CIA: Το Ιράν μπορεί να αντέξει μήνες τον αμερικανικό αποκλεισμό στο Ορμούζ

Απόρρητη ανάλυση της CIA που παραδόθηκε αυτή την εβδομάδα σε αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το Ιράν μπορεί να αντέξει τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό για τουλάχιστον τρεις έως τέσσερις μήνες πριν αντιμετωπίσει σοβαρότερες οικονομικές δυσκολίες, σύμφωνα με τέσσερα πρόσωπα που γνωρίζουν το περιεχόμενο του εγγράφου. Το εύρημα φαίνεται να εγείρει νέα ερωτήματα για την αισιοδοξία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τον τερματισμό του πολέμου.

Η ανάλυση της αμερικανικής κοινότητας πληροφοριών, της οποίας οι απόρρητες εκτιμήσεις για το Ιράν είναι συχνά πιο συγκρατημένες από τις δημόσιες δηλώσεις της κυβέρνησης, διαπιστώνει επίσης ότι η Τεχεράνη διατηρεί σημαντικά αποθέματα σε βαλλιστικούς πυραύλους παρά τις εβδομάδες έντονων αμερικανικών και ισραηλινών βομβαρδισμών, σύμφωνα με τρεις από τις πηγές.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι το Ιράν διατηρεί περίπου το 75% των προπολεμικών αποθεμάτων κινητών εκτοξευτών πυραύλων και περίπου το 70% των προπολεμικών πυραυλικών αποθεμάτων. Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι υπάρχουν ενδείξεις πως το ιρανικό καθεστώς κατάφερε να ανακτήσει και να επαναλειτουργήσει σχεδόν όλες τις υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης, να επισκευάσει ορισμένους κατεστραμμένους πυραύλους και ακόμη να συναρμολογήσει νέους πυραύλους που ήταν σχεδόν έτοιμοι όταν ξεκίνησε ο πόλεμος.

Ο Τραμπ παρουσίασε πιο αισιόδοξη εικόνα στις δηλώσεις του στο Οβάλ Γραφείο την Τετάρτη, λέγοντας για το Ιράν: «Οι πύραυλοί τους έχουν σχεδόν καταστραφεί, έχουν πιθανώς 18% ή 19%, αλλά όχι πολλά σε σύγκριση με όσα είχαν». Τρεις εν ενεργεία και ένας πρώην Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσαν τις βασικές γραμμές της ανάλυσης των υπηρεσιών πληροφοριών, μιλώντας υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας του ζητήματος.

Απαντώντας σε αίτημα για σχόλιο, ανώτερος αξιωματούχος των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών υπογράμμισε τον αντίκτυπο του αποκλεισμού. «Ο αποκλεισμός που επέβαλε ο πρόεδρος προκαλεί πραγματική και συσσωρευτική ζημιά, διακόπτει το εμπόριο, συνθλίβει τα έσοδα και επιταχύνει τη συστημική οικονομική κατάρρευση. Ο στρατός του Ιράν έχει υποστεί σοβαρή αποδυνάμωση, το ναυτικό του έχει καταστραφεί και οι ηγέτες του κρύβονται», ανέφερε ο ίδιος αξιωματούχος. «Αυτό που απομένει είναι η προθυμία του καθεστώτος να προκαλεί δεινά στους ίδιους του τους πολίτες, να αφήνει τον λαό του να υποφέρει για να παρατείνει έναν πόλεμο που έχει ήδη χάσει».

Ο Τραμπ, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και άλλοι αξιωματούχοι παρουσιάζουν σταθερά τον πόλεμο ως συντριπτική στρατιωτική νίκη των ΗΠΑ, παρά το γεγονός ότι το Ιράν απορρίπτει τις αμερικανικές απαιτήσεις να εγκαταλείψει τον εμπλουτισμό ουρανίου, να παραδώσει τα αποθέματα ουρανίου, να ανοίξει ξανά το Στενό του Ορμούζ και να προχωρήσει σε άλλα μέτρα. Ο Τραμπ χαρακτήρισε τον αποκλεισμό «απίστευτο» την Τετάρτη. «Το Ναυτικό ήταν απίστευτο. Η δουλειά που έκανε… είναι σαν ατσάλινος τοίχος. Κανείς δεν περνά», είπε.

Μία ημέρα νωρίτερα είχε δηλώσει ότι η ιρανική οικονομία «καταρρέει», το νόμισμά της είναι «χωρίς αξία» και ότι η Τεχεράνη «δεν μπορεί να πληρώσει» τα στρατεύματά της. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ, προωθώντας το καθεστώς κυρώσεων του προέδρου με την ονομασία «Οικονομική Οργή», είχε δηλώσει στα τέλη Απριλίου ότι ο κύριος πετρελαϊκός τερματικός σταθμός του Ιράν θα φτάσει σύντομα στα όριά του, «προκαλώντας μόνιμη ζημιά στις πετρελαϊκές υποδομές του Ιράν».

Ωστόσο, το Ιράν έχει αποδειχθεί ανθεκτικό, παρά το γεγονός ότι έχασε τον ανώτατο ηγέτη του και πολλούς ακόμη κορυφαίους αξιωματούχους από πυραυλικά πλήγματα, καθώς και μεγάλο μέρος του στρατιωτικού του εξοπλισμού. Ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στη Washington Post εκτίμησε ότι η ικανότητα του Ιράν να αντέξει παρατεταμένες οικονομικές δυσκολίες είναι πολύ μεγαλύτερη ακόμη και από αυτήν που περιγράφει η ανάλυση της CIA.

«Η ηγεσία έχει γίνει πιο ριζοσπαστική, πιο αποφασισμένη και ολοένα πιο πεπεισμένη ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο από την πολιτική βούληση των ΗΠΑ και να διατηρήσει την εσωτερική καταστολή ώστε να αποτρέψει οποιαδήποτε αντίσταση μέσα στο Ιράν», δήλωσε ο αξιωματούχος. «Συγκριτικά, έχουμε δει παρόμοια καθεστώτα να επιβιώνουν για χρόνια υπό διαρκή εμπάργκο και πολέμους που βασίζονται μόνο στην αεροπορική ισχύ».

Από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει το Στενό του Ορμούζ, μια ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό για τη μεταφορά πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο. Μία εβδομάδα μετά την επίτευξη της εκεχειρίας στις 7 Απριλίου, ο Τραμπ επέβαλε αποκλεισμό στο Ιράν, εφαρμόζοντάς τον σε όλα τα πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια. Η κίνησή του ακολούθησε την κατάρρευση των αμερικανοϊρανικών ειρηνευτικών συνομιλιών στο Πακιστάν.

«Νομίζω ότι το Ιράν βρίσκεται σε πολύ κακή κατάσταση. Νομίζω ότι είναι αρκετά απελπισμένοι», είχε δηλώσει τότε. «Δεν με νοιάζει αν επιστρέψουν ή όχι στις διαπραγματεύσεις. Αν δεν επιστρέψουν, είμαι εντάξει με αυτό». Την Κυριακή, ο Τραμπ ξεκίνησε αποστολή με την ονομασία «Επιχείρηση Ελευθερία», με στόχο να βοηθήσει εμπορικά πλοία να διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ, ακόμη και με συνοδεία του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού. Ωστόσο, την Τρίτη δήλωσε ότι η επιχείρηση «πάγωσε» λόγω της «μεγάλης προόδου» στις ειρηνευτικές συνομιλίες.

Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε την Τετάρτη ότι εξετάζει αμερικανική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου και ότι θα διαβιβάσει την απάντησή του μέσω Πακιστανών μεσολαβητών. Η ιρανική οικονομία δοκιμάζεται από τις συνέπειες του πολέμου, αλλά και από τον επίμονο πληθωρισμό και τη χρόνια κακοδιαχείριση. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άνα Κέλι δήλωσε ότι το Ιράν χάνει μισό δισεκατομμύριο δολάρια ημερησίως εξαιτίας του αποκλεισμού.

«Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης “Επική Οργή”, το Ιράν συνετρίβη στρατιωτικά», ανέφερε σε ανακοίνωσή της. «Τώρα στραγγαλίζεται οικονομικά από την επιχείρηση “Οικονομική Οργή” και χάνει 500 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα χάρη στον επιτυχημένο αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών από τον αμερικανικό στρατό. Το ιρανικό καθεστώς γνωρίζει πολύ καλά ότι η σημερινή κατάσταση δεν είναι βιώσιμη και ο πρόεδρος Τραμπ κρατά όλα τα χαρτιά καθώς οι διαπραγματευτές εργάζονται για μια συμφωνία».

Ωστόσο, η εκτίμηση της CIA αναφέρει ότι το Ιράν μπορεί να αντέξει τον αμερικανικό αποκλεισμό για 90 έως 120 ημέρες – και ίσως ακόμη περισσότερο – πριν αντιμετωπίσει σοβαρότερες οικονομικές δυσκολίες, σύμφωνα με τα τέσσερα πρόσωπα που γνωρίζουν το περιεχόμενο της ανάλυσης. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Τεχεράνη αποθηκεύει μέρος του πετρελαίου της σε δεξαμενόπλοια, τα οποία διαφορετικά θα παρέμεναν άδεια λόγω του αποκλεισμού. Παράλληλα, μειώνει τη ροή στα πετρελαϊκά της κοιτάσματα ώστε να διατηρήσει τα πηγάδια λειτουργικά.

«Η κατάσταση απέχει πολύ από το να είναι τόσο δραματική όσο ισχυρίζονται ορισμένοι», δήλωσε η ίδια πηγή για την ιρανική οικονομία. Η ανάλυση της CIA ενδέχεται μάλιστα να υποτιμά την οικονομική ανθεκτικότητα του Ιράν, εφόσον η Τεχεράνη καταφέρει να συνεχίσει το λαθρεμπόριο πετρελαίου μέσω χερσαίων διαδρομών. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, οι μεταφορές με φορτηγά και τρένα δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τον όγκο των θαλάσσιων εξαγωγών, αλλά ενδέχεται να προσφέρουν μια οικονομική «ανάσα». «Υπάρχει η εκτίμηση ότι θα μπορούσαν να αρχίσουν να μεταφέρουν μέρος του πετρελαίου μέσω σιδηροδρόμων στην Κεντρική Ασία», ανέφερε ο αξιωματούχος.

Σε ό,τι αφορά τα ιρανικά οπλικά συστήματα, η απόρρητη αξιολόγηση πληροφοριών αναφέρει ότι τα αποθέματα πυραύλων και κινητών εκτοξευτών παραμένουν ισχυρά. Πριν από την έναρξη του πολέμου, εκτιμάται ότι το Ιράν διέθετε περίπου 2.500 βαλλιστικούς πυραύλους, καθώς και χιλιάδες μη οπλισμένα drones. Η Τεχεράνη έχει χρησιμοποιήσει αυτά τα όπλα για αντίποινα εναντίον συμμάχων των ΗΠΑ στον Κόλπο αλλά και κατά αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στην περιοχή.

Οπτική έρευνα της Washington Post διαπίστωσε ότι οι ιρανικές αεροπορικές επιθέσεις προκάλεσαν ζημιές ή κατέστρεψαν τουλάχιστον 228 κτίρια ή τμήματα εξοπλισμού σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, επίπεδο καταστροφής πολύ μεγαλύτερο από αυτό που έχει αναγνωρίσει δημόσια η αμερικανική κυβέρνηση. Ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους δήλωσε επίσης ότι έχει μειωθεί ο χρόνος που απαιτείται ώστε το Ιράν να ξεκινήσει εκ νέου την παραγωγή βαλλιστικών πυραύλων σε σημαντικές ποσότητες.