Φυσικοθεραπεία: Γιατί ο “βραχνάς” του clawback απειλεί τα εργαστήρια και την υγεία των ασθενών

Το ζήτημα της αυτόματης αναδρομικής περικοπής των δεδουλευμένων των φυσικοθεραπευτών, το γνωστό σε όλους στον χώρο της υγείας ως clawback και rebate, παύει να αποτελεί μια απλή εγχώρια οικονομική διαφορά. Ηχηρή παρέμβαση για το θέμα έκανε η ευρωπαϊκή κοινότητα φυσικοθεραπείας κατά τη διάρκεια της 15ης Συνέλευσης της Ευρωπαϊκής Περιφέρειας του Παγκόσμιου Οργανισμού Φυσικοθεραπείας, που πραγματοποιήθηκε στην Πρίστινα.

Εκεί, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών (ΠΣΦ) ανέδειξε το πρόβλημα, με αποτέλεσμα την ομόφωνη έκδοση ψηφίσματος που καταδικάζει τον μηχανισμό αυτό. Η διεθνής κοινότητα ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα αποτελεί τη μοναδική εξαίρεση στην Ευρώπη που εφαρμόζει ένα τόσο επαχθές μέτρο σε ατομικούς παρόχους υγείας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Φυσικοθεραπείας:

• Δεν υπάρχει ανάλογο διεθνώς: Καμία άλλη χώρα δεν επιβάλλει αναδρομικές περικοπές σε ανεξάρτητα εργαστήρια φυσικοθεραπείας.
• Άδικο ρίσκο: Ο συνδυασμός κλειστού προϋπολογισμού και υποχρεωτικών επιστροφών μεταφέρει όλο το οικονομικό ρίσκο της πολιτικής υγείας από το κράτος στους ίδιους τους θεραπευτές.
• Λανθασμένη εφαρμογή: Ακόμη και σε χώρες όπου εφαρμόστηκαν παρόμοια μέτρα, αυτά αφορούσαν μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες και όχι κλινικούς επαγγελματίες υγείας.

Παγκόσμια κινητοποίηση στο πλευρό των Ελλήνων φυσικοθεραπευτών

Η στήριξη στον αγώνα των Ελλήνων επιστημόνων δεν έμεινε στα λόγια. Η ηγεσία του Παγκόσμιου Οργανισμού –ο Πρόεδρος Mike Landry και ο CEO Sidy Ousmane Dieye– καθώς και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Περιφέρειας Esther-Mary D’Arcy, δεσμεύτηκαν για ενεργή θεσμική συνδρομή.

Δεν πρόκειται για μια απλή δήλωση συμπάθειας, αλλά για μια επίσημη θέση ενός οργανισμού που εκπροσωπεί 600.000 φυσικοθεραπευτές σε 129 χώρες, ο οποίος ζητά πλέον από την ελληνική κυβέρνηση να διασφαλίσει δίκαιες και προβλέψιμες αμοιβές.

Πώς το clawback εξαντλεί τον κλάδο και δημιουργεί χρέη που κληρονομούνται

Το clawback σχεδιάστηκε ως ένα προσωρινό μνημονιακό εργαλείο για τη συγκράτηση των δημόσιων δαπανών, όμως σήμερα λειτουργεί ως ένας μηχανισμός που αποσταθεροποιεί τα εργαστήρια και υποβαθμίζει την πρωτοβάθμια φροντίδα.

Στην καθημερινότητα, ο μηχανισμός αυτός:

• Μειώνει απρόβλεπτα την πραγματική αμοιβή ανά συνεδρία.
• Αναγκάζει τους φυσικοθεραπευτές να χρηματοδοτούν οι ίδιοι τις ελλείψεις του προϋπολογισμού του ΕΟΠΥΥ.
• Δημιουργεί ένα τεχνητό λογιστικό χρέος, το οποίο, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, μεταφέρεται ακόμα και στους κληρονόμους των φυσικοθεραπευτών.

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος του προβλήματος, μόνο για το έτος 2025 το ύψος του clawback στη φυσικοθεραπεία ανήλθε σε 25.266.046 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν 2 εκατομμύρια απαραίτητες συνεδρίες για τους ασθενείς αποζημιώθηκαν τελικά σε επίπεδα κάτω από το πραγματικό τους κόστος.

Η φυσικοθεραπεία είναι επένδυση, όχι κόστος

Ο ΠΣΦ έχει ήδη προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), παρουσιάζοντας πλήρη νομική και επιστημονική τεκμηρίωση που αποδεικνύει ότι το μέτρο πλήττει την επαγγελματική ελευθερία και δεν εφαρμόζεται σε κανένα άλλο ευρωπαϊκό σύστημα υγείας.

Την ίδια στιγμή, επιστημονική μελέτη του ΠΣΦ σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής (ΠΑΔΑ) καταδεικνύει τη βαθιά αξία της φυσικοθεραπείας για το σύστημα υγείας, καθώς:

• Μειώνει τις μακροχρόνιες νοσοκομειακές δαπάνες.
• Περιορίζει την ανάγκη για φάρμακα και επεμβατικές πράξεις.
• Βοηθά στην ταχύτερη επανένταξη και ενισχύει την παραγωγικότητα των πολιτών.

Απόλυτη διαφάνεια με ψηφιακά «φίλτρα»

Για να αποκλειστεί κάθε υπόνοια για άσκοπες συνταγογραφήσεις, ο ίδιος ο κλάδος έχει θεσπίσει ένα από τα πιο αυστηρά πλαίσια ελέγχου στην Ελλάδα:

• Σύστημα OTP: Κάθε συνεδρία επιβεβαιώνεται με μοναδικό κωδικό που έρχεται στο κινητό του ασθενούς.
• Μηνιαίο πλαφόν: Υπάρχει ανώτατο όριο εκτέλεσης παραπεμπτικών ανά εργαστήριο, ανάλογα με το προσωπικό του.

Τα μέτρα αυτά αποδεικνύουν ότι οι υπερβάσεις του προϋπολογισμού δεν οφείλονται σε σπατάλη, αλλά στο γεγονός ότι οι πραγματικές ανάγκες των Ελλήνων για φυσικοθεραπεία είναι πολύ μεγαλύτερες από τα χρήματα που επενδύει το κράτος.

Η υγεία των πολιτών στο επίκεντρο

Η κατάργηση του clawback και του rebate στη φυσικοθεραπεία δεν είναι ένα απλό συντεχνιακό αίτημα, αλλά μια κοινωνική αναγκαιότητα. Η φυσικοθεραπεία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κρίσιμη επένδυση για την ποιότητα ζωής των πολιτών και όχι ως μια λογιστική μεταβλητή.

Η συνέχιση της υποχρηματοδότησης και των αναγκαστικών επιστροφών απειλεί άμεσα τη βιωσιμότητα των εργαστηρίων της γειτονιάς και, κατ’ επέκταση, την πρόσβαση των ασθενών σε ποιοτικές υπηρεσίες αποκατάστασης. Ο ΠΣΦ ξεκαθαρίζει ότι θα συνεχίσει να διεκδικεί ένα δίκαιο, ευρωπαϊκό και βιώσιμο πλαίσιο, μακριά από μνημονιακές στρεβλώσεις.