Η επένδυση στην πρόληψη: Το νέο κοινωνικό συμβόλαιο για τη δημόσια υγεία

Η στροφή της Ελλάδας προς ένα μοντέλο υγείας που επενδύει στην πρόληψη και όχι μόνο στην καταστολή της νόσου βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών. Με κεντρικό άξονα το πρόγραμμα «Προλαμβάνω», πολιτική ηγεσία και ειδικοί ανέλυσαν πώς η χώρα οικοδομεί έναν νέο «οδικό χάρτη» για την έγκαιρη διάγνωση, διασφαλίζοντας παράλληλα τη βιωσιμότητα των πόρων. 

Ρούλα Σκουρογιάννη

Διαρκής δέσμευση για τη δωρεάν μαστογραφία

Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα σταθερότητας, ανακοινώνοντας ότι το πρόγραμμα δωρεάν προληπτικής μαστογραφίας θα συνεχιστεί απρόσκοπτα με εθνικούς πόρους μετά την ολοκλήρωση της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Η απόφαση αυτή βασίζεται στα εντυπωσιακά αποτελέσματα του προγράμματος:

• 30.000 γυναίκες διέγνωσαν τη νόσο σε αρχικό στάδιο, γεγονός που αποδείχθηκε σωτήριο για την υγεία τους.
• Δημιουργήθηκε για πρώτη φορά μια πολύτιμη βάση δεδομένων στον Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας, η οποία επιτρέπει τον σχεδιασμό στοχευμένων πολιτικών.

Ο κ. Γεωργιάδης τόνισε ότι το «Προλαμβάνω» πέτυχε κάτι βαθύτερο: καλλιέργησε μια νέα κουλτούρα πρόληψης στους πολίτες, ενώ προανήγγειλε την αξιολόγηση νέων δράσεων, με πιθανή την ένταξη του γονιδιακού ελέγχου στο άμεσο μέλλον.

Η πρόληψη ως «επανάσταση» στη δημόσια υγεία

Η Καθηγήτρια Επιδημιολογίας, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, χαρακτήρισε το τρέχον εθνικό σχέδιο ως μια πραγματική «επανάσταση». Σημείωσε ότι η Ελλάδα κατάφερε να εφαρμόσει προγράμματα σε μαζική κλίμακα, διατηρώντας όμως την απαραίτητη εξατομίκευση για κάθε πολίτη. Σύμφωνα με την κ. Ψαλτοπούλου, η Ευρώπη στρέφεται πλέον στη συνεχή αξιολόγηση αυτών των δράσεων με στόχο τον δραστικό περιορισμό των καρδιαγγειακών νοσημάτων και του καρκίνου.

Επέκταση σε παχυσαρκία και έλεγχο του καπνίσματος

Η συζήτηση επεκτάθηκε και σε άλλες σύγχρονες «μάστιγες». Ο Ιγνάτιος Οικονομίδης, Καθηγητής Καρδιολογίας, υπογράμμισε την επιτυχία των δράσεων κατά της παχυσαρκίας στο νοσοκομείο «Αττικόν», ενώ κατέθεσε μια συγκεκριμένη πρόταση: τη θεσμοθέτηση ενός οργανωμένου προγράμματος «Προλαμβάνω» για το κάπνισμα. Όπως εξήγησε, η επιστημονική τεκμηρίωση για τη διακοπή του καπνίσματος και τη βελτίωση της καρδιακής λειτουργίας είναι πλέον αδιαμφισβήτητη και πρέπει να αξιοποιηθεί σε εθνικό επίπεδο.

Βιωσιμότητα και συνέργειες δημόσιου-ιδιωτικού τομέα

Η οικονομική διάσταση της πρόληψης αποτέλεσε κρίσιμο σημείο του διαλόγου.

• Νέο μοντέλο αποζημιώσεων: Η Νικολέττα Χαλιώτη (Medtronic Hellas) πρότεινε οι αποζημιώσεις των προγραμμάτων να συνδέονται με τη μακροπρόθεσμη βελτίωση της υγείας του ασθενούς και τη μείωση των νοσηλειών σε ορίζοντα δεκαετίας, αντί για μια εφάπαξ πληρωμή.
• Ο ρόλος της ιδιωτικής ασφάλισης: Η Φιλίππα Μιχάλη (NN Hellas) υποστήριξε ότι η ιδιωτική ασφάλιση πρέπει να λειτουργεί συμπληρωματικά και συντονισμένα με το κράτος. Η μετάβαση από τη «διαχείριση της ασθένειας» στην «πρόληψη» απαιτεί τη χρήση της τεχνολογίας και των δεδομένων με τρόπο που να επιστρέφει πραγματική αξία στον πολίτη.

Ρυθμιστικές προκλήσεις και εναλλακτικές λύσεις

Τέλος, η Martina Branconi (BAT) στάθηκε στον ρόλο της νομοθεσίας. Ενώ επαίνεσε την Ελλάδα για το αυστηρό πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων από τη νικοτίνη, σημείωσε ότι η αγορά εναλλακτικών προϊόντων για ενήλικες καπνιστές απαιτεί μια ισορροπημένη προσέγγιση. Υποστήριξε ότι η ρύθμιση προϊόντων χαμηλής περιεκτικότητας, αντί για την πλήρη απαγόρευση, μπορεί να προσφέρει καλύτερα αποτελέσματα στη δημόσια υγεία.