Πραγματικότητα και πολιτική μυθολογία/ Η χώρα τσακώνεται για το ΄ 15, αλλά ζει ακόμα με νοοτροπίες πριν την χρεοκοπία…

Η 6η Ιουλίου (2015) είναι η ημερομηνία για την οποία συγκρούονται η πραγματικότητα και η πολιτική μυθολογία. Ο Αλέξης Τσίπρας έριξε το γάντι ζητώντας να δημοσιοποιηθούν τα πρακτικά εκείνης της σύσκεψης των πολιτικών αρχηγών -υπό τον τότε ΠτΔ Προκόπη Παυλόπουλο-, δέκα χρόνια μετά την …”αποφράδα ημέρα” και την αρχή της πορείας που οδήγησε στην καταχωρημένη σε κάποια διεθνή ΜΜΕ “kolotoumba”.

Το έκανε επειδή ο ίδιος, όπως έχει ήδη δηλώσει, ουδέποτε προέκρινε την έξοδο της χώρας από το ευρώ, αλλά και ως μία αναγκαία αποσαφήνιση της ιστορίας (του) στο πλαίσιο του “rebranding” για την αναμενόμενη επιστροφή του στην κεντρική σκηνή με ένα νέο κόμμα. Σε κάθε περίπτωση, η αυτοκριτική του για το πρώτο εξαμηνο εκείνης της χρονιάς θα έπρεπε να είναι πιό γενναία.

Οι πληροφορίες αναφέρουν πως η Ν.Δ είχε οργανώσει καμπάνια σχετικά με την καταστροφή που επήλθε το καλοκαίρι του ’15 (δημοψήφισμα, τρίτο μνημόνιο, capital controls κ.ά), δεν κατόρθωσε, όμως, να την υλοποιήσει όσο θα ήθελε εξαιτίας της βαριάς σκιάς που έχει ρίξει το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και η δρομολογούμενη από την αντιπολίτευση Προανακριτική για Βορίδη και Αυγενάκη.

Θεωρητικά, η δημοσιοποίηση των πρακτικών του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών θα απεδείκνυε -κατά τον Τσίπρα– ότι ουδέποτε επιζήτησε την έξοδο της χώρας από την ευρωζώνη, τουλάχιστον δύο μαρτυρίες εξ όσων συμμετείχαν σε αυτή μάλλον το επιβεβαιώνουν: είτε ως πρωτογενή πεποίθηση και πρόθεση, είτε λόγω της αυστηρότατης προειδοποίησης των δανειστών και της συμβουλευτικής επίδρασης ξένων ηγετών. Σε κάθε περίπτωση, η τότε κυβέρνηση υλοποίησε ένα μνημόνιο (που ενδεχομένως θα μπορούσε να αποφευχθεί στο εύρος του), το έφερε σε πέρας- μάλλον υποδειγματικά εάν σκεφτεί κανείς την ιδεολογική καταγωγή των τότε κυβερνώντων και τις εσωτερικές αντιθέσεις στο κόμμα τους.

Πρόσωπα που έπαιξαν πολύ σημαντικό ρόλο εκείνη την περίοδο (από τον Ολάντ, και τον Ομπάμα, τελευταία η Μέρκελ) επιβεβαιώνουν ότι πρόθεση για έξοδο της χώρας από το ευρώ δεν είχε ο Τσίπρας, άλλοι λένε ότι αιφνιδιάστηκε από το 64% του “όχι” στο δημοψήφισμα, επειδή επιδίωκε να νικήσει το “ναι” ώστε να έχει την δικαιολογία να υποκύψει. Σε κάθε περίπτωση, είτε επρόκειτο για μία εξαιρετικά επώδυνη και ριψοκίνδυνη επιλογή, είτε για μία συνειδητή πράξη διαπραγμάτευσης με στοιχεία ισορροπίας τρόμου, η ιστορία γράφτηκε.

Ο Τσίπρας κέρδισε μία εκλογική μάχη (Σεπτέμβριος ’15) μετά το δημοψήφισμα και το τρίτο μνημόνιο, όμως πλήρωσε (όχι, φυσικά, μόνο γι αυτό) τον εκλογικό λογαριασμό τέσσερα χρόνια αργότερα, και έφτασε στην συντριβή οκτώ χρόνια μετά.

Οι γραμμές ανάμεσα στην πραγματικότητα και την πολιτική μυθολογία είναι, ως εκ τούτου, δυσδιάκριτες, ουσιαστικά κάθε πλευρά έχει επιλέξει την δική της εκδοχή και δεν θα μετακινηθεί ακόμα κι αν δημοσιοποιηθούν τα πρακτικά του Συμβουλίου της 6ης Ιουλίου, και σε πείσμα όσων εγκωμιαστικών δηλώνουν η Μέρκελ και άλλοι του τότε ευρωπαϊκού διευθυντηρίου.

Ως το πώς, όμως, χρεοκόπησε η χώρα, πέντε χρόνια πριν το δημοψήφισμα του Τσίπρα, οι γραμμές δεν είναι τόσο δυσδιάκριτες. Οι αριθμοί το αποδεικνύουν, οι δε Ευρωπαίοι πρωταγωνιστές το έχουν καταστήσει σαφές.

Η πολιτική θερμότητα που έχει προκαλέσει, ωστόσο, ο διχασμός για το ’15, είναι δυσανάλογα μεγάλη σε σύγκριση με την αντιπαράθεση για το διάστημα από το 2008 μέχρι το 2010.

Το προ δεκαετίας καλοκαίρι έχει αποκτήσει εμβληματικά χαρακτηριστικά στην πολιτική μας σκηνή, την χρεοκοπία την υποτιμήσαμε σκοπίμως. Ίσως διότι στην πρώτη περίπτωση η ευθύνη προσωποποιείται ευκολότερα, απ΄ ότι στο μείγμα των δράσεων, παραλλείψεων, ψεμμάτων και σφαλμάτων που πτώχευσαν τη χώρα- εκεί πρέπει κανείς να επισημάνει μία προς μία τις ευθύνες προσώπων και, εν τέλει, ενός ολόκληρου συστήματος εξουσίας που αφορά περισσότερα πρόσωπα και κόμματα.

Η χώρα, όμως, διέβη την δεκαετία της κρίσης και διαλύθηκε η κοινωνική συνοχή της. Τώρα κλείνει μία δεκαετία με μία σύγκρουση αφηγημάτων σχετικά με το ’15. Μήπως είναι μεγάλο αυτό το διάστημα και, εν κατακλείδι, ελλιπής και αποπροσανατολιστική η αντιπαράθεση που γίνεται;

Οι σημερινοί 30άρηδες, ήταν στο Λύκειο όταν η χώρα έμπαινε στα μνημόνια και στο πανεπιστήμιο όταν διεξήχθη το δημοψήφισμα. Τους αφορά το μέλλον και πολύ λιγότερο το παρελθόν. Και δικαίως αισθάνονται απογοήτευση ή οργή όταν βλέπουν ότι απουσιάζουν ουσιαστικές λύσεις για τη ζωή τους, το εισόδημά τους, την ασφάλειά τους, τα ενοίκια που πληρώνουν, όλους, δηλαδή, τους λόγους που τους κάνουν ακόμα να θέλουν να φύγουν ή να μην επιστρέψουν.

Διότι, πέρα απ΄ όλα αυτά, αυτό που δεν συζητείται με ειλικρίνεια είναι εάν, μετά το 2010, και μετά το 2015, το πολιτικό σύστημα και όλα τα υποσυστήματα εξουσίας και οι ομάδες συμφερόντων (που φθάνουν ως την κοινωνική βάση) έχουν πραγματικά αντιληφθεί τους λόγους για τους οποίους πτωχεύσαμε.

Δυστυχώς, με αφορμή (και) το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, διαπιστώνουμε πως δεν έχουν εξαλειφθεί οι εστίες και οι νοοτροπίες που μας χρεοκόπησαν. Οι “φραπέδες” ανθίσταται διαχρονικά, βρίσκουν τώρα νέες εφαρμογές και διόδους στην εξουσία. Και η τελευταία συνεχίζει να τους ανέχεται και να τους εργαλιοποιεί πολιτικά. Ίσως και να τους εφευρίσκει σε νέες εκδοχές…