Εσθονία: Μετακινεί στρατεύματα στα σύνορα με τη Ρωσία και αγοράζει όπλα μεγάλου βεληνεκούς

Προετοιμασίες για το ενδεχόμενο που θα την υποχρεώσουν να απαντήσει απέναντι σε πιθανή ρωσική προβοκάτσια ή ακόμα και σε κάποιο άμεσο χτύπημα κάνει η Εσθονία, η οποία μετακινεί μόνιμα στρατεύματα πιο κοντά στα σύνορά της με τη Ρωσία και αποκτά οπλικά συστήματα που μπορούν να πλήξουν στόχους βαθιά στο εσωτερικό της γειτονικής χώρας.

Οι επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων και των υπηρεσιών πληροφοριών της Εσθονίας δεν θεωρούν ότι η Μόσχα επιδιώκει έναν ολοκληρωτικό πόλεμο με το ΝΑΤΟ, τουλάχιστον μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, εκτιμούν, ωστόσο, ότι η Ρωσία προετοιμάζεται για μια πιθανή μελλοντική σύγκρουση με τη χώρα τους.

Αυτό που εξετάζουν στη χώρα της Βαλτικής, είναι το ενδεχόμενο μιας ευκαιριακής κίνησης από το Κρεμλίνο, όπως μια περιορισμένη εισβολή που θα είχε ως στόχο να δοκιμάσει τη ρήτρα συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ. Όπως υποστηρίζουν, ούτε η ίδια η Εσθονία ούτε το ΝΑΤΟ διαθέτουν αυτή τη στιγμή αξιόπιστη αποτρεπτική ικανότητα απέναντι σε ένα τέτοιο σενάριο.

Η συγκεκριμένη ανησυχία, έχει οδηγήσει την Εσθονία, η οποία δεν διαθέτει δική της πολεμική αεροπορία και βασίζεται στο ΝΑΤΟ για την προστασία του εναέριου χώρου της, να υιοθετήσει μια νέα στρατηγική «ενεργού άμυνας».

«Πρέπει να ξεκινήσουμε από τα σύνορα και να κερδίσουμε από τις πρώτες μάχες», δήλωσε ο συνταγματάρχης Τάρμο Κούντλα, διοικητής της 1ης Ταξιαρχίας της Εσθονίας, της βασικής μάχιμης δύναμης της χώρας.

Στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής, η μονάδα του θα μετακινηθεί μόνιμα από την Τάπα στην Γιόχβι, μόλις 50 χιλιόμετρα από τα ρωσικά σύνορα, όπου κατασκευάζονται εκτεταμένες νέες εγκαταστάσεις για τη στέγαση των στρατιωτών. «Η αποτροπή δεν λειτουργεί», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της εσθονικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών. «Η κρίσιμη περίοδος για να το αντιμετωπίσουμε, για όλους εμάς στις χώρες της Βαλτικής, είναι τα επόμενα ένα έως τέσσερα χρόνια».

Το υπουργείο Άμυνας της Εσθονίας δήλωσε από την πλευρά του πως «αξιόπιστη αποτροπή σημαίνει ότι πρέπει να καταστήσουμε αδιανόητη οποιαδήποτε επίθεση εναντίον μας. Ο στόχος μας είναι σαφής: να κρατήσουμε τον εχθρό και την καταστροφή του πολέμου μακριά από το εσθονικό έδαφος».

Στρατεύματα και νέα όπλα κοντά στα σύνορα

Τα ρωσικά κρατικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν συστηματικά την Εσθονία ως εχθρική, «ρωσοφοβική» χώρα που επιδιώκει να οδηγήσει τη Μόσχα σε άμεση σύγκρουση με το ΝΑΤΟ. Από την πλευρά του, το Κρεμλίνο έχει απειλήσει την Εσθονία ακόμη και με πυρηνικό χτύπημα, σε περίπτωση που η χώρα φιλοξενήσει στο έδαφός της πυρηνικά της Συμμαχίας.

Η εσθονική κυβέρνηση εισήγαγε τον όρο «ενεργός άμυνα» στο Εθνικό Δόγμα Ασφάλειας τον Μάιο. Έκτοτε, οι μικρές αλλά άρτια εκπαιδευμένες ένοπλες δυνάμεις της χώρας έχουν αρχίσει, χωρίς τυμπανοκρουσίες, να αναδιατάσσονται ριζικά.

Έτσι, από την Τάπα, τη βασική στρατιωτική βάση της Εσθονίας, επίλεκτες μονάδες μετακινούνται σταδιακά και μόνιμα προς ανατολικότερες θέσεις, πιο κοντά στα ρωσικά σύνορα. Παράλληλα, εκτός από τη νέα βάση στην Γιόχβι, κατασκευάζεται και μια βάση στην ίδια τη Νάρβα, η οποία θα μπορεί να φιλοξενήσει έως 1.000 στρατιώτες (200 μόνιμους, ενώ θα υπάρχει χώρος για ακόμη 800 σε περίπτωση κρίσης).

Ενισχύει και εκσυγχρονίζει και το οπλοστάσιό της

Καθώς η Εσθονία ενισχύει τις στρατιωτικές της δαπάνες – φέτος αυξήθηκαν κατά 42%, στα 2,4 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 5,4% του ΑΕΠ, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία – αλλάζει παράλληλα και το είδος των όπλων που προμηθεύεται.

Τον τελευταίο χρόνο υπέγραψε συμβάσεις για την απόκτηση εννέα αμερικανικής κατασκευής συστημάτων πολλαπλών εκτοξευτών πυραύλων HIMARS, συμπεριλαμβανομένων βαλλιστικών πυραύλων M57 με εμβέλεια έως 300 χιλιόμετρα, καθώς και εννέα νοτιοκορεατικών συστημάτων πολλαπλών εκτοξευτών Chunmoo με παρόμοια εμβέλεια.

Ένας ανώτερος αξιωματικός που υπηρετεί στην Τάπα επισήμανε ότι η Αγία Πετρούπολη βρίσκεται σε απόσταση μόλις 260 χιλιομέτρων.

«Βρισκόμαστε στη διαδικασία που αλλάζουμε τα πάντα», δήλωσε αξιωματούχος αρμόδιος για τη στρατιωτική πολιτική στο υπουργείο Άμυνας της Εσθονίας. «Η πραγματικότητα είναι ότι ο αμυντικός σχεδιασμός της Εσθονίας παρέμεινε ο ίδιος τα τελευταία 10 χρόνια. Όμως η Ρωσία ήδη σχεδιάζει να διπλασιάσει τις δυνάμεις της απέναντι από τα σύνορά μας».

Από τον ανταρτοπόλεμο στην «προωθημένη άμυνα»

Τη δεκαετία που ακολούθησε μετά τη ρωσική εισβολή στην Κριμαία το 2014, οι Εσθονοί στρατιωτικοί σχεδιαστές είχαν διαμορφώσει ένα αμυντικό δόγμα βασισμένο στην ιστορία και τη γεωγραφία της χώρας.

Με βάση αυτό το σχέδιο, σε περίπτωση ρωσικής εισβολής, οι στρατεύσιμοι θα κινητοποιούνταν γρήγορα και θα πραγματοποιούσαν μια ιδιαίτερα ευέλικτη άμυνα – κάτι σαν ανταρτοπόλεμο – αξιοποιώντας τη βαθιά γνώση του βαλτώδους και δασώδους εδάφους της χώρας για να παρενοχλούν τις ρωσικές δυνάμεις και να τους προκαλούν μεγάλες απώλειες μέχρι να φτάσουν οι ενισχύσεις του ΝΑΤΟ.

Όμως, παρακολουθώντας την πολεμική τακτική της Ρωσίας στην Ουκρανία, η στρατιωτική ηγεσία της Εσθονίας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ένα τέτοιο σχέδιο δεν θα λειτουργούσε, καθώς, σύμφωνα με την εκτίμησή τους, το Κρεμλίνο δεν πτοείται από τις απώλειες, ανθρώπινες και υλικέ.

Η Εσθονία διαπίστωσε επίσης ότι, όταν ο ρωσικός στρατός καταλαμβάνει εδάφη, δεν τα εγκαταλείπει εύκολα, αλλά μάχεται για να τα διατηρήσει ακόμη και όταν έχει καταστραφεί σχεδόν ό,τι βρίσκεται πάνω σε αυτά.

Για μια χώρα με μόλις 1,3 εκατομμύρια κατοίκους και έκταση 45.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, το συμπέρασμα αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό.

Η Εσθονία διαθέτει εκπαιδευμένη εφεδρική δύναμη έως 230.000 στρατιωτών – σχεδόν το ένα πέμπτο του πληθυσμού της – όμως οι μόνιμες ένοπλες δυνάμεις της αριθμούν μόλις 4.200 άτομα.

Σε περίπτωση πολέμου ή ακόμη και πριν από αυτόν, τα αμυντικά σχέδια προβλέπουν την ενίσχυση της δύναμης με 39.500 εφέδρους υψηλής ετοιμότητας, καθένας από τους οποίους μπορεί να αναπτυχθεί μέσα σε λίγες ώρες σε συγκεκριμένη μονάδα με την οποία έχει εκπαιδευτεί. Επιπλέον, άλλοι 40.000 εκπαιδευμένοι έφεδροι βρίσκονται σε ετοιμότητα για ανάπτυξη χωρίς προκαθορισμένη μονάδα.

Η αλλαγή του αμυντικού δόγματος, ώστε να αποτρέπεται η απώλεια οποιουδήποτε τμήματος της χώρας, αποτελεί επομένως μεγάλη πρόκληση, ιδιαίτερα καθώς οι εσθονικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι η Ρωσία θα επιχειρήσει να διατηρήσει το στοιχείο του αιφνιδιασμού σε οποιαδήποτε επιθετική ενέργεια.

Η Εσθονία σχεδιάζει πλέον – αν χρειαστεί – να πολεμήσει για κάθε εκατοστό του εδάφους της, ξεκινώντας από τα σύνορα, και να πλήξει τη Ρωσία σκληρά, εκατοντάδες χιλιόμετρα πίσω από τη γραμμή του μετώπου, από την πρώτη ημέρα μιας ενδεχόμενης εισβολής.

«Από στρατιωτικής άποψης, αυτό είναι εξαιρετικά απαιτητικό», δήλωσε ο Κούντλα. «Δεν μπορούμε να διαμορφώσουμε τον εχθρό (υποχωρώντας ή παρασύροντάς τον τακτικά σε συγκεκριμένες θέσεις). Πρέπει να χτίσουμε τις γραμμές μας από σήμερα. Πρόκειται για προωθημένη άμυνα».

Ο φόβος για μια περιορισμένη επίθεση στη Νάρβα

Αυτό που φοβούνται ιδιαίτερα οι εσθονικές υπηρεσίες στρατιωτικών πληροφοριών είναι μια περιορισμένη στρατιωτική ενέργεια εναντίον κάποιου στόχου κοντά στα σύνορα, και ειδικότερα εναντίον της μικρής πόλης Νάρβα, όπου η πλειονότητα του πληθυσμού είναι ρωσόφωνη.

Η κατάληψη της Νάρβα δεν θα είχε ιδιαίτερο στρατιωτικό νόημα εάν ο στόχος ήταν μια ολοκληρωτική εισβολή στην Εσθονία. Θα μπορούσε όμως να λειτουργήσει ως προκλητική δοκιμασία της αποφασιστικότητας του ΝΑΤΟ, με στόχο να προκαλέσει ρήγμα στη Συμμαχία, εκτιμούν Εσθονοί αξιωματούχοι. «Εμείς και οι σύμμαχοι θα βρεθούμε κατά κάποιον τρόπο προ εκπλήξεως», δήλωσε ο Κούντλα.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, στόχος της Ρωσίας θα ήταν να αμφισβητήσει την προθυμία των συμμάχων του ΝΑΤΟ να σπεύσουν προς βοήθεια της Εσθονίας, παρουσιάζοντας την επίθεση ως τετελεσμένο γεγονός.

Η Εσθονία ελπίζει ότι και οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στη νέα αμυντική στρατηγική της χώρας, συμβάλλοντας στην αποτροπή μιας τέτοιας επίθεσης.

Η Βρετανία έχει ήδη δεσμευτεί να αυξήσει τη στρατιωτική της παρουσία στην Εσθονία από 800 σε 1.200 στρατιώτες έως τον Απρίλιο του επόμενου έτους.

Κατά τη διάρκεια της φετινής στρατιωτικής άσκησης Spring Storm, στην οποία Βρετανοί στρατιώτες εκπαιδεύτηκαν μαζί με Εσθονούς, οι Βρετανοί έφεραν κάτι νέο, σύμφωνα με Βρετανούς στρατιωτικούς αξιωματούχους: τα Nyan one-way effectors. Πρόκειται για drones καμικάζι σχεδιασμένα για πλήγματα σε μεγάλο βάθος και για εκτόξευση από περιοχές μάχης.

Όπως και τα συστήματα πολλαπλών εκτοξευτών πυραύλων, τα drones Nyan έχουν εμβέλεια 300 χιλιομέτρων. Αυτό σημαίνει ότι μεγάλο μέρος των σημαντικότερων ρωσικών στρατιωτικών βάσεων στην περιοχή, καθώς και η Αγία Πετρούπολη, βρίσκονται εντός της εμβέλειάς τους.

Γιατί οι Εσθονοί «φοβούνται το τέλος» του πολέμου στην Ουκρανία

Παρά την αυξανόμενη ανησυχία για τη ρωσική επιθετικότητα στην Ευρώπη και ιδιαίτερα για την εκστρατεία «υβριδικού» σαμποτάζ που αποδίδεται στο Κρεμλίνο, οι υπηρεσίες ασφαλείας της Εσθονίας εξακολουθούν να εκτιμούν ότι υπάρχει χρόνος για να προσαρμοστούν και να ενισχύσουν την αποτροπή απέναντι στη Ρωσία.

Υπάρχει όμως ένας μεγάλος άγνωστος παράγοντας: η Ουκρανία.

Όσο ο πόλεμος συνεχίζεται, οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις παραμένουν δεσμευμένες στο ουκρανικό μέτωπο. Εάν όμως προκύψει κατάπαυση του πυρός ή αρχίσει να διαμορφώνεται ένα σχέδιο ειρήνης, αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ φοβούνται ότι η απειλή για τις χώρες της Βαλτικής θα γίνει πολύ πιο σοβαρή.

Δεκάδες χιλιάδες Ρώσοι στρατιώτες με πολεμική εμπειρία θα μπορούσαν τότε να μετακινηθούν στα σύνορα, ενώ η Ρωσία θα διαθέτει έναν τεράστιο αμυντικό-βιομηχανικό μηχανισμό που θα λειτουργεί σε πλήρη ισχύ. «Φοβόμασταν τον πόλεμο [στην Ουκρανία]», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος των υπηρεσιών πληροφοριών της Εσθονίας. «Τώρα φοβόμαστε το τέλος του πολέμου».