Συρία: “Τέλος εποχής” για την ισχυρή κουρδική ένοπλη οργάνωση SDF

Ο επικεφαλής των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (ΣΔΔ), Μαζλούμ Άμπντι, ανακοίνωσε το βράδυ της Τρίτης τη διάλυση της ισχυρής κουρδικής ένοπλης οργάνωσης, σε εφαρμογή της συμφωνίας που είχε συνάψει νωρίτερα μέσα στη χρονιά με τον de facto πρόεδρο της Συρίας, Άχμαντ αλ Σάρα.

«Ανακοινώνουμε σήμερα το τέλος της αποστολής των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων και δηλώνουμε, με κάθε υπευθυνότητα, τη διάλυσή τους ως ανεξάρτητης στρατιωτικής δύναμης», είπε ο κ. Άμπντι κατά τη διάρκεια ομιλίας που εκφώνησε σε δυο γλώσσες, πρώτα στα αραβικά, κατόπιν στα κουρδικά.

Προχώρησε στην ανακοίνωση αυτή στο προεδρικό παλάτι στη Δαμασκό, έπειτα από συνάντησή του με τον ισλαμιστή πρόεδρο, τον άλλοτε ηγέτη του συριακού βραχίονα της Αλ Κάιντα, που όμως στην πορεία των ετών διαβεβαίωσε πως έκοψε κάθε σχέση μαζί της, με παρόντες άλλους σύρους κούρδους στρατιωτικούς και πολιτικούς ηγέτες.

Η de facto συριακή κυβέρνηση και οι Κούρδοι διαπραγματεύονταν για μήνες την εφαρμογή συμφωνίας που υπογράφτηκε τον Ιανουάριο και προέβλεπε πλήρη ενσωμάτωση των κουρδικών θεσμών στον νέο κρατικό μηχανισμό.

Αφότου κατέλαβε την εξουσία το 2024, ο νέος de facto πρόεδρος, που ανέτρεψε τον Μπασάρ αλ Άσαντ, τονίζει πως έχει σκοπό να «ενώσει» ξανά τη χώρα που κατατεμάχισε ο μακρόχρονος εμφύλιος πόλεμος και να διαλύσει όλες τις ένοπλες οργανώσεις.

Εν μέσω του χάους του εμφυλίου πολέμου (2011-2024), οι Κούρδοι κατέλαβαν τον έλεγχο εκτενών τομέων της βόρειας και της βορειοανατολικής Συρίας κι εγκαθίδρυσαν αυτόνομες αρχές.

Ενσωμάτωση στον συριακό στρατό

Σύμφωνα με τη συριακή επίσημη τηλεόραση, η ανακοίνωση του κ. Άμπντι προβλέπει επίσης τη διάλυση της αυτόνομης διοίκησης και όλων των στρατιωτικών και πολιτικών δομών που αναφέρονταν σε αυτήν, την πλήρη ενσωμάτωσή τους στον συριακό κρατικό μηχανισμό.

Ο κ. Άμπντι θύμισε πως η διάλυση της οργάνωσης ακολουθεί «τη συμφωνία που κλείστηκε με τον πρόεδρο Σάρα και την ολοκλήρωση της ενσωμάτωσής των δυνάμεών μας (…) στον συριακό στρατό».

«Απόλυτα ιστορική» χαρακτήρισε την εξέλιξη ο αμερικανός πρεσβευτής στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στη Συρία, ο Τομ Μπαράκ, βλέποντας «αληθινή ενσωμάτωση» που «ενισχύει την εθνική κυριαρχία» της χώρας.

Η εξέλιξη ακολουθεί την ανακοίνωση των ΗΠΑ την προηγουμένη ότι αφαιρούν τη Συρία από τη μαύρη λίστα των κρατών που κατηγορούν για υποστήριξη της «τρομοκρατίας», κίνηση-κλειδί για την ανοικοδόμηση και την ανάκαμψη της οικονομίας της.

Οι ΣΔΔ, που ιδρύθηκαν το 2015, με πρωτοβουλία της Ουάσινγκτον, αποτελούσαν τον στρατιωτικό βραχίονα της αυτόνομης κουρδικής διοίκησης στη Συρία και διαδραμάτισαν καίριο ρόλο στην συντριβή του ΙΚ, με υποστήριξη του διεθνούς αντιτζιχαντιστικού συνασπισμού υπό τις ΗΠΑ.

Στο απόγειό τους, μετρούσαν κατά ορισμένες εκτιμήσεις μέχρι και 100.000 μαχητές, κυρίως Κούρδους και Άραβες, ενώ έλεγχαν πελώριους τομείς στο βόρειο και στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας, περιοχές πλούσιες σε πετρέλαιο.

Καθοριστικός ο ρόλος των Κούρδων κατά του ΙΚ

«Από την ίδρυση των ΣΔΔ, οι μαχητές μας ανέλαβαν μεγάλη ευθύνη σε μια από τις πιο δύσκολες περιόδους» στην ιστορία της Συρίας, είπε ο επικεφαλής τους.

«Απελευθέρωσαν πολλές πόλεις και κοινότητες, πρώτα από το μπααθικό καθεστώς, έπειτα από την τρομοκρατία του Ντάες», πρόσθεσε, αναφερόμενος κατά σειρά στην κυβέρνηση του ανατραπέντος προέδρου Άσαντ, του κληρονόμου του κόμματος Μπάαθ στη Συρία, και στο ΙΚ, χρησιμοποιώντας όρο στα αραβικά για την τζιχαντιστική οργάνωση.

Η διάλυση των ΣΔΔ, που για καιρό χαρακτηρίζονταν η καλύτερα εκπαιδευμένη κι οργανωμένη παράταξη πιθανόν σε όλη τη χώρα, σηματοδοτεί, σύμφωνα με ορισμένους ειδικούς, τέλος εποχής για τους Κούρδους στη χώρα.

Η μειονότητα ονειρευόταν για δεκαετίες και διεκδικούσε πλέον με τα όπλα αφού ξέσπασε ο εμφύλιος μεγαλύτερη αυτονομία, ως την πτώση του πρώην προέδρου Άσαντ — εξέλιξη που οδήγησε την Ουάσιγκτον να αλλάξει στάση, να ταχθεί υπέρ των νέων de facto αρχών στη Δαμασκό, που διάκεινται ευνοϊκά έναντι των ΗΠΑ.

Υπολείμματα του ΙΚ, παρότι η τζιχαντιστική οργάνωση ηττήθηκε το 2019 στη Συρία, όταν το «χαλιφάτο» της κατέρρευσε κι απώλεσε τα εδάφη που κατείχε, παραμένουν ενεργά στη χώρα.

«Οι περιστάσεις άλλαξαν σήμερα κι η χώρα έχει μπει σε νέα φάση», είπε ο κ. Άμπντι, μιλώντας για «ειρήνη» και «συμμετοχή».

Ωστόσο επισήμανε πως «το δικαίωμα στην εκπαίδευση στην κουρδική γλώσσα είναι ανάμεσα στα πιο σημαντικά δικαιώματα που διεκδικεί ο κουρδικός λαός εδώ και δεκαετίες» και υπενθύμισε πως ο de facto πρόεδρος Σάρα έχει εκφράσει επανειλημμένα τη δέσμευσή του στην υπεράσπισή του.

Σύμφωνα με αναλυτές, οι Κούρδοι υπολογίζεται πως αριθμούν 2 εκατομμύρια στη Συρία, όπου το σύνολο του πληθυσμού ανέρχεται σε 20 εκατομμύρια κατοίκους.

Ο Σύρος de facto πρόεδρος υπέγραψε τον Ιανουάριο εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο αναγνώρισε δικαιώματα στους Κούρδους και την κουρδική ως εθνική γλώσσα, για πρώτη φορά από την ανεξαρτησία της Συρίας το 1946.