Γερμανία: Η επικράτηση της ακροδεξιάς AfD προκαλεί αναταράξεις στον κυβερνητικό συνασπισμό

Η ιστορική εκλογική νίκη της ακροδεξιάς στις εκλογές σε γερμανικά κρατίδια έχει ξανανοίξει τις διχόνοιες στην κυβέρνηση του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, με τους Σοσιαλδημοκράτες εταίρους του στον συνασπισμό του να ζητούν άμβλυνση των προγραμματισμένων οικονομικών και κοινωνικών μεταρρυθμίσεων.

Το κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) ανέβηκε στην πρώτη θέση στη Σαξονία-Άνχαλτ την Κυριακή, αντανακλώντας την απογοήτευση με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση για τη γραφειοκρατία, το αυξανόμενο κόστος ζωής, την αβεβαιότητα για τις συντάξεις και την οικονομική ανασφάλεια.

Ο Μερτς – του οποίου τα προσωπικά ποσοστά αποδοχής βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο – επέμεινε ότι ένα πακέτο προγραμματισμένων μεταρρυθμίσεων, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης και της μείωσης των επιδομάτων ασθενείας, πρέπει να προχωρήσει, ενώ παραδέχτηκε ότι έπρεπε να τις εξηγήσει καλύτερα στους ψηφοφόρους.

Ωστόσο, οι κεντροαριστεροί εταίροι του στο SPD επιμένουν ότι πρέπει να προχωρήσει περαιτέρω, απαιτώντας συνομιλίες για πιθανές αλλαγές στις προτάσεις για τη μεταρρύθμιση των συντάξεων και της υγειονομικής περίθαλψης, καθώς και μια νέα συζήτηση για τον προϋπολογισμό του 2027 και μια επανέναρξη της συζήτησης για τον φόρο κληρονομιάς και περιουσίας.

«Το SPD… πρέπει να καταστήσει σαφές ​πού κατευθυνόμαστε», δήλωσε τη Δευτέρα ο Γενικός Γραμματέας του SPD, Τιμ Κλούσεντορφ, σε τηλεοπτική συνέντευξη στο Phoenix.

Εντάσεις στον συνασπισμό

Η άνοδος του AfD – το οποίο ήρθε δεύτερο στις ομοσπονδιακές εκλογές του 2025 – έχει αναγκάσει τα κυρίαρχα κόμματα της κεντροαριστεράς και της κεντροδεξιάς της Γερμανίας να συνεργαστούν σε συνασπισμό για να αποκλείσουν την ακροδεξιά από την εξουσία.

Ωστόσο, οι αναλυτές ανέφεραν ότι οι εκκλήσεις του SPD θα μπορούσαν, τουλάχιστον, να καθυστερήσουν τις μεταρρυθμίσεις και να τις εκτροχιάσουν εντελώς εάν αυξηθούν οι εντάσεις στον συνασπισμό.

«Το κύριο ερώτημα θα είναι αν και οι δύο εταίροι του συνασπισμού θα πλησιάσουν περισσότερο για να προωθήσουν τις μεταρρυθμίσεις ή αν ένα ένστικτο επιβίωσης οδηγεί στην αυτοκαταστροφή του συνασπισμού», δήλωσε ο Κάρστεν Μπρζέσκι, παγκόσμιος επικεφαλής μακροοικονομικών στην ING. Ο Ραλφ Σόλβεν, ανώτερος οικονομολόγος της Commerzbank, συμφώνησε ότι οι εκλογές πιθανότατα θα πυροδοτήσουν εκκλήσεις από τους πολιτικούς για αλλαγή, κάτι που αναπόφευκτα θα αυξήσει τις εντάσεις εντός της κυβέρνησης. «Όπως συμβαίνει συχνά μετά από ήττες, οι εκκλήσεις προς τα μεμονωμένα κόμματα να υιοθετήσουν μια πιο ισχυρή στάση σίγουρα θα ακουστούν σύντομα», δήλωσε ο Σόλβεν.

Πηγές του SPD δήλωσαν ότι η τρέχουσα ατζέντα μεταρρυθμίσεων δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί εντελώς, αλλά ότι θα πρέπει να εξεταστούν περαιτέρω μέτρα, ιδίως για την ενίσχυση της κοινωνικής της διάστασης.

«Η κυβέρνηση πρέπει να μεταφέρει το μήνυμα ότι οι μεταρρυθμίσεις θα βελτιώσουν τη ζωή των ανθρώπων», δήλωσε ο συμπρόεδρος του κόμματος Μπέρμπελ Μπας. «Αυτό το μήνυμα απλώς δεν γίνεται αντιληπτό αυτή τη στιγμή».

Το οικονομικό πακέτο αποτυγχάνει να κερδίσει τους ψηφοφόρους

Ο Μερτς ανέλαβε την εξουσία το 2025 δεσμευόμενος για σκληρές μεταρρυθμίσεις για την αναζωογόνηση της οικονομίας, αλλά ένα αρχικό πακέτο οικονομικών μέτρων που παρουσιάστηκε τον Ιούλιο δεν κατάφερε να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων. Η αύξηση των επενδύσεων που κατέστη δυνατή χάρη σε ένα ειδικό ταμείο υποδομών ύψους 500 δισεκατομμυρίων ευρώ και μια εξαίρεση από τους κανόνες χρέους για τις αμυντικές δαπάνες χρειάζεται περισσότερο χρόνο από τον αναμενόμενο για να ενσωματωθεί στην οικονομία.

Η οικονομία επιτέλους κερδίζει δυναμική και τα οικονομικά ινστιτούτα έχουν αναθεωρήσει προς τα πάνω τις οικονομικές τους προβλέψεις, αλλά η βελτίωση είναι πολύ μικρή και έρχεται πολύ αργά για να πείσει τους ψηφοφόρους στο ανατολικό κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ, το φτωχότερο κρατίδιο της Γερμανίας με βάση το κατά κεφαλήν ΑΕΠ.

Το αντιμεταναστευτικό AfD, το οποίο δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία στο κοινοβούλιο του κρατιδίου στην ψηφοφορία της Κυριακής, αφήνοντας ασαφές το αν μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση, έχει γίνει το πρόσωπο της αντιπολίτευσης στο πολιτικό σύστημα που βασίζεται στη συναίνεση και κυβερνά τη Γερμανία από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.Τα κόμματα του συνασπισμού διαφωνούν ως προς το πώς να ερμηνεύσουν την εκλογική ήττα.

Το SPD επισημαίνει υπερβολικές περικοπές δαπανών, ενώ το CDU κατηγορεί τους υψηλούς φόρους και το χρέος, ανέφεραν πηγές του κόμματος σχετικά με εσωτερικές συζητήσεις.

Η Σαξονία-Άνχαλτ αντιπροσωπεύει μόνο το 1,8% του γερμανικού ΑΕΠ και βασικοί μοχλοί όπως οι φόροι, η δομή της αγοράς εργασίας και τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης είναι πέρα ​​από το πεδίο εφαρμογής μιας κρατικής κυβέρνησης, επομένως η νίκη του AfD δεν θα αλλάξει ουσιαστικά την εθνική δημοσιονομική ή οικονομική πολιτική.

Ωστόσο, οι οικονομολόγοι φοβούνται ότι η νίκη του AfD θα μπορούσε να αποτρέψει τις ξένες επενδύσεις και να αποθαρρύνει τους ειδικευμένους εργαζόμενους. Η περαιτέρω ανησυχία είναι ότι το αποτέλεσμα των εκλογών δείχνει μια ευρύτερη μείωση της δημόσιας υποστήριξης για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, τις ανοιχτές αγορές και την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων, που κάποτε οδηγούσαν στην οικονομική επιτυχία της Γερμανίας.

Οι φωνές υπέρ των μεταρρυθμίσεων υποστηρίζουν ότι οι πολιτικοί θα πρέπει, ωστόσο, να επιδιώξουν τις δύσκολες διαρθρωτικές αλλαγές σε ένα οικονομικό μοντέλο που έχει αμφισβητηθεί από την άνοδο της κινεζικής μεταποίησης και την απομάκρυνση φθηνών ρωσικών πηγών ενέργειας από τον πόλεμο της Ουκρανίας.

«Χρειαζόμαστε επειγόντως αλλαγές στις μεταρρυθμίσεις που θα πάνε πολύ πέρα ​​από τις μεταρρυθμίσεις της Ατζέντας 2010 πριν από 25 χρόνια», δήλωσε ο Μαρσέλ Φράτσερ, πρόεδρος του ερευνητικού ινστιτούτου DIW με έδρα το Βερολίνο.«Εάν δεν γίνει αυτό, θα είναι πιο πιθανό το AfD να κερδίσει την απόλυτη πλειοψηφία το 2029».