Χανταϊός: Το χρονικό της κρίσης στο MV Hondius και η ασφαλής επιστροφή του Έλληνα επιβάτη

Η περιπέτεια που ξεκίνησε στα παγωμένα νερά της Ανταρκτικής και εξελίχθηκε σε μια διεθνή υγειονομική επιχείρηση, ολοκληρώθηκε με την επιστροφή των επιβατών στις πατρίδες τους. Η υπόθεση του κρουαζιερόπλοιου MV Hondius δεν ήταν απλώς μια είδηση για την εξάπλωση ενός σπάνιου ιού, αλλά μια δοκιμασία για τα διεθνή αντανακλαστικά υγείας και την ανθρωπιά των τοπικών κοινωνιών. 

Ρούλα Σκουρογιάννη

Η επιχείρηση επαναπατρισμού του Έλληνα πολίτη

Την Κυριακή, 10 Μαΐου 2026, ολοκληρώθηκε με απόλυτη επιτυχία η επιχείρηση επαναπατρισμού του Έλληνα πολίτη που επέβαινε στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius. Ο Έλληνας επιβάτης, μετά από μια πολυήμερη παραμονή στο πλοίο όπου ξέσπασε η επιδημία του χανταϊού, μεταφέρθηκε αρχικά με ολλανδικό αεροσκάφος στο αεροδρόμιο του Αϊντχόβεν. Από εκεί, μια ειδικά ναυλωμένη πτήση της Πολεμικής Αεροπορίας τον μετέφερε στο στρατιωτικό αεροδρόμιο της Ελευσίνας.

Αμέσως μετά την προσγείωση, τον παρέλαβε εξειδικευμένο ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ, τηρώντας όλα τα αυστηρά πρωτόκολλα βιοασφάλειας, και τον οδήγησε στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν». Εκεί εισήχθη σε ειδικά διαμορφωμένο θάλαμο αρνητικής πίεσης, όπου τέθηκε σε υποχρεωτική καραντίνα διάρκειας 45 ημερών για την πλήρη διασφάλιση της δημόσιας υγείας. Παρά την έντονη ανησυχία, ο συμπατριώτης μας παρέμεινε καλά στην υγεία του και εντελώς ασυμπτωματικός καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού. Στην πτήση της επιστροφής τον συνόδευσαν για προληπτικούς λόγους γιατρός και διασώστης του ΕΚΑΒ, καθώς και ο πρόεδρος του επιστημονικού συμβουλίου του ΕΟΔΥ, καθηγητής Θεόδωρος Βασιλακόπουλος.

Το χρονικό της επιδημίας και το δράμα στο λιμάνι της Τενερίφης

Όλα ξεκίνησαν όταν το MV Hondius βρέθηκε αντιμέτωπο με μια έξαρση του στελέχους Andes του χανταϊού. Το ξέσπασμα υπήρξε σοβαρό, καθώς τρεις άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εν πλω, προκαλώντας παγκόσμιο συναγερμό. Το πλοίο, με σχεδόν 150 επιβάτες από 23 διαφορετικές χώρες, περιπλανήθηκε για εβδομάδες στις θάλασσες, αναζητώντας ένα ασφαλές λιμάνι για την αποβίβαση και τον επαναπατρισμό των ανθρώπων του.

Τελικά, η Ισπανία, σε στενή συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), έλαβε τη δύσκολη απόφαση να υποδεχθεί το πλοίο στην Τενερίφη. Η επιχείρηση σχεδιάστηκε με χειρουργική ακρίβεια: οι επιβάτες μεταφέρθηκαν στη στεριά μέσω του βιομηχανικού λιμανιού της Γραναντίγια, μια περιοχή απομονωμένη από κατοικημένες ζώνες. Μέσω ενός πλήρως αποκλεισμένου διαδρόμου και με τη χρήση θωρακισμένων οχημάτων, οδηγήθηκαν απευθείας προς τα μέσα επαναπατρισμού τους, διασφαλίζοντας ότι δεν θα υπάρξει η παραμικρή επαφή με την τοπική κοινωνία.

Το μήνυμα του Tedros Adhanom Ghebreyesus προς τους πολίτες

Σε μια σπάνια προσωπική παρέμβαση, ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Δρ. Tedros Adhanom Ghebreyesus, απευθύνθηκε απευθείας στους κατοίκους της Τενερίφης για να τους καθησυχάσει αλλά και να τους ευχαριστήσει. Αναγνώρισε το συλλογικό τραύμα που άφησε πίσω της η πανδημία του 2020, ωστόσο ήταν κατηγορηματικός: «Αυτή η κατάσταση δεν είναι μια νέα COVID-19». Ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία παρέμεινε χαμηλός, καθώς τα μέτρα που ελήφθησαν ήταν δρακόντεια.

Ο Δρ. Tedros εξήρε τη στάση της ισπανικής κυβέρνησης και του Πρωθυπουργού Σάντσεθ, χαρακτηρίζοντας την υποδοχή του πλοίου ως μια πράξη αλληλεγγύης και ηθικού καθήκοντος. Σύμφωνα με τους Διεθνείς Υγειονομικούς Κανονισμούς, η Τενερίφη επιλέχθηκε ως το πλησιέστερο λιμάνι με τις απαραίτητες ιατρικές υποδομές για να διαχειριστεί την κρίση με αξιοπρέπεια και ασφάλεια. Μάλιστα, ο ίδιος ο επικεφαλής του ΠΟΥ μετέβη στο νησί για να επιβλέψει την επιχείρηση, θέλοντας να τιμήσει έμπρακτα την ανθρωπιά μιας κοινωνίας που, παρά τον φόβο, άνοιξε την αγκαλιά της σε ανθρώπους που είχαν ανάγκη.

Τι είναι ο χανταϊός και πώς μεταδίδεται

Ο χανταϊός ανήκει σε μια οικογένεια ιών που μεταδίδονται κυρίως από τρωκτικά. Το συγκεκριμένο στέλεχος (Andes) που εντοπίστηκε στο MV Hondius είναι ιδιαίτερα σοβαρό, καθώς είναι ένα από τα λίγα στελέχη του ιού που έχει τεκμηριωθεί ότι μπορεί, σε σπάνιες περιπτώσεις, να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Συνήθως, η μόλυνση συμβαίνει όταν κάποιος εισπνεύσει αερολύματα από τις εκκρίσεις (ούρα, κόπρανα ή σάλιο) μολυσμένων τρωκτικών. Τα συμπτώματα ξεκινούν συχνά ως μια κοινή γρίπη –πυρετός, μυϊκοί πόνοι και κόπωση– αλλά μπορούν να εξελιχθούν γρήγορα σε σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα ή αιμορραγικό πυρετό. Η επικινδυνότητά του έγκειται στην ταχεία επιδείνωση της κατάστασης του ασθενούς, γι’ αυτό και η έγκαιρη διάγνωση και η απομόνωση των κρουσμάτων είναι ζωτικής σημασίας.

Οι συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας

Ο ΠΟΥ παραμένει σε εγρήγορση και συμβουλεύει την παγκόσμια κοινότητα να μην υποκύπτει στον πανικό. Η βασική προστασία απέναντι στον χανταϊό παραμένει ο έλεγχος των πληθυσμών των τρωκτικών και η αποφυγή επαφής με τις εκκρίσεις τους, ειδικά σε κλειστούς ή αποθηκευτικούς χώρους.

Για τους ταξιδιώτες και τα πληρώματα πλοίων, οι οδηγίες περιλαμβάνουν την αυστηρή τήρηση των κανόνων υγιεινής και την άμεση αναφορά οποιουδήποτε συμπτώματος. Όπως τόνισε και ο Δρ. Tedros, «οι ιοί δεν γνωρίζουν σύνορα και δεν ενδιαφέρονται για την πολιτική». Η καλύτερη άμυνα που διαθέτει η ανθρωπότητα απέναντι σε τέτοιες απειλές δεν είναι μόνο η επιστήμη, αλλά η αλληλεγγύη και η συνεργασία μεταξύ των εθνών. Η περίπτωση του MV Hondius απέδειξε ότι, ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές, η διεθνής κοινότητα μπορεί να δράσει με συντονισμό, προστατεύοντας ταυτόχρονα τη δημόσια υγεία και την ανθρώπινη ζωή.