Axios: Ίσως και σήμερα συμφωνία για ελεύθερη ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ-Τι περιλαμβάνει-Πέφτει η τιμή του πετρελαίου

Η προοπτική μιας ενδιάμεσης συμφωνίας με επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ ενισχύθηκε, αφού το Κατάρ ανακοίνωσε ότι έχει καταρτιστεί σχέδιο πρότασης και τόσο Αμερικανοί όσο και Ιρανοί αξιωματούχοι εμφανίστηκαν αισιόδοξοι για την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας οδού. Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ συζήτησε τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν με τον Εμίρη του Κατάρ, Σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας την Τρίτη, σύμφωνα με την κυβέρνηση του κράτους του Κόλπου.

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου επιβεβαίωσε την επικοινωνία, χωρίς ωστόσο να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.

Ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους στο Λος Άντζελες το βράδυ της Τρίτης ότι οι συνομιλίες με το Ιράν «προχωρούν πολύ καλά», προσθέτοντας: «Θα γνωρίζουμε σε 48 ώρες.»

Σε συνέντευξή του στο Fox News, η οποία είχε μαγνητοσκοπηθεί νωρίτερα την Τρίτη, ο πρόεδρος εξέφρασε αισιοδοξία για την πορεία των συνομιλιών. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι «αν δεν καταλήξουν σε συμφωνία, θα είναι πολύ άσχημο».

Ίσως και σήμερα η συμφωνία για το Ορμούζ

Το Axios μετέδωσε ότι οι ΗΠΑ, το Ιράν και το Ομάν προετοιμάζονται να ανακοινώσουν, ενδεχομένως ακόμη και σήμερα, συμφωνία διάρκειας 60 ημερών σχετικά με τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ. Σύμφωνα με την πρόταση, τα εισερχόμενα πλοία θα χρησιμοποιούν τη βόρεια θαλάσσια λωρίδα κοντά στο Ιράν, ενώ η εξερχόμενη κυκλοφορία θα διέρχεται από τα χωρικά ύδατα του Ομάν, σε συντονισμό με το Ιράν.

Σύμφωνα με το Axios, κατά τη διάρκεια της 60ήμερης συμφωνίας δεν θα επιβάλλονται διόδια ή άλλα τέλη. Το Ιράν και το Ομάν θα συνεργαστούν επίσης για την εκκαθάριση ναρκών από μια κεντρική θαλάσσια λωρίδα, ώστε να καταστεί δυνατή η αμφίδρομη ναυσιπλοΐα.

Το Brent διαπραγματευόταν κάτω από τα 79 δολάρια ανά βαρέλι, καθώς ενισχύονταν οι προσδοκίες για συμφωνία με επίκεντρο την επαναλειτουργία των Στενών.

Μια βραχυπρόθεσμη συμφωνία θα μπορούσε να συμβάλει στην ομαλοποίηση της εμπορικής ναυσιπλοΐας στα Στενά — έναν ζωτικής σημασίας διάδρομο για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό — και να αποτρέψει την επανέναρξη των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, ακόμη και αν επιτευχθεί μια τέτοια συμφωνία, ενδέχεται να μην είναι αρκετή ώστε να τερματίσει τον πόλεμο ή να επιλύσει τις ανησυχίες του Τραμπ σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, σημειώνει το Bloomberg.

Η προηγούμενη εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν διήρκεσε λιγότερο από έναν μήνα πριν καταρρεύσει λόγω διαφωνιών σχετικά με τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, αυξάνοντας τον κίνδυνο να επαναληφθούν οι στρατιωτικές επιθέσεις και τα ιρανικά αντίποινα εάν αποτύχει και μια νέα συμφωνία.

Το Ιράν θα επιτρέψει να απομακρυνθούν οι νάρκες

Σε μια πιθανή παραχώρηση που θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος μιας συμφωνίας, το Ιράν εξετάζει το ενδεχόμενο να επιτρέψει σε ευρωπαϊκές χώρες να απομακρύνουν τις νάρκες από τα Στενά, σύμφωνα με διπλωμάτες που γνωρίζουν το θέμα και μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας των πληροφοριών.

Η στάση αυτή έρχεται σε αντίθεση με τη δημόσια θέση του Ιράν, ωστόσο σε ιδιωτικές συναντήσεις των τελευταίων εβδομάδων η Τεχεράνη έχει μετριάσει τη στάση της. Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών δεν ανταποκρίθηκε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό.

Τόσο ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, όσο και ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, προέβησαν, σε ξεχωριστές δηλώσεις, σε αισιόδοξες εκτιμήσεις για τις συνομιλίες σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ. Ο Μπέσεντ άφησε να εννοηθεί, σε συνέντευξή του στο CNBC, ότι συμφωνία για το συγκεκριμένο στρατηγικό θαλάσσιο πέρασμα θα μπορούσε να επιτευχθεί σύντομα και ότι θα βασίζεται στην «ελευθερία της ναυσιπλοΐας».

Οι δηλώσεις του Μπέσεντ ακολούθησαν ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, ενός από τους βασικούς διαμεσολαβητές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, σύμφωνα με την οποία σχέδιο πρότασης για αποκλιμάκωση «κυκλοφορεί μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών».

Τεχεράνη: Θετικές συνομιλίες

Το κρατικό ειδησεογραφικό δίκτυο IRIB News μετέδωσε δήλωση του εκπροσώπου του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, σύμφωνα με την οποία οι συνομιλίες μεταξύ Ιράν και Ομάν ήταν θετικές. Όπως ανέφερε, οι συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις επικεντρώνονται «στον καθορισμό ασφαλών διαδρομών εισόδου και εξόδου για τα πλοία».

Ωστόσο, τόσο οι αξιωματούχοι του Κατάρ όσο και εκείνοι των ΗΠΑ προειδοποίησαν ότι δεν έχει ακόμη επιτευχθεί συμφωνία. Καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι μια συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ ήταν κοντά, χωρίς όμως να υπάρξει κάποιο απτό αποτέλεσμα.

Εκπρόσωπος του Κατάρ δήλωσε ότι δεν μπορούσε να προσδιορίσει χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη συμφωνίας και ότι η προτεραιότητα είναι η εξεύρεση μιας βραχυπρόθεσμης λύσης ώστε να αποφευχθεί περαιτέρω αντιπαράθεση. Παραμένει ασαφές εάν το Κατάρ αναφερόταν στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και Ομάν για την αύξηση της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Τραμπ: Τελευταία ευκαιρία

Η ένταση έχει αυξηθεί τις τελευταίες ημέρες, με τον Τραμπ να δηλώνει ότι δίνει στο Ιράν μια τελευταία ευκαιρία να καταλήξει σε συμφωνία. Το Σαββατοκύριακο απέφυγε να εξαπολύσει επιθέσεις, οι οποίες, όπως υποστήριξε, θα ήταν οι μεγαλύτερες από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Μια διπλωματική πρόοδος φαίνεται να εξαρτάται από τις συνομιλίες μεταξύ Ομάν και Ιράν, αν και η Τεχεράνη εξακολουθεί να επιμένει ότι έχει το δικαίωμα να ελέγχει τη θαλάσσια κυκλοφορία και να σταματά πλοία που διέρχονται από τα Στενά χωρίς την άδειά της. Το αδιέξοδο αυτό αναδεικνύει τη δυσκολία του Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου, ο οποίος έχει οδηγήσει σε άνοδο των τιμών της ενέργειας ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Η Ισλαμική Δημοκρατία έχει δεσμευθεί ότι θα απαντήσει με σφοδρά αντίποινα σε οποιαδήποτε μεγάλης κλίμακας αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα. Καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης έχει προκαλέσει σημαντικές ζημιές σε αραβικά κράτη του Κόλπου, όπως το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, χρησιμοποιώντας μη επανδρωμένα αεροσκάφη μίας κατεύθυνσης (one-way attack drones) και βαλλιστικούς πυραύλους.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επίσης βρεθεί αντιμέτωπη με ερωτήματα σχετικά με τα αποθέματα αμερικανικών οπλικών συστημάτων, μετά από δημοσίευμα του Reuters σύμφωνα με το οποίο ο αμερικανικός στρατός έχει εξαντλήσει το μεγαλύτερο μέρος των πυραύλων ακριβείας μεγάλου βεληνεκούς που διαθέτει.

Ο Τραμπ απέρριψε τις ανησυχίες αυτές την Τρίτη, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν «πολύ περισσότερα πυρομαχικά από οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο» και ότι οι αμυντικές βιομηχανίες αυξάνουν την παραγωγή τους.