Υεμένη: Αντεπίθεση της κυβέρνησης κατά των Χούθι με επίκεντρο το Μπαμπ ελ Μαντέμπ

Νέες κινήσεις στη διεθνή σκακιέρα επιχειρούν ν΄ αλλάξουν την κατάσταση στην Υεμένη, καθώς οι δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης, με την υποστήριξη της Σαουδικής Αραβίας, ανακοίνωσαν σημαντική προέλαση προς τα στρατηγικής σημασίας στενά, Μπαμπ ελ Μαντέμπ, επιχειρώντας να μειώσουν τη δύναμη των Χούθι προς την Ερυθρά Θάλασσα.

Κατά το Reuters, οι κυβερνητικές δυνάμεις υποστηρίζουν ότι έχουν αποκτήσει ουσιαστικό έλεγχο του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, έπειτα από ταχεία προέλαση στην περιοχή του Ντουμπάμπ, στο στενότερο σημείο των στενών. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι καταλήφθηκε και το αεροδρόμιο του Ντουμπάμπ, ενώ οι συγκρούσεις με τους Χούθι συνεχίζονται σε κοντινές στρατιωτικές θέσεις.

Η εξέλιξη έρχεται μία ημέρα μετά την ανακοίνωση του προέδρου του Προεδρικού Συμβουλίου της Υεμένης, Ρασάντ αλ-Αλίμι, για την έναρξη μεγάλης στρατιωτικής εκστρατείας με στόχο την ανακατάληψη των περιοχών που ελέγχουν οι Χούθι. Ο Αλίμι δήλωσε ότι η επιχείρηση θα συνεχιστεί έως ότου, όπως ανέφερε, η χώρα «απελευθερωθεί» από τον έλεγχο της οργάνωσης.

Η Σαουδική Αραβία παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην επιχείρηση, παρέχοντας αεροπορική υποστήριξη στις κυβερνητικές δυνάμεις. Το Ριάντ ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε εκατοντάδες πλήγματα εναντίον στόχων των Χούθι στην Υεμένη, προκειμένου να υποστηρίξει την προέλαση προς το Μπαμπ ελ Μαντέμπ και να αποκαταστήσει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα.

Η μάχη κατά των Χούθι

Η σημερινή μάχη αποτελεί συνέχεια μιας μεγάλης ανατροπής που σημειώθηκε τον Σεπτέμβριο. Τότε οι Χούθι εξαπέλυσαν αιφνιδιαστική επίθεση και κατέλαβαν τη Μούχα, το ιστορικό λιμάνι της δυτικής Υεμένης, επεκτείνοντας στη συνέχεια τον έλεγχό τους κατά μήκος της ακτής της Ερυθράς Θάλασσας. Παράλληλα, κατέλαβαν τη στρατηγικής σημασίας νήσο Μαγιούν, γνωστή και ως Περίμ, αποκτώντας έτσι πρόσβαση στις δύο πλευρές του Μπαμπ ελ Μαντέμπ.

Η κατάληψη της Μούχα είχε προκαλέσει έντονη ανησυχία, όχι μόνο στην Υεμένη αλλά και στις χώρες που εξαρτώνται από τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα. Το Μπαμπ ελ Μαντέμπ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους παγκοσμίως, καθώς συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και, κατ’ επέκταση, τη Μεσόγειο με τον Ινδικό Ωκεανό.

Το Reuters επισημαίνει ότι η ανακατάληψη των παράκτιων θέσεων θα μπορούσε να δυσκολέψει τις δυνατότητες των Χούθι να απειλούν τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Ωστόσο, η οργάνωση εξακολουθεί να διαθέτει δυνατότητα χρήσης drones και πυραύλων από θέσεις στην ενδοχώρα και βορειότερα της ακτής. Κατά συνέπεια, η μάχη για τον έλεγχο των στενών δεν θεωρείται ότι έχει κριθεί.

Η αντίδραση των Χούθι

Την ίδια ώρα, οι Χούθι αμφισβητούν τις κυβερνητικές ανακοινώσεις περί επιτυχιών στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, χαρακτηρίζοντας τους σχετικούς ισχυρισμούς αναληθείς. Η οργάνωση έχει επίσης απειλήσει με επιθέσεις εναντίον αεροσκαφών που θα επιχειρούν στον σαουδαραβικό εναέριο χώρο, ενώ έχει αναλάβει ή ανακοινώσει επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον σαουδαραβικών στόχων.

Παράλληλα με τις επιχειρήσεις στα δυτικά, σφοδρές μάχες διεξάγονται γύρω από την Ταΐζ. Οι Χούθι έχουν καταγράψει προόδους σε ορεινές περιοχές και, σύμφωνα με κυβερνητικές στρατιωτικές πηγές που επικαλείται το Reuters, επιχειρούν να αποκόψουν τον βασικό δρόμο που συνδέει την Ταΐζ με το Άντεν. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί τον κίνδυνο ουσιαστικής πολιορκίας της τρίτης μεγαλύτερης πόλης της Υεμένης, όπου βρίσκονται εκατοντάδες χιλιάδες άμαχοι και σημαντικές κυβερνητικές δυνάμεις.

Η νέα κλιμάκωση έχει ήδη σοβαρές ανθρωπιστικές συνέπειες. Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης εκτιμά ότι περίπου 184.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί από τότε που αναζωπυρώθηκαν οι συγκρούσεις. Η κατάσταση επιβαρύνεται από τις ελλείψεις καυσίμων, τις διακοπές στις οδικές συνδέσεις και τις δυσκολίες πρόσβασης σε τρόφιμα και ανθρωπιστική βοήθεια.

Η σύγκρουση στην Υεμένη, η οποία ξεκίνησε στη σημερινή της μορφή μετά την κατάληψη της Σαναά από τους Χούθι το 2014, είχε οδηγηθεί σε σχετική αποκλιμάκωση μετά την εκεχειρία του 2022. Η νέα πολεμική έξαρση, όμως, μετατρέπει και πάλι τη χώρα σε κρίσιμο μέτωπο της ευρύτερης περιφερειακής αντιπαράθεσης. Με το Μπαμπ ελ Μαντέμπ να βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο, η μάχη στην Υεμένη αποκτά διαστάσεις που ξεπερνούν τα εσωτερικά σύνορα της χώρας. Η ασφάλεια μιας από τις σημαντικότερες εμπορικές και ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη συνδέεται πλέον άμεσα με την εξέλιξη των επιχειρήσεων, ενώ η ανθρωπιστική κρίση απειλεί να επιδεινωθεί περαιτέρω καθώς οι δύο πλευρές προετοιμάζονται για νέες συγκρούσεις.