Έρευνα libre: Η… “ψηφιακή νταντά” και το μεγάλο κοινωνικό ερώτημα της εποχής μας
✨Τα παιδιά σήμερα εκτίθενται σε οθόνες από πολύ μικρή ηλικία, παρά τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για περιορισμό ή αποφυγή χρήσης.
✨Έρευνες δείχνουν ότι η υπερβολική χρήση οθονών συνδέεται με καθυστερήσεις στη γλωσσική ανάπτυξη, διαταραχές ύπνου και αυξημένα ψυχικά προβλήματα στα παιδιά.
✨Η πανδημία αύξησε σημαντικά τον χρόνο που τα παιδιά περνούν μπροστά σε οθόνες, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο κοινωνικής απομόνωσης και ψυχικής δυσφορίας.
✨Οι οθόνες λειτουργούν ως «ψηφιακή νταντά», αντικαθιστώντας τον γονικό χρόνο λόγω εργασιακών πιέσεων και κοινωνικών δυσκολιών, θέτοντας ερωτήματα για τον σύγχρονο τρόπο ζωής.
Ίσως έχετε παρατηρήσει στον όχι και πολύ μακρινό σας περίγυρο ότι τα παιδιά της σημερινής εποχής, σχεδόν από τη βρεφική τους ηλικία, μεγαλώνουν παρακολουθώντας οθόνη και οθόνες. Σας μεταφέρουμε ένα μάλλον γνώριμο σκηνικό. Ζευγάρι γευματίζει σε εστιατόριο. Τα παιδιά της οικογένειας, ας πούμε 5 και 2 ετών, έχουν μπροστά τους ένα τάμπλετ για να απασχολούνται και να μην “ενοχλούν” το ζευγάρι.
Η βραδιά εξελίσσεται, τα παιδιά δεν έχουν μπει κουβέντα, το ζευγάρι απολαμβάνει “ήσυχες” στιγμές. Ανάλογα περιστατικά βέβαια μπορείτε να παρατηρήσετε παντού.
Τα πράγματα είναι απλά: Ο συγκεκριμένος τρόπος ανατροφής των παιδιών, μέσα από τη στενή τους σχέση με τις πάσης φύσεως οθόνες, αντενδείκνυται.
Τι συστήνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας
Οι οδηγίες του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας είναι συγκεκριμένες: Παιδιά κάτω από ενός έτους δεν επιτρέπεται να έρχονται σε επαφή με οθόνες. Επίσης για παιδιά μέχρι δύο ετών συστήνεται μηδενικός χρόνος παρακολούθησης. Για παιδιά από 2 έως 4 ετών συστήνεται το πολύ μία ώρα την ημέρα και την ίδια ώρα δίνεται οδηγία όσο λιγότερο τόσο καλύτερα.
Η τάση δηλαδή είναι ξεκάθαρη: Απομακρύνετε τα παιδιά από τις οθόνες.
Τι δείχνουν οι επιστημονικές έρευνες
Οι λόγοι γι’ αυτό είναι επίσης απολύτως συγκεκριμένοι και βασίζονται σε ερευνητικά δεδομένα. Θα παρουσιάσουμε μερικά μόνο από τα δεδομένα που έχουν κατά νου οι επιστήμονες όταν συμβουλεύουν σχετικά.
Σε έρευνα που έγινε σε μία από τις πιο προηγμένες κοινωνικά αλλά και τεχνολογικά χώρες της Δύσης, στη Δανία καταδείχθηκε ότι η χρήση κινητού τηλεφώνου ή τάμπλετ από παιδιά περισσότερο από μία ώρα ημερησίως συνδεόταν με αυξημένες δυσκολίες στην κατανόηση της γλώσσας αλλά και στην ομιλία. Την επίδραση φαίνεται να την μετριάζει η ανάγνωση βιβλίων από τους γονείς προς τα παιδιά.
Άλλη έρευνα, επίσης σε δυτική χώρα, στην Αυστραλία, έδειξε ότι κάθε ώρα χρήσης φορητής συσκευής από μικρά παιδιά συνδεόταν με 30λεπτη καθυστέρηση στην έλευση του ύπνου. Οι διαταραχές στον ύπνο φαίνεται να έχουν στενή σχέση με τις οθόνες.
Την ίδια ώρα καταμετρήθηκε ότι μετά την πανδημία και τον εγκλεισμό οι ώρες που τα παιδιά περνούν μπροστά από οθόνες έχει αυξηθεί θεαματικά. Ο χρόνος αυτός αυξήθηκε κατά 84 λεπτά ημερησίως, δηλαδή κατά 52% σε σχέση με τη προ Covid εποχή.
Οι συνέπειες στην ψυχική υγεία των παιδιών
Το σημαντικότερο: Έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι ο αυξημένος χρόνος στην οθόνη σε παιδιά 10 ετών και κάτω σχετίζεται με το άγχος, ορισμένα καταθλιπτικά συμπτώματα, χαμηλή αυτοεκτίμηση και κοινωνικοσυναισθηματικές δυσκολίες. Ο φαύλος κύκλος είναι δεδομένος. Περισσότερα τέτοια συμπτώματα φέρνουν απομόνωση, άρα και περισσότερο χρόνο μπροστά από τις οθόνες.
Οθόνες και σύγχρονη οικογενειακή πίεση
Το ζήτημα διαπερνάει οριζόντια σχεδόν όλες τις οικογένειες ανεξάρτητα από το εισόδημα και το κοινωνικό στάτους.
Ισα-ίσα, όσο οι γονείς είναι περισσότερο απασχολημένοι με βαριά εργασιακά καθήκοντα και μεγάλες ευθύνες, όσο ο χρόνος που αφιερώνουν στα παιδιά τους λιγοστεύει, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες της εξάρτησης των παιδιών της οικογένειας από τις οθόνες.
Αρα αξίζει τον κόπο να ρισκάρει κανείς τη σωματική και την ψυχική υγεία του παιδιού του για μερικές ώρες ησυχίας; Ρητορικό το ερώτημα.
Η «ψηφιακή νταντά» και το μεγάλο κοινωνικό ερώτημα
Ωστόσο, είναι σαφές ότι οι οθόνες, όλων των τύπων, παίζουν σήμερα το ρόλο της ψηφιακής νταντάς και του υποκατάστατου του χρόνου που πρέπει κάθε γονιός να αφιερώνει στο παιδί του.
Και αυτό καταγράφεται, επειδή οι γονείς είναι ολοένα και περισσότερο απασχολημένοι. Τα ωράρια στην εργασία διευρύνονται, η υποστήριξη από τους κρατικούς θεσμούς δεν είναι αυτή που θα έπρεπε, τα σπίτια συνήθως δεν προσφέρονται για παιχνίδι και άλλους είδους δραστηριότητες.
Στις σημερινές πόλεις, το tablet και το κινητό δεν είναι απλώς συσκευές ψυχαγωγίας. Για πολλές οικογένειες έχουν γίνει εργαλείο επιβίωσης μέσα σε εξαντλητικά ωράρια, οικονομική πίεση και μια καθημερινότητα χωρίς χρόνο και υποστήριξη.
Οι ειδικοί, όπως τονίσαμε, προειδοποιούν ότι η υπερβολική έκθεση στις οθόνες μπορεί να επηρεάζει τον ύπνο, τη συγκέντρωση και τη γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών. Την ίδια στιγμή όμως, όλο και περισσότεροι γονείς παραδέχονται ότι συχνά δεν υπάρχει ρεαλιστική εναλλακτική.
Και κάπου εκεί βρίσκεται το πραγματικό κοινωνικό ερώτημα: αν τα παιδιά μεγαλώνουν μπροστά σε μια οθόνη, τι λέει αυτό όχι μόνο για τις οικογένειες, αλλά για τον τρόπο που ζούμε συνολικά;
SiteDesign