FT: Πώς διακίνησε ο Πούτιν 6,9 δισ. δολάρια μέσω διεθνών τραπεζών παρά τις κυρώσεις

Η Standard Chartered, η Citigroup και άλλες διεθνείς τράπεζες διακίνησαν δισεκατομμύρια δολάρια για λογαριασμό μιας εταιρείας χρηματοοικονομικής τεχνολογίας που υποστηρίζεται από το Κρεμλίνο και η οποία κατάφερε να εισχωρήσει στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα μέσω μιας τεράστιας επιχείρησης πλαστογράφησης εγγράφων.

Εκατοντάδες χιλιάδες αρχεία που απέκτησαν οι Financial Times (FT) από το εσωτερικό της A7, ενός ομίλου που δημιουργήθηκε ως εναλλακτική λύση στο δυτικό σύστημα πληρωμών, αποκαλύπτουν πώς χρησιμοποίησε παραδοσιακές μεθόδους ξεπλύματος χρήματος για να διοχετεύσει περισσότερα από 6,9 δισ. δολάρια μέσω του διεθνούς τραπεζικού συστήματος, παρά τις κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας.

Ορισμένες από τις πληρωμές που καταγράφονται στα αρχεία σχετίζονταν με εξαιρετικά ευαίσθητα προϊόντα συνδεόμενα με τον πόλεμο, μεταξύ των οποίων στρατιωτικός εξοπλισμός και προμήθειες για τις ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας.

Σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα των FT, μολονότι η A7 έχει προβάλει έντονα τις χρηματοοικονομικές καινοτομίες της, βασίστηκε σε ένα δίκτυο εταιρειών-βιτρινών και υφιστάμενων επιχειρήσεων για να αποκτήσει πρόσβαση στο σύστημα Swift και να πραγματοποιεί πληρωμές. Απέκρυπτε δε τη χρήση αυτών των ενδιάμεσων εταιρειών μέσω μιας επιχείρησης πλαστογράφησης βιομηχανικής κλίμακας, η οποία παρήγαγε πλαστά τιμολόγια.

Λογαριασμοί που τηρούνταν μόνο στη Standard Chartered στο Χονγκ Κονγκ έλαβαν 1,1 δισ. δολάρια από οντότητες συνδεδεμένες με την A7, από τα τέλη του 2024, όταν ιδρύθηκε η A7, έως τον Αύγουστο του 2025. Κατά την ίδια περίοδο, 273 εκατ. δολάρια εστάλησαν στην DBS στο Χονγκ Κονγκ, ενώ πελάτες της Citigroup έλαβαν 74 εκατ. δολάρια. Πελάτες της Deutsche Bank στην Ευρώπη έλαβαν περίπου 18 εκατ. δολάρια.

Η A7 άνοιξε λογαριασμούς και στη First Abu Dhabi, τη μεγαλύτερη τράπεζα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, για 17 διαφορετικές οντότητες, οι οποίες πραγματοποίησαν εξερχόμενες πληρωμές άνω των 1,8 δισ. δολαρίων. Άνοιξε επίσης λογαριασμούς στην JPMorgan Chase και στην DBS.

Η ίδρυση της Α7

Η A7 ιδρύθηκε αρχικά στη Ρωσία και στο Κιργιστάν από τον Ίλαν Σορ, έναν Μολδαβό ολιγάρχη, με την υποστήριξη της Promsvyazbank (PSB), μιας κρατικής τράπεζας με στενούς δεσμούς με την αμυντική βιομηχανία.

Ο Σορ δήλωσε τον Ιούλιο στο ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Tass: «Προσφέρουμε ελευθερία στις εταιρείες και στις χώρες, επειδή το σύστημά μας έχει ανοσία στις κυρώσεις».

Το Κρεμλίνο έχει παρουσιάσει την A7 ως τον κορυφαίο πάροχο διασυνοριακών πληρωμών της χώρας για εισαγωγές, μετά τον αποκλεισμό ρωσικών τραπεζών από το σύστημα Swift, έπειτα από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής στην Ουκρανία το 2022.

Οι «εταιρείες βιτρίνες» της Α7

Οι Financial Times εντόπισαν στοιχεία για 100 εταιρείες-βιτρίνες της A7, οι οποίες πραγματοποίησαν πληρωμές κατά την περίοδο που καλύπτεται από τη διαρροή. Τα έγγραφα αναφέρουν τουλάχιστον 100 ακόμη τέτοιες οντότητες, μεταξύ των οποίων τουλάχιστον 61 στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, 87 στο Χονγκ Κονγκ, 16 στο Κιργιστάν και 14 στην Ινδονησία.

Μολονότι οι περισσότερες από τις μεγαλύτερες εταιρείες-βιτρίνες ελέγχονταν από την A7, η μεγαλύτερη μεμονωμένη οντότητα που πραγματοποιούσε πληρωμές ήταν ένας κρατικός φορέας του Κιργιστάν, ο οποίος έχει πλέον κλείσει, η «Εμπορική Εταιρεία» του Κιργιστάν.

Επίσης τουλάχιστον τρεις οντότητες είχαν έδρα στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου η A7 τέθηκε υπό καθεστώς κυρώσεων τον Μάιο του 2025. Μία οντότητα στην Ουγγαρία φαίνεται ότι αποτέλεσε τον κρίσιμο δίαυλο για την πραγματοποίηση πληρωμών προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Πολύ μεγαλύτερο δίκτυο από ό,τι φανταζόμασταν»

Στο πλαίσιο του συστήματος της A7, οι εταιρείες-βιτρίνες μεριμνούν για την κατάθεση μετρητών σε τράπεζες που συμμετέχουν στο Swift. Τα χρήματα μπορούν στη συνέχεια να χρησιμοποιηθούν για την εξόφληση λογαριασμών ρωσικών εταιρειών στο εξωτερικό. Τελικός προορισμός για λίγο περισσότερες από τις μισές χρηματικές ροές ήταν τραπεζικοί λογαριασμοί στην Κίνα.

Ο Ζακ Τβαρόζνα, πρώην τραπεζικός αναλυτής της αμερικανικής κυβέρνησης, ο οποίος συνέταξε έκθεση για την A7 που δημοσιεύθηκε από το Open Source Centre και βασιζόταν σε προηγούμενη διαρροή από την εταιρεία, δήλωσε ότι «τα νέα δεδομένα δείχνουν πραγματικά πως η αληθινή έκταση του δικτύου ξεπλύματος χρήματος της A7 είναι πολύ μεγαλύτερη από ό,τι είχε αντιληφθεί έως τώρα οποιοσδήποτε».

Πρόσθεσε ότι το υλικό «θα πρέπει να μας κάνει να επανεξετάσουμε πόσο δύσκολο είναι να διατηρηθεί “καθαρό” το παραδοσιακό σύστημα ανταποκριτριών τραπεζών».

Η A7 αποτελεί πλέον σημαντικό πάροχο πληρωμών για συμβατικές επιχειρήσεις του μη στρατιωτικού τομέα, με την εταιρεία να υποστηρίζει ότι διαχειρίζεται σχεδόν το ένα πέμπτο των συναλλαγών ξένου συναλλάγματος της Ρωσίας.

Πώς λειτουργούσε ο μηχανισμός παράκαμψης των κυρώσεων

Οι εταιρείες-βιτρίνες της Α7 παρήγαγαν εκ των προτέρων πλαστογραφημένα έγγραφα, δημιουργώντας μια εικονική γραφειοκρατική διαδρομή που είχε σχεδιαστεί για να αποκρύπτει τις πραγματικές συναλλαγές.

Σε αυτήν περιλαμβανόταν μια συλλογή χιλιάδων εταιρικών σφραγίδων, ορισμένες από τις οποίες ήταν πλαστές, ενώ άλλες είχαν αντιγραφεί από πραγματικά έγγραφα εταιρειών που δεν γνώριζαν τίποτα για την υπόθεση.

Οι εταιρείες-βιτρίνες λάμβαναν οδηγίες για το πώς να παρουσιάζουν τα είδη των προϊόντων που αγόραζαν, ώστε να μην τραβούν την προσοχή των αρχών. Για παράδειγμα, οι εργαζόμενοι είχαν λάβει εντολή να αντικαθιστούν τους τελωνειακούς κωδικούς προϊόντων που τελούσαν υπό κυρώσεις με τους πλησιέστερους δυνατούς εναλλακτικούς κωδικούς προϊόντων που δεν υπόκειντο σε κυρώσεις.

Κατέβαλλαν επίσης μεγάλες προσπάθειες για να διατηρούν πειστικές ιστορίες συγκάλυψης για τους αγοραστές και τους πωλητές.

Σε μία εσωτερική συνομιλία, στελέχη της A7 συζητούν ένα ερώτημα τραπεζικού ελέγχου συμμόρφωσης σχετικά με πληρωμή που στην πραγματικότητα αφορούσε 500 διόπτρες νυχτερινής όρασης, αξίας 3,6 εκατ. γιουάν, ή 510.000 δολαρίων, για λογαριασμό Ρώσου πελάτη τον Φεβρουάριο του 2025.

«Το τιμολόγιο του πελάτη αφορούσε μία θερμική διόπτρα HR50L», επισημαίνει ένα μέλος του προσωπικού. Το προσωπικό της A7 είχε ήδη ετοιμάσει πλαστά έγγραφα στα οποία υποστηριζόταν ότι ο πελάτης αγόραζε ενισχυμένο γυαλί, αλλά εξέτασε το ενδεχόμενο να εκδώσει αντ’ αυτών τιμολόγια που θα εμφάνιζαν τα προϊόντα ως υποδήματα.

Ωστόσο, μέλη του προσωπικού εξέφρασαν ανησυχίες ότι τα έγγραφα θα έπρεπε να παραμείνουν συνεπή με τα προηγούμενα τιμολόγια. «Ο δικαιούχος είχε ήδη πληρωμές που περιγράφονταν ως κάμερες ή οπτικά προϊόντα — δεν θα προκαλέσουν ερωτήματα τα παπούτσια;», ρωτά ένα μέλος του προσωπικού. «Εντάξει τότε, αφήστε το ως γυαλί», απαντά ένα άλλο.

Το προσωπικό της A7 συζητούσε επίσης πώς θα μπορούσε να αφαιρέσει από τα έγγραφα αυτό που αποκαλούσε «ρωσικό ίχνος». Εκτός από την αλλαγή των αναγραφόμενων αγοραστών, των προϊόντων και των στοιχείων παράδοσης των εμπορευμάτων, διέθετε στρατηγικές και λογισμικό ώστε να διασφαλίζεται ότι δεν θα δημιουργούνταν υποψίες από την εμφάνιση γραμμάτων του κυριλλικού αλφαβήτου σε οποιοδήποτε έγγραφο.

Το «κρυφτό» με τις τράπεζες και τους ελέγχους του Swift

Η εταιρεία χρηματοοικονομικής τεχνολογίας εκμεταλλεύεται τους ελέγχους του Swift, οι οποίοι βασίζονται στην προϋπόθεση ότι η τράπεζα αποστολής διενεργεί επαρκείς ελέγχους στους πελάτες της. Η παράκαμψη των ελέγχων οποιασδήποτε τράπεζας-μέλους ανοίγει τον δρόμο στην A7 για την αποστολή πληρωμών μέσω του συστήματος.

Κατά τα πρώτα στάδια του σχεδίου της, στα τέλη του 2024 και στις αρχές του 2025, η A7 διοχέτευσε μεγάλους όγκους χρημάτων μέσω τριών τραπεζών του Κιργιστάν: της Eldik, της Aiyl και της Eurasian Savings Bank (ESB). Τα αρχεία της A7 δείχνουν ότι τον Φεβρουάριο του 2025 δημιουργήθηκαν υποψίες στη Standard Chartered, η οποία δεν διατηρεί άμεση σχέση ανταποκρίτριας τράπεζας με αυτές τις τράπεζες του Κιργιστάν. Λίγο αργότερα έκλεισαν οι λογαριασμοί δικαιούχων της A7 στην τράπεζα.

Στη συνέχεια, η A7 μετέφερε τις δραστηριότητές της, διοχετεύοντας περισσότερες πληρωμές μέσω των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Η First Abu Dhabi διαχειρίστηκε το μεγαλύτερο μέρος των ροών. Εταιρείες-βιτρίνες της A7 άνοιξαν περισσότερους από δώδεκα λογαριασμούς στην τράπεζα, μέσω των οποίων πραγματοποίησαν εξερχόμενες πληρωμές ύψους 1,3 δισ. δολαρίων και συναλλαγές αξίας περίπου 500 εκατ. δολαρίων μεταξύ τους.

Η τράπεζα διαδραμάτισε επίσης καθοριστικό ρόλο για την A7, διευκολύνοντας, μέσω των ανταποκριτριών τραπεζών της, τη μετατροπή ντιρχάμ των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων σε δολάρια, ευρώ και γιουάν — μια ζωτικής σημασίας υπηρεσία για τη διεκπεραίωση διασυνοριακών συναλλαγών.

Τουλάχιστον μία οντότητα της A7 άνοιξε επίσης λογαριασμό στο υποκατάστημα της DBS, της τράπεζας της Σιγκαπούρης, στο Χονγκ Κονγκ. Τα αρχεία της A7 δείχνουν ότι η συγκεκριμένη οντότητα έλαβε πληρωμές ύψους 60 εκατ. δολαρίων και πραγματοποίησε πληρωμές συνολικού ύψους 207 εκατ. δολαρίων, αν και δεν είναι σαφές πόσα από αυτά τα χρήματα διακινήθηκαν μέσω της ίδιας της τράπεζας.

Η πραγματική έκταση της επιχείρησης πιθανότατα ήταν ακόμη μεγαλύτερη. Στα δεδομένα αναφέρονταν επιπλέον 17.500 πληρωμές, αλλά οι Financial Times δεν κατόρθωσαν να εξακριβώσουν την αξία τους.

Τα έγγραφα περιλαμβάνουν επίσης λεπτομέρειες για γραμμάτια που εκδόθηκαν από την A7 — βασικές δεσμεύσεις για την καταβολή ενός σταθερού ποσού στον κομιστή — συνολικής ονομαστικής αξίας άνω των 20 δισ. δολαρίων. Τα δεδομένα της διαρροής επέτρεψαν επίσης στους Financial Times να εντοπίσουν λογαριασμούς της A7 από τους οποίους πωλήθηκαν σε Ρώσους αγοραστές Tether αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων. Το Tether είναι ένα σταθερό κρυπτονόμισμα συνδεδεμένο με το δολάριο, το οποίο χρησιμοποιείται για διεθνείς πληρωμές.

Τα έγγραφα δείχνουν ότι οι τράπεζες υπέβαλαν στις εταιρείες-βιτρίνες της A7 αιτήματα παροχής στοιχείων στο πλαίσιο ελέγχων κατά του ξεπλύματος χρήματος. Ωστόσο, τα αιτήματά τους βρέθηκαν αντιμέτωπα με το «εργοστάσιο πλαστογραφίας» της A7, το οποίο παρήγαγε ψεύτικα τιμολόγια για να ξεπερνά τους ελέγχους.

Η First Abu Dhabi υποστήριξε ότι όλοι οι λογαριασμοί που είχαν ταυτοποιηθεί ως συνδεδεμένοι με την A7 είχαν ήδη εντοπιστεί και κλείσει, προσθέτοντας ότι επιδιώκει να εφαρμόζει τις κυρώσεις των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΟΗΕ. Η DBS δήλωσε ότι δεν είχε άμεση σχέση με την ίδια την A7. Αναγνώρισε ότι μία από τις οντότητες που εντόπισαν οι Financial Times διατηρούσε λογαριασμό, «σε σχέση με τον οποίο η DBS έλαβε τα κατάλληλα μέτρα, σύμφωνα με τους μηχανισμούς ελέγχου της».

Η Standard Chartered, η Citigroup, η JPMorgan και η Deutsche Bank επισήμαναν όλες την ισχυρή δέσμευσή τους στην αναφορά ύποπτων δραστηριοτήτων που σχετίζονται με το ξέπλυμα χρήματος, αλλά κατά τα άλλα αρνήθηκαν να σχολιάσουν. Η A7, η Eldik, η Aiyl και η ESB δεν ανταποκρίθηκαν στα αιτήματα για σχολιασμό.