσιες υπηρεσίες, οι νόμοι οι οποίοι έχουν ψηφιστεί, ο τρόπος που κάποιος βγάζει ταυτότητα, ο τρόπος που κάποιος βγάζει διαβατήριο από πουθενά δεν προκύπτει, από καμία νομοθέτηση, από καμία απόφαση Υπουργών, Υφυπουργών, Γενικών γραμματέων ότι η Κυβέρνηση αυτή έχει έστω και υποψία εφαρμογής woke ατζέντα», ανέφερε.

Όπως είπε, θα πρέπει να διαχωρίζεται η ανάδειξη ενός ζητήματος από την απόδοση συγκεκριμένου πολιτικού κινήτρου στην κυβέρνηση.

«Άλλο πράγμα η ανάδειξη ενός θέματος και η αντιμετώπισή του, και άλλο πράγμα το κίνητρο για woke ατζέντα -να μην αλλάζουμε το μέγεθος των ειδήσεων. Ναι, να απαντάμε στον κόσμο και το κάθε Υπουργείο, αλλά είναι άλλο πράγμα κάτι που μπορεί να ενόχλησε. Και εγώ δεν έκρυψα τα λόγια μου. Και είναι άλλο πράγμα να πει κανείς, ότι για αυτούς τους λόγους η Κυβέρνηση αυτή έχει woke ατζέντα», σημείωσε.

«Ούτε έχει τέτοια διάθεση, ούτε εφαρμόζει τέτοια πολιτική, ούτε πρόκειται να εφαρμόσει», υπογράμμισε ο κ. Μαρινάκης.

Και κατέληξε με μία σαφή τοποθέτηση για το ζήτημα των φύλων και της γονεϊκής ιδιότητας:

«Τα φύλα είναι δύο. Ο πατέρας είναι πατέρας, η μητέρα είναι μητέρα. Ούτε Γονέας 1 υπάρχει ούτε Γονέας 2 υπάρχει».

Η ανακοίνωση του υπουργείου Παιδείας

Από την πλευρά του, το υπουργείο Παιδείας (ΥΠΑΙΘΑ) και το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) εξέδωσαν αναλυτική απάντηση, υπεραμυνόμενοι της θεσμικής και επιστημονικής διαδικασίας αξιολόγησης, τονίζοντας ότι δεν υπήρξε καμία πολιτική ή διοικητική παρέμβαση στο περιεχόμενο των βιβλίων.

«Η αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε από ανεξάρτητες, πενταμελείς επιστημονικές επιτροπές (συνολικά άνω των 900 μελών) μέσω ποσοτικών και ποιοτικών ελέγχων, με τα πορίσματα να υποβάλλονται στο ΙΕΠ. Τα μέλη των επιτροπών προέκυψαν από το Μητρώο Αξιολογητών του ΙΕΠ κατόπιν ανοιχτής πρόσκλησης, και η επιλογή έγινε με δημόσια κλήρωση και χρήση ειδικού αλγορίθμου για την τοποθέτησή τους ανά γνωστικό αντικείμενα».

Μάλιστα, υπογραμμίζεται ότι το «υπουργείο Παιδείας και το ΙΕΠ δημοσίευσαν τα βιβλία ακριβώς όπως εισηγήθηκαν οι επιτροπές, χωρίς καμία απολύτως αλλοίωση ή παρέμβαση, καθώς η τήρηση των πορισμάτων αποτελεί νομική και συμβατική δέσμευση στο πλαίσιο των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και της αμεροληψίας».