Τι γιορτάζουν τα κόμματα στα “γενέθλια”;

Τι ευχές ανταλλάσσουν μεταξύ τους οι “εορτάζοντες” στα γενέθλια ενός κόμματος; “Να τα εκατοστήσουμε”; Για τη Ν.Δ -που έφτασε αισίως τα 52- ημέρα “γέννησης” είναι η 4η Οκτωβρίου (ίδρυση από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή), για το ΠΑΣΟΚ η 3η Σεπτεμβρίου (ανακοίνωση της ιδρυτικής διακήρυξης από τον Ανδρέα Παπανδρέου στο “Κινγκ Τζορτζ”), για το ΚΚΕ, που είναι το μακροβιότερο όλων (ΣΕΚΕ, το 1918) είναι η 17η Νοεμβρίου, για τον ΣΥΡΙΖΑ ο Ιανουάριος (πόσοι, όμως, το γνωρίζουν;), αν και από την αφετηρία του 2004 και εντεύθεν η ανανεωτική αριστερά έχει υποστεί τόσες διασπάσεις που μάλλον δεν έχει κάτι να γιορτάσει.

Τα γενέθλια των κομμάτων, τελικά, είναι μία υπενθύμιση της ιστορικότητας, της ανθεκτικότητας, και της προσφοράς(…). Δρουν ως υπενθύμισης της επιβίωσης μέσα από ιστορικές αλλαγές και ως επιβεβαίωση της συνοχής (τους) που θεωρητικά εγγυάται τη συνέχιση της λειτουργίας τους. Φυσικά, σχεδόν τίποτε δεν είναι ίδιο από την ημέρα που ο ιδρυτής και κάποιοι γύρω του έκαναν το πρώτο βήμα. Όσο κι αν οι κατοπινοί επικαλούνται διακηρύξεις και μανιφέστα της τεκτονικής συγκυρίας της έναρξης, τα γεγονότα, οι συνθήκες και οι ρωγμές στο χρόνο αλλάζουν το ιδεολογικό υπόβαθρο, κρατούν, όμως, συμπαγές το αίτημα του πολιτικού τους προσωπικού και της εκλογικής τους βάσης για νομή της εξουσίας. Αυτός είναι, εν τέλει, ο συνεκτικός ιστός των κομμάτων εξουσίας.

Εάν εξαιρέσουμε το ΚΚΕ που ήταν και θα παραμείνει αδιαπέραστο από ανακατατάξεις -φάνηκε, άλλωστε, μετά το 1989- και στέρεα συνδεδεμένο με μικρό αλλά πιστό κοινωνικό ακροατήριο, μόνο η Ν.Δ διατηρεί εδώ και πάνω από πέντε δεκαετίες την “δίψα” του εκλογικού της ακροατηρίου να καθοδηγεί τις εξελίξεις και να κυβερνά. Το ΠΑΣΟΚ βυθίστηκε στην οικονομική κρίση και στις επιλογές των κατά καιρούς ηγεσιών του, και η συγκυβέρνηση του 2012 άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της και δημιούργησε σε μέρος του προσωπικού και του ακροατηρίου της τη νοοτροπία του “συμπληρώματος”.

Η ιστορικότητα της Ν.Δ είναι αδιαμφισβήτητη, και για να είμαστε δίκαιοι, και η προσφορά της συντηρητικής παράταξης στην μεταπολιτευτική διαδρομή του πολιτικού συστήματος. Ωστόσο, η ανθεκτικότητα αμφισβητείται εσχάτως. Η απουσία ενός πρώην πρωθυπουργού και ενός πρώην προέδρου από τα γενέθλια, μαζί με την επιχειρούμενη διάσπαση με την ίδρυση νέου κόμματος από τον Αντ. Σαμαρά, προκαλούν έναν πολιτικό φυγοκεντρισμό, ικανό, ίσως, να της στερήσει μία ακόμα διακυβέρνηση, όχι, από την άλλη, τέτοιον που να αναιρεί τις δυνατότητες μακροημέρευσης της.

Η Ν.Δ κατορθώνει να εκπροσωπεί σταθερά σημαντική μερίδα της κοινωνίας, κι αυτό την έφτασε έως τα 52 της. Από τις μεγαλύτερες ηλικίες που έχουν βιώματα -ή τα έχουν κληρονομήσει- από μία Ελλάδα σκληρού (έως και εμφυλιοπολεμικού) διαχωρισμού-διχασμού μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς, έως τις νεότερες που θεωρούν πώς συνδέονται μέσω οικογένειας (θυμικά), ή ταξικά, η γείωση είναι υπαρκτή.

Αυτή η ταύτιση συνδυάζεται, άλλοτε με σκοπιμότητες και ιδιοτέλειες, άλλοτε λόγω ηγεσίας, και συχνά επειδή υπάρχει ή εφευρίσκεται αντίπαλο δέος, ακόμα και “εχθρός”. Ακόμα και όταν η συσπείρωση χαλαρώνει, ακόμα και όταν τα μεγάλα κοινωνικά προβλήματα οξύνονται σε βάθμό επιβίωσης και διαχέεται η απογοήτευση, ακόμα και ο θυμός (όπως στις μέρες μας), η σύνδεση δεν κόβεται εύκολα. Κι αυτό κρατά τη Ν.Δ πάντοτε σε τροχιά εξουσίας. Δεν συμβαίνει κάτι ανάλογο με τα άλλα κόμματα- το παράδειγμα του ΠΑΣΟΚ είναι ηχηρό, αυτό, δε, του ΣΥΡΙΖΑ (επί Αλέξη Τσίπρα) αποδείχθηκε μάλλον συγκυριακό.