Πρόληψη με συνέχεια: Τι ζήτησαν ασθενείς, γιατροί και φαρμακοβιομηχανία στην εκστρατεία “Από καρδιάς”

Η Ελλάδα έχει πλέον ένα εθνικό πρόγραμμα δωρεάν προληπτικών εξετάσεων, το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ». Το ερώτημα που τέθηκε στην εναρκτήρια εκδήλωση της εκστρατείας «Από καρδιάς» ήταν τι γίνεται με τον πολίτη μετά τον έλεγχο. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2026, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς, στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο – Μέγαρο Παλαιάς Βουλής. Η πρωτοβουλία ανήκει στην Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ) και στην Ένωση Ασθενών Ελλάδας (ΕΝ.ΑΣ.ΕΛ.). Η κοινή τους θέση ήταν ότι η πρόληψη έχει αξία όταν οδηγεί σε διάγνωση, θεραπεία και μακροχρόνια παρακολούθηση. 

Ένας στους τρεις θανάτους

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ* εξηγούν τον στόχο. Το 2023, τα νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος στοίχισαν τη ζωή σε 40.812 ανθρώπους στην Ελλάδα, δηλαδή στο 31,9% του συνόλου των θανάτων. Οι ειδικοί που μίλησαν στην εκδήλωση θύμισαν ότι πολλοί από τους παράγοντες κινδύνου μπορούν να τροποποιηθούν. Ο καθηγητής Δημοσθένης Παναγιωτάκος, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης, ανέφερε και τη μελέτη ΑΤΤΙΚΗ, όπου το 36% των συμμετεχόντων εμφάνισε καρδιαγγειακό συμβάν μέσα σε είκοσι χρόνια.

Τι θέλει να κάνει η εκστρατεία

Το «Από καρδιάς» θα τρέξει έως τον Απρίλιο του 2027 και συνδυάζει δωρεάν ελέγχους καρδιαγγειακού κινδύνου, συμβουλευτική από επαγγελματίες υγείας και θεσμικές εκδηλώσεις για τις πολιτικές πρόληψης. Απευθύνεται σε άτομα υψηλού κινδύνου, χρονίως πάσχοντες, ανθρώπους με παχυσαρκία ή υπερβάλλον βάρος, φροντιστές και οικογένειες, αλλά και σε νεότερες ηλικίες.

Η επικοινωνιακή της ιδέα στηρίζεται στον διάλογο των γενεών. Άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας δίνουν στους νεότερους απλές συμβουλές για την καρδιά, και κάθε συμβουλή μετατρέπεται σε προσωπική δέσμευση: «Ακούω την καρδιά μου», «Κάνω την καρδιά μου περιβόλι», «Χορεύω με την καρδιά μου», «Ανοίγω την καρδιά μου». Οι τέσσερις φράσεις αντιστοιχούν σε πρόληψη, διατροφή, άσκηση και διαχείριση του στρες. Η δράση στις τοπικές κοινωνίες θα γίνει από την ΕΝ.ΑΣ.ΕΛ. με την υποστήριξη του Συλλόγου Σκελετικής Υγείας «Πεταλούδα». Ανώνυμα δεδομένα από τους ελέγχους θα χρησιμοποιηθούν για να στηριχθούν προτάσεις πολιτικής υγείας.

Ανισότητες και «χαμένοι» στη διαδρομή

Ένα από τα πιο έντονα θέματα ήταν οι ανισότητες. Η αντιπρόεδρος της ΕΝ.ΑΣ.ΕΛ., Κατερίνα Κουτσογιάννη, επισήμανε ότι η συμμετοχή στον προληπτικό έλεγχο εξαρτάται από τον τόπο κατοικίας, το εισόδημα και την πρόσβαση στην ενημέρωση. Γι’ αυτό ζήτησε παρεμβάσεις κοντά στις τοπικές κοινωνίες, ενίσχυση της εγγραμματοσύνης υγείας και σαφή παραπομπή για όποιον χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.

Η πρόεδρος της ΕΝ.ΑΣ.ΕΛ., Μέμη Τσεκούρα, έθεσε το επόμενο βήμα. Το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» έχει δημιουργήσει, είπε, μια σημαντική βάση οργανωμένης πρόληψης, και τώρα πρέπει να διασφαλιστεί ότι όποιος εντοπίζεται εγκαίρως δεν θα χαθεί στη συνέχεια, από την παραπομπή και τη διάγνωση έως τη θεραπεία και την παρακολούθηση. Ζήτησε Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Καρδιαγγειακή Υγεία με σαφείς στόχους και μετρήσιμα αποτελέσματα, που θα σχεδιαστεί μαζί με τους ασθενείς. Ο Νίκος Δέδες, γενικός γραμματέας της Ένωσης, πρόσθεσε ότι για όσους ζουν με περισσότερα από ένα νοσήματα η συνέχεια στηρίζεται στον προσωπικό γιατρό, στη συνεργασία των ειδικοτήτων και στον ηλεκτρονικό φάκελο.

Η θέση της πολιτείας

Η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, υποστήριξε ότι η πρόληψη είναι πλέον κεντρική επιλογή της δημόσιας πολιτικής και ότι η Ελλάδα έχει περάσει από τις τελευταίες θέσεις το 2022 στην πρώτη γραμμή της Ευρώπης. Κατά τις εκτιμήσεις που ανέφερε, έχουν ήδη αποφευχθεί 70.000 εμφράγματα και εγκεφαλικά. Ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, χαρακτήρισε τους ασθενείς εταίρους και όχι απλούς αποδέκτες των πολιτικών υγείας. Αναφέρθηκε επίσης στη σημασία του επενδυτικού clawback για την ανάπτυξη της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας.

Η συζήτηση έγινε την ώρα που το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» καθιερώνεται ως μόνιμη εθνική πολιτική έως το 2030 και η Ευρώπη αποκτά κοινό πλαίσιο για την καρδιαγγειακή υγεία, το Safe Hearts Plan.

Η κλινική και η βιομηχανική οπτική

Οι εκπρόσωποι των επιστημονικών εταιρειών έδωσαν το κλινικό πλαίσιο. Ο πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, Κωνσταντίνος Τούτουζας, υπογράμμισε την έγκαιρη αναγνώριση και τον συστηματικό έλεγχο των τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου. Ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Υπέρτασης, Κωνσταντίνος Τσιούφης, ζήτησε αποτελεσματική και διατηρήσιμη ρύθμιση της πίεσης μετά τη διάγνωση. Ο πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας, Κωνσταντίνος Μακρυλάκης, επισήμανε ότι στον διαβήτη χρειάζεται συνολική αξιολόγηση και όχι μόνο γλυκαιμικός στόχος. Ο Αθανάσιος Τρίκας, γενικός γραμματέας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, έδωσε έμφαση στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα, και ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, Απόστολος Βαλτάς, στον ρόλο του κοινοτικού φαρμακείου στην ενημέρωση και στην έγκαιρη παραπομπή στον γιατρό.

Ο πρόεδρος της ΠΕΦ, Θεόδωρος Τρύφων, τόνισε ότι η σταθερή πρόσβαση στη θεραπεία και η συνέπεια στην αγωγή είναι κρίσιμες για τον ασθενή. Η ελληνική παραγωγή, πρόσθεσε, ενισχύει την επάρκεια των φαρμάκων και την ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας.

Τι θα γίνει από εδώ και πέρα

Οι δράσεις ξεκινούν στο Περιστέρι στις 22 Οκτωβρίου 2026, με ελεύθερη συμμετοχή στο Δημαρχείο από τις 14:00 έως τις 20:30. Τον Νοέμβριο ακολουθούν θεσμική εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη και δράση στην Καλαμαριά. Το πρώτο τρίμηνο του 2027 η εκστρατεία περνά στην Πάτρα, τη Λάρισα, την Καλαμάτα και τα Τρίκαλα. Περισσότερα στοιχεία υπάρχουν στο apokardias.greekpatient.gr.

Η εκστρατεία υλοποιείται με την οικονομική υποστήριξη φαρμακευτικών εταιρειών. Το περιεχόμενό της καθορίζεται αποκλειστικά από την ΕΝ.ΑΣ.ΕΛ. και δεν προωθεί κανένα συγκεκριμένο φάρμακο ή θεραπεία. Την εναρκτήρια εκδήλωση στήριξαν υπό την αιγίδα τους το Υπουργείο Υγείας, ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος και οι επιστημονικές εταιρείες Καρδιολογίας, Υπέρτασης, Αθηροσκλήρωσης και Διαβητολογίας.

*Πηγή στοιχείων: ΕΛΣΤΑΤ, Αιτίες θανάτου 2023.