Ιράν: Στις φλόγες τα στενά του Ορμούζ-Πάνω από 100 δολλάρια το πετρέλαιο

Νέα επικίνδυνη κλιμάκωση καταγράφεται στη Μέση Ανατολή, με το Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες να ανταλλάσσουν επιθέσεις στην περιοχή του Στενού του Ορμούζ, προκαλώντας παράλληλα ισχυρούς κραδασμούς στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Το τελευταίο κύμα επιθέσεων έχει αυξήσει δραματικά την ανησυχία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη. Το Ιράν ανακοίνωσε ότι επιτέθηκε σε 10 πλοία κοντά στο Στενό του Ορμούζ, ως αντίποινα για την καταστροφή πέντε ιρανικών πετρελαιοφόρων από τις αμερικανικές δυνάμεις. Η Φρουρά της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) προειδοποίησε μάλιστα ότι η απάντηση της Τεχεράνης θα κλιμακωθεί εάν συνεχιστούν οι αμερικανικές επιθέσεις. 

Από την πλευρά της, η Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν προηγουμένως προχωρήσει σε επιθέσεις εναντίον ιρανικών πετρελαιοφόρων, έπειτα από επανειλημμένες επιθέσεις του Ιράν εναντίον αμερικανικών πολεμικών πλοίων. Οι ΗΠΑ αρνήθηκαν, πάντως, ότι επλήγησαν αμερικανικά πλοία κατά το τελευταίο κύμα ιρανικών επιθέσεων, υποστηρίζοντας ότι οι απόπειρες επίθεσης απέτυχαν.

Το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο

Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί κομβικό σημείο για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά. Πριν από τον πόλεμο, περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου περνούσε από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό.

Η πολεμική σύγκρουση έχει ήδη περιορίσει σημαντικά την κυκλοφορία των πλοίων. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, οι ροές πετρελαίου από το Στενό έχουν μειωθεί δραματικά σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, γεγονός που εντείνει τους φόβους ότι μία παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή διαταραχή στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου. 

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική καθώς οι επιθέσεις δεν περιορίζονται πλέον μόνο στην περιοχή του Ορμούζ. Οι Χούθι, που υποστηρίζονται από το Ιράν, έχουν εντείνει τις επιθέσεις εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων στη Σαουδική Αραβία, αυξάνοντας τον κίνδυνο να επηρεαστούν και άλλες σημαντικές διαδρομές εξαγωγής πετρελαίου.

Πάνω από τα 100 δολάρια το πετρέλαιο

Η κλιμάκωση είχε άμεσο αντίκτυπο στις αγορές. Το Brent, ο διεθνής δείκτης αναφοράς για το πετρέλαιο, ξεπέρασε εκ νέου το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι.

Την Τετάρτη, το Brent έφτασε έως περίπου τα 101,55 δολάρια, ενώ έκλεισε στα 101,21 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο 3,4%. Το αμερικανικό WTI διαμορφώθηκε στα 96,05 δολάρια. 

Την Πέμπτη, οι τιμές παρέμεναν πάνω από το όριο των 100 δολαρίων, με το Brent να κινείται περίπου στα 101,10 δολάρια. Από τις αρχές Αυγούστου, η τιμή του Brent έχει αυξηθεί σχεδόν 30%, καθώς οι ελπίδες για οριστική κατάπαυση των εχθροπραξιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχουν περιοριστεί. 

Φόβοι για νέα άνοδο

Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη άνοδο των τιμών εάν οι επιθέσεις συνεχιστούν και οι ροές πετρελαίου παραμείνουν περιορισμένες.

Η Goldman Sachs έχει προειδοποιήσει ότι το πετρέλαιο θα μπορούσε να κινηθεί ακόμη και πάνω από τα 120 δολάρια το βαρέλι, εάν η κρίση προκαλέσει μεγαλύτερες απώλειες στην προσφορά. 

Παράλληλα, η Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA) αναθεώρησε προς τα πάνω τις προβλέψεις της για τις τιμές του πετρελαίου, καθώς τα παγκόσμια αποθέματα μειώνονται λόγω της απώλειας προμηθειών από τη Μέση Ανατολή. 

Ντόμινο στην παγκόσμια οικονομία

Η άνοδος του πετρελαίου δεν αποτελεί μόνο πρόβλημα για τις ενεργειακές εταιρείες. Μία παρατεταμένη κρίση μπορεί να μεταφραστεί σε υψηλότερο κόστος για καύσιμα, μεταφορές, βιομηχανία, τρόφιμα και καταναλωτικά προϊόντα, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.

Ήδη οι αγορές μετοχών και ομολόγων έχουν αντιδράσει αρνητικά στην άνοδο των ενεργειακών τιμών, καθώς οι επενδυτές φοβούνται ότι ένα παρατεταμένο σοκ στην προσφορά πετρελαίου θα μπορούσε να δυσκολέψει τις κεντρικές τράπεζες στη μάχη κατά του πληθωρισμού.

Το κρίσιμο πλέον είναι εάν η κατάσταση γύρω από το Στενό του Ορμούζ θα αποκλιμακωθεί ή εάν οι αλλεπάλληλες επιθέσεις θα οδηγήσουν σε ακόμη μεγαλύτερη διακοπή της ναυσιπλοΐας. Όσο παραμένει περιορισμένη η διέλευση των δεξαμενόπλοιων, τόσο αυξάνεται η γεωπολιτική «πριμοδότηση κινδύνου» στην τιμή του πετρελαίου.

Η διεθνής αγορά βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ένα κρίσιμο ερώτημα: εάν η σύγκρουση συνεχιστεί, πόσο ψηλά μπορεί να φτάσει το πετρέλαιο και πόσο βαθιά θα επηρεαστεί η παγκόσμια οικονομία;