ΔΕΘ 2026: Εικόνες “ανακαίνισης” σε ένα ΕΣΥ που υποφέρει από υποστελέχωση και παγωμένους μισθούς

Η αυλαία της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης άνοιξε με φόντο την έντονη αμφισβήτηση και τις κινητοποιήσεις των ανθρώπων της πρώτης γραμμής του ΕΣΥ. Πριν ακόμη ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανεβεί στο βήμα του Βελλιδείου για να παρουσιάσει το οικονομικό και κοινωνικό πρόγραμμα της κυβέρνησης, οι εργαζόμενοι στα δημόσια νοσοκομεία είχαν ήδη δώσει το δικό τους στίγμα.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Η πορεία διαμαρτυρίας της ΠΟΕΔΗΝ στους δρόμους της Θεσσαλονίκης, με τα μαύρα μπαλόνια και τα συνθήματα απέναντι στις πολιτικές εμπορευματοποίησης, κατέστησε σαφές ότι η πραγματικότητα που βιώνουν καθημερινά οι πολίτες και το υγειονομικό προσωπικό απέχει παρασάγγας από τους πανηγυρικούς τόνους των κυβερνητικών στελεχών.

Οι εξαγγελίες για την υγεία στη «Συμφωνία Προόδου και Ευημερίας»

Από το βήμα της ΔΕΘ, ο πρωθυπουργός ενέταξε τις παρεμβάσεις για την υγεία σε ένα συνολικό πακέτο 2,2 δισεκατομμυρίων ευρώ για το 2027, το οποίο δομείται γύρω από την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, τις επενδύσεις, την ενεργειακή αυτονομία και την κοινωνική πολιτική. Στον τομέα της δημόσιας υγείας, η κυβερνητική αφήγηση εστίασε σε μέτρα πρόληψης, στην ψηφιοποίηση των υπηρεσιών και στην αναβάθμιση των υποδομών. Ο πρωθυπουργός μάλιστα συνεχάρη δημόσια την ηγεσία του υπουργείου Υγείας, υποστηρίζοντας ότι «το Εθνικό Σύστημα Υγείας έχει πλέον περάσει σε μια νέα εποχή».

Παράλληλα, ανακοινώθηκαν στοχευμένες δράσεις στον τομέα της πρόληψης, όπως το δωρεάν οδοντιατρικό screening για 282.000 παιδιά ηλικίας 5 έως 14 ετών που τοποθετείται χρονικά για το 2027, καθώς και η διεύρυνση της αποζημίωσης από τον ΕΟΠΥΥ για τα συστήματα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης (CGM) σε ασθενείς με Διαβήτη Τύπου 2. Στο ίδιο πλαίσιο, εντάσσεται η επέκταση του προγράμματος «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» έως το 2030 με προϋπολογισμό 300 εκατομμυρίων ευρώ για καρδιαγγειακούς ελέγχους και προληπτικές εξετάσεις καρκίνου, καθώς και η έναρξη δωρεάν ελέγχου για τον καρκίνο του δέρματος, μέσω των Κινητών Ομάδων Υγείας (ΚΟΜΥ) του ΕΟΔΥ.

Τα κτίρια ανακαινίζονται, αλλά τα νοσοκομεία μένουν άδεια από προσωπικό

Ο απολογισμός που παρουσίασε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης και η αναπληρώτρια υπουργός Ειρήνη Αγαπηδάκη επικεντρώθηκε στην απορρόφηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Σύμφωνα με τα κυβερνητικά στοιχεία, έχουν ανακατασκευαστεί πλήρως 170 Κέντρα Υγείας και έχουν ανακαινιστεί 93 νοσοκομεία σε ολόκληρη τη χώρα. Επιπλέον, υπογραμμίστηκαν έργα υποδομής στη Βόρεια και Κεντρική Ελλάδα, όπως το Κέντρο Ανοσοθεραπείας στο Νοσοκομείο Παπανικολάου στη Θεσσαλονίκη, η Ογκολογική Κλινική του Νοσοκομείου Λαμίας και το νέο Κέντρο Ακτινοθεραπείας στο Νοσοκομείο «Σωτηρία».

Ωστόσο, η εμμονή στην προβολή των τοίχων και των ανακαινισμένων σοβάδων αποσιωπά το δομικό πρόβλημα του συστήματος: την έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού. Ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους αναφέρθηκε σε λειτουργικές αλλαγές, όπως τα νέα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, την ενιαία λίστα χειρουργείων, τα απογευματινά επί πληρωμή χειρουργεία και την επέκταση της τηλεϊατρικής. Όμως, όπως επισημαίνουν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, κανένα σύγχρονο ιατρικό μηχάνημα και κανένα ανακαινισμένο κτίριο δεν μπορεί να προσφέρει περίθαλψη χωρίς τους απαραίτητους γιατρούς και νοσηλευτές.

Επιστροφή ενοικίου ως «κίνητρο» και η σκληρή απάντηση των υγειονομικών

Το κεντρικό μέτρο οικονομικής ενίσχυσης που εξήγγειλε η κυβέρνηση για τους εργαζόμενους στην υγεία είναι η λεγόμενη «διπλή επιστροφή ενοικίου», μέτρο που αφορά περίπου 50.000 υγειονομικούς και εκπαιδευτικούς που μετακινήθηκαν εκτός του τόπου μόνιμης κατοικίας τους. Η καταβολή προγραμματίστηκε σε δύο δόσεις, στις 25 Σεπτεμβρίου 2026 αναδρομικά για το 2024 και στις 30 Νοεμβρίου 2026 για το 2025.

Η αντίδραση των εκπροσώπων των εργαζομένων ήταν άμεση και καταπελτική. Ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλης Γιαννάκος, μιλώντας στο libre.gr, χαρακτήρισε το μέτρο «ψίχουλα» και στηλίτευσε τον παράλογο αποκλεισμό της Αττικής και της Θεσσαλονίκης, όπου το κόστος στέγασης έχει εκτοξευθεί στα ύψη. Ο κ. Γιαννάκος αποκάλυψε ότι σήμερα το μόνιμο υγειονομικό προσωπικό είναι κατά 7.000 άτομα λιγότερο σε σύγκριση με το 2021.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι καθαρές μηνιαίες αποδοχές των εργαζομένων πρώτης γραμμής παραμένουν καθηλωμένες σε επίπεδα εξαθλίωσης, με τους τραυματιοφορείς να λαμβάνουν 708 ευρώ, τους βοηθούς νοσηλευτές 768 ευρώ και τους νοσηλευτές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μόλις 860 ευρώ. «Με τέτοιους μισθούς, οι προκηρύξεις θέσεων μένουν άγονες, η φυγή προς τον ιδιωτικό τομέα και το εξωτερικό αποτελεί μονόδρομο, ενώ οι εξαγγελίες για έκτακτες ενισχύσεις της τάξεως των 350 ευρώ μετά από 15 μήνες αναμονής εκλαμβάνονται ως εμπαιγμός».

Πολιτική αντιπαράθεση και η απουσία ουσιαστικού σχεδιασμού για τη δημόσια υγεία

Η απουσία δεσμεύσεων για νέες μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού και για γενναίες μισθολογικές αυξήσεις πυροδότησε έντονες αντιδράσεις και από τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ έκανε λόγο για ημίμετρα από έναν πρωθυπουργό που οφείλει να απολογηθεί για την κατάσταση στο ΕΣΥ, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ στηρίζουν τις κινητοποιήσεις των σωματείων, συνδέοντας την έλλειψη χρηματοδότησης με τη σταδιακή ιδιωτικοποίηση της φροντίδας υγείας. Από την πλευρά της, η Ελληνική Λύση πρότεινε μόνιμες αυξήσεις 500 ευρώ για τους υγειονομικούς μέσω ειδικού ταμείου, ενώ η Πλεύση Ελευθερίας, η Νέα Αριστερά και η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη υπογράμμισαν την ανάγκη για ριζική αλλαγή πορείας.

Η εικόνα που διαμορφώνεται μετά τη φετινή ΔΕΘ αποτυπώνει ένα βαθύ χάσμα. Από τη μία πλευρά, η επικοινωνιακή τακτική της κυβέρνησης επιχειρεί να παρουσιάσει μια μαγική εικόνα εκσυγχρονισμού μέσα από εργασίες ανακαίνισης και ψηφιακές εφαρμογές. Από την άλλη πλευρά, η σκληρή πραγματικότητα των νοσοκομείων αποκαλύπτει ένα σύστημα που εξαντλεί τα όρια των λειτουργών του. Χωρίς ουσιαστική οικονομική αναβάθμιση των εργαζομένων και χωρίς μόνιμες προσλήψεις, τα εγκαίνια νέων κτιρίων θα παραμένουν κενά περιεχομένου και η κρίση στη δημόσια υγεία θα συνεχίσει να βαθαίνει.