Ζαχαράκη για το σχολείο του αύριο:Η εκπαίδευση δεν πρέπει να ακολουθεί την εποχή, αλλά να τη διαμορφώνει

Μια ολοκληρωμένη στρατηγική για τον μετασχηματισμό της ελληνικής εκπαίδευσης, παρουσίασε η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη σε συνέντευξή της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, με φόντο το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, το οποίο θα διεξαχθεί από τις 22 έως τις 25 Απριλίου 2026. Το όραμά της, είναι «ένα σχολείο, που δεν ακολουθεί απλώς τις εξελίξεις, αλλά τις καθορίζει».

Στον πυρήνα της φιλοσοφίας της βρίσκεται η θέση ότι «η εκπαίδευση δεν πρέπει να ακολουθεί την εποχή, αλλά να τη διαμορφώνει». Η ίδια επισημαίνει, ότι οι ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις δεν εξαντλούνται στην εισαγωγή νέων εργαλείων, αλλά βασίζονται σε αρχές και αξίες με διαχρονικό χαρακτήρα. Όπως εξηγεί, «ένας διαδραστικός πίνακας δεν είναι από μόνος του μεταρρύθμιση», αλλά μεταρρύθμιση είναι ένα σχολείο «που μαθαίνει στο παιδί να σκέφτεται, να αξιολογεί και να δημιουργεί». Με αυτή τη λογική, οι παρεμβάσεις του υπουργείου δομούνται γύρω από τρεις βασικούς άξονες: ευελιξία, καλλιέργεια δεξιοτήτων ζωής και επένδυση στους εκπαιδευτικούς.

Πιο αναλυτικά, «πρώτον, ευελιξία, με προγράμματα σπουδών που μπορούν να προσαρμόζονται στις ανάγκες της εποχής και με ουσιαστική στήριξη της ενισχυτικής διδασκαλίας στα σχολεία μας, ώστε κανένα παιδί να μη μένει πίσω. Δεύτερον, σχολείο που καλλιεργεί δεξιότητες ζωής και δεν περιορίζεται μόνο στη μετάδοση γνώσεων, αλλά διδάσκει στα παιδιά πως να σκέφτονται, να συνεργάζονται και να χρησιμοποιούν σωστά την τεχνολογία. Και τρίτον, επένδυση στους εκπαιδευτικούς μας. Με σύγχρονα εργαλεία επιμόρφωσης και συνεχή καλλιέργεια δεξιοτήτων, γιατί καμία τεχνολογία δεν μπορεί να αντικαταστήσει έναν εμπνευσμένο και ουσιαστικά υποστηριγμένο εκπαιδευτικό. Ο στόχος μας δεν είναι απλώς να εξοπλίσουμε τα σχολεία με τις ευκολίες του «σήμερα», αλλά να τα προετοιμάσουμε για τα ζητούμενα του «αύριο». Και αυτό απαιτεί πολιτικές με διάρκεια και συνέχεια, όχι με ημερομηνία λήξης», κατέληξε η υπουργός.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως ευκαιρία και το Ψηφιακό Φροντιστήριο

Απαντώντας στις προκλήσεις της ταχύτατης εξάπλωσης της Τεχνητής Νοημοσύνης, η υπουργός σημειώνει ότι το υπουργείο δεν παρακολουθεί παθητικά τις εξελίξεις, αλλά τις αξιοποιεί. «Τις μετατρέπουμε σε ευκαιρίες για ένα σχολείο πιο ανοιχτό, σύγχρονο και δίκαιο», ανέφερε.

Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη στρατηγική διαδραματίζει το Ψηφιακό Φροντιστήριο, το οποίο «μετασχηματίζεται σε ένα πιο ολοκληρωμένο και διαδραστικό περιβάλλον μάθησης».
Με ήδη εκατοντάδες χιλιάδες χρήστες και χιλιάδες ώρες διδασκαλίας, το πρόγραμμα επεκτείνεται πλέον και σε μαθητές της Α’ και Β’ Λυκείου, παύοντας να αποτελεί αποκλειστικά εργαλείο προετοιμασίας για τη Γ’ Λυκείου. «Μια ξεχωριστή μεταρρύθμιση που ήρθε και «ρίζωσε» στην εκπαίδευση, αριθμεί ήδη περίπου 310.000 χρήστες και πάνω από 6.400 ώρες διδασκαλίας», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, το έργο «EduAI» εισάγει νέα δεδομένα στην εξατομικευμένη μάθηση. Μέσω αυτού, οι μαθητές λαμβάνουν ασκήσεις προσαρμοσμένες στο επίπεδό τους σε πραγματικό χρόνο, ενώ το σύστημα εντοπίζει κενά και παρέχει άμεση ανατροφοδότηση, ενισχύοντας την αυτοαξιολόγηση και την εμπέδωση της γνώσης.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η συνεργασία με τη Microsoft, μέσω της οποίας ενσωματώνεται ψηφιακός βοηθός για την υποστήριξη των πανελλαδικώς εξεταζόμενων μαθημάτων ξένων γλωσσών.

Συγκεκριμένα, όπως υπογράμμισε η κ.Ζαχαράκη, «πριν από λίγες ημέρες, υπογράψαμε επίσης μνημόνιο συνεργασίας με τη Microsoft, για την ένταξη της Τεχνητής Νοημοσύνης στο Ψηφιακό Φροντιστήριο, με τη δημιουργία δωρεάν ψηφιακού βοηθού για τα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα των ξένων γλωσσών (Αγγλικά, Γαλλικά, Ιταλικά, Ισπανικά, Γερμανικά). Από τη νέα σχολική χρονιά, τα «ζωντανά» μαθήματα επεκτείνονται και στους μαθητές της Α’ και Β’ Λυκείου, ενισχύοντας σημαντικά τον ρόλο του Ψηφιακού Φροντιστηρίου ως ενός συνεχούς μηχανισμού υποστήριξης και όχι μόνο ως εργαλείου προετοιμασίας για τη Γ’ Λυκείου». Μάλιστα, όπως πρόσθεσε η ίδια, «τον περασμένο Νοέμβριο το Ψηφιακό Φροντιστήριο ενίσχυσε τα σύγχρονα (live) μαθήματα με τέσσερα (4) επιπλέον μαθήματα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, με περισσότερες ώρες διδασκαλίας ανά μήνα και επίσης, από το Νοέμβριο του 2025, τρία (3) νέα μαθήματα Ειδικής Αγωγής εντάχθηκαν στην ασύγχρονη μορφή του, υποστηρίζοντας ακόμη πιο ουσιαστικά μαθητές και μαθήτριες με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες».

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός στην πράξη

Η στρατηγική του υπουργείου δεν περιορίζεται σε θεωρητικό επίπεδο. Ήδη, χιλιάδες διαδραστικοί πίνακες λειτουργούν στα σχολεία, ενώ δεκάδες χιλιάδες σετ ρομποτικής και εξειδικευμένα εργαλεία υποστηρίζουν τη μαθησιακή διαδικασία, συμπεριλαμβανομένων των μαθητών με αναπηρία. «Παράλληλα, στα σχολεία μας, λειτουργούν ήδη 39.000 διαδραστικοί πίνακες, ενώ θα προστεθούν άλλοι 8.000 μέσα στο 2026. Έχουν διανεμηθεί 117.121 σετ ρομποτικής σε πάνω από 11.000 σχολεία και περίπου 17.000 εξειδικευμένα εργαλεία υποστηρίζουν μαθητές με αναπηρία», σημείωσε η υπουργός.

Παράλληλα, προωθείται η δημιουργία 13 Κέντρων Καινοτομίας σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας, με στόχο τη συνεργασία μαθητών, εκπαιδευτικών, ερευνητών και τοπικών κοινωνιών, με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης. Η πρωτοβουλία αυτή φιλοδοξεί να μετατρέψει τη γνώση σε απτό αποτέλεσμα και να ενισχύσει τη σύνδεση της εκπαίδευσης με την καινοτομία.

Στο ίδιο πλαίσιο, υλοποιούνται πιλοτικά προγράμματα για την εκπαίδευση μαθητών και εκπαιδευτικών στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά και για την ανάπτυξη δεξιοτήτων κριτικής κατανόησης της πληροφορίας, απέναντι σε φαινόμενα όπως η παραπληροφόρηση και τα deepfakes. «Σε συνεργασία και με χορηγία του Ιδρύματος Ωνάση ξεκινήσαμε πιλοτικά σε 20 Λύκεια της χώρας μια εξατομικευμένη εκπαίδευση παιδιών και εκπαιδευτικών σχετικά με τη χρήση και τις δυνατότητες της OpenAI», εξήγησε η κ.Ζαχαράκη.

Το ζήτημα της στελέχωσης

Αναφερόμενη στο διαχρονικό πρόβλημα της στελέχωσης των σχολείων, η υπουργός δήλωσε ότι «η κάλυψη των κενών είναι ένα δομικό πρόβλημα, που δεν λύνεται με ξόρκια». Υπογραμμίζει, ότι τα τελευταία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί δεκάδες χιλιάδες διορισμοί, ενώ σημαντική παραμένει η συμβολή των αναπληρωτών εκπαιδευτικών. «Σχεδόν ένας στους τρεις μόνιμους εκπαιδευτικούς που διδάσκουν σήμερα στα σχολεία, έχουν διοριστεί μετά το 2019, ενώ παράλληλα για καλύτερο και πιο τεκμηριωμένο προγραμματισμό, πρόβλεψη και άμεση ανταπόκριση, το υπουργείο αναπτύσσει την πλατφόρμα «EduPlan», είπε δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία του σωστού προγραμματισμού. Ειδικότερα, το νέο σύστημα «EduPlan» αξιοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη για την καταγραφή και πρόβλεψη των αναγκών, με στόχο την έγκαιρη και αποτελεσματική κάλυψη των κενών».

Καταλύτης ευκαιριών η εκπαίδευση

Κλείνοντας, η Σοφία Ζαχαράκη απορρίπτει τη λογική ιεράρχησης των παρεμβάσεων, υποστηρίζοντας ότι όλες συνεισφέρουν στη συνολική αναβάθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος. Στόχος, όπως λέει, είναι μια δημόσια εκπαίδευση που λειτουργεί ως «καταλύτης ευκαιριών», μειώνοντας τις ανισότητες και προσφέροντας ίσες δυνατότητες σε κάθε παιδί, ανεξαρτήτως γεωγραφικής ή κοινωνικής αφετηρίας.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και ο εθνικός διάλογος για το νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο, που φιλοδοξεί να διαμορφώσει ένα πιο δίκαιο και αποτελεσματικό σύστημα αξιολόγησης.

Η εκπαίδευση του μέλλοντος δεν οικοδομείται μόνο με τεχνολογία, αλλά με στρατηγική, συνέπεια και επένδυση στον άνθρωπο με την ίδια να επισημαίνει πως πρόκειται για το πεδίο «απ’ όπου αρχίζει η καταπολέμηση των ανισοτήτων».