Τραμπ όπως… Κάρτερ- Η διέξοδος στην κρίση περνάει από το Ορμούζ
✨Η σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν εξελίσσεται παράλληλα σε πεδίο μάχης, οικονομία και πολιτική αντοχή, με τις δύο πλευρές να μη δείχνουν πρόθεση υποχώρησης.
✨Η οικονομική πίεση είναι έντονη, με αυξανόμενο πληθωρισμό στο Ιράν και πολιτικούς φόβους στις ΗΠΑ για επιπτώσεις στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
✨Η πιθανότερη λύση είναι ένας συμβιβασμός για τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ, με περιορισμένες επιθέσεις και προσωρινές κυρώσεις, χωρίς επίσημη παραδοχή ήττας.
✨Αν αποτύχει το παζάρι, αναμένεται παρατεταμένη κατάσταση ελεγχόμενης έντασης, αποφεύγοντας ολοκληρωτικό πόλεμο που δεν συμφέρει κανέναν από τους εμπλεκόμενους.
Στην Ουάσινγκτον μετρούν τις εβδομάδες έως τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου· στην Τεχεράνη υπολογίζουν πόσο ακόμη αντέχει η αμερικανική κοινή γνώμη την ακρίβεια, τα ακριβά καύσιμα και μια πολεμική εμπλοκή χωρίς καθαρό τέλος. Η αναμέτρηση ΗΠΑ–Ιράν δεν κρίνεται πλέον μόνο στο πεδίο, αλλά στην οικονομία και στην πολιτική αντοχή των δύο κυβερνήσεων. Ο Ντόναλντ Τραμπ πιέζει με κυρώσεις και στρατιωτικές απειλές, ελπίζοντας ότι η ιρανική ηγεσία θα αναγκαστεί να υποχωρήσει. Το Ιράν χρησιμοποιεί το Στενό του Ορμούζ για να μεταφέρει το κόστος του πολέμου στις διεθνείς αγορές και τελικά στον Αμερικανό ψηφοφόρο. Προς το παρόν κανείς δεν κάνει πίσω.
Η μόνη εφαρμόσιμη διέξοδος δεν είναι μια μεγάλη ειρηνευτική συμφωνία, αλλά ένας συμβιβασμός για τη ναυσιπλοΐα, τις επιθέσεις και τις κυρώσεις, διατυπωμένος έτσι ώστε καμία κυβέρνηση να μη χρειαστεί να παραδεχθεί ότι λύγισε.
Η κάλπη μπήκε στο πολεμικό δωμάτιο
Ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν πόλεμο που δεν του προσφέρει εύκολη νίκη ούτε ασφαλή έξοδο. Το πετρέλαιο κινείται γύρω από τα 94 δολάρια το βαρέλι, η υποστήριξη προς τις επιχειρήσεις μειώνεται και οι Ρεπουμπλικάνοι φοβούνται ότι η κρίση θα φτάσει στην κάλπη με τη μορφή πληθωρισμού, ακριβότερων μεταφορών και νέων αμερικανικών απωλειών.
Μιλώντας στο βρετανικό «Guardian», ο πολιτικός αναλυτής Λάρι Σαμπάτο συνέκρινε τη σημερινή παγίδευση με το αδιέξοδο του Τζίμι Κάρτερ το 1980, όταν η κρίση των Αμερικανών ομήρων στην Τεχεράνη βάρυνε καταλυτικά την προεδρία του. Στην ίδια ανάλυση, ο καθηγητής Βαλί Νασρ υποστήριξε ότι η ιρανική ηγεσία θέλει να στερήσει από τον Τραμπ τη δυνατότητα να παγώσει τις επιχειρήσεις και να ανακοινώσει μόνος του ότι νίκησε.
Κάθε εβδομάδα χωρίς αποτέλεσμα αποδυναμώνει τον Λευκό Οίκο, ενώ ένα νέο επεισόδιο στο Ορμούζ αρκεί για να ξαναφέρει τη σύγκρουση στα πρωτοσέλιδα.
Η οικονομία καίει και τις δύο πλευρές
Η ιρανική αντοχή έχει όρια. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το «Reuters», ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός έφτασε τον Ιούλιο το 66%, ενώ οι τιμές καταναλωτή αυξήθηκαν κατά 87,9% σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους. Στα τρόφιμα, η άνοδος άγγιξε το 128%. Οι αριθμοί εξηγούν γιατί, πίσω από τις πολεμικές δηλώσεις, το καθεστώς φοβάται μια νέα κοινωνική έκρηξη.
Η οικονομική ασφυξία, ωστόσο, δεν έχει προκαλέσει κατάρρευση. Ο ανώτατος ηγέτης Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και οι Φρουροί της Επανάστασης ποντάρουν στη μεγάλη εμπειρία της χώρας στις κυρώσεις και στην περιορισμένη πολιτική ανοχή των ΗΠΑ. Οι Ιρανοί πληρώνουν βαρύτερο καθημερινό τίμημα, αλλά η Ουάσινγκτον διαθέτει λιγότερο χρόνο μέχρι την εκλογική δοκιμασία.
Το παζάρι που μπορεί να βγάλει όλους από τη γωνία
Ο πυρήνας μιας προσωρινής διευθέτησης βρίσκεται στο Ορμούζ. Μια ελεγχόμενη επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας, με διεθνή επιτήρηση και σαφείς δεσμεύσεις ότι δεν θα καταλαμβάνονται ή θα πλήττονται εμπορικά πλοία, θα έδινε στον Τραμπ τη δυνατότητα να μιλήσει για αποκατάσταση της ελευθερίας των θαλασσών. Η Τεχεράνη, κρατώντας ρόλο στο καθεστώς διέλευσης, θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι δεν παρέδωσε το σημαντικότερο διαπραγματευτικό της όπλο.
Για να σταθεί μια τέτοια ρύθμιση, θα χρειαζόταν περιορισμένη εκεχειρία: διακοπή των επιθέσεων σε αμερικανικές βάσεις και πλοία, με αντίστοιχη αναστολή αμερικανικών και ισραηλινών πληγμάτων. Η Ουάσινγκτον θα μπορούσε να απαντήσει με προσωρινές εξαιρέσεις από τις κυρώσεις για τρόφιμα, φάρμακα και ορισμένες πετρελαϊκές συναλλαγές, διατηρώντας το δικαίωμα άμεσης επαναφοράς τους σε περίπτωση παραβίασης.
Οι λεπτομέρειες δεν μπορούν να συμφωνηθούν μπροστά στις κάμερες. Θα χρειαστούν συνομιλίες μέσω του Ομάν ή άλλου αποδεκτού μεσολαβητή, απευθείας στρατιωτική γραμμή για την αποφυγή λάθους υπολογισμού και ένα προσωρινό πάγωμα των πιο ευαίσθητων πυρηνικών δραστηριοτήτων με επιστροφή των επιθεωρήσεων. Το κρίσιμο είναι η σειρά: πρώτα η ασφάλεια στη θάλασσα, έπειτα η οικονομική ανάσα και μόνο τότε η ευρύτερη πολιτική διαπραγμάτευση.
Ένας μόνιμος πόλεμος χωρίς κήρυξη
Αν το παζάρι αποτύχει, ο Ρίτσαρντ Φοντέιν θεωρεί πιθανότερη, όπως δήλωσε στους βρετανικούς «Times», μια παρατεταμένη εναλλαγή ανάμεσα σε θερμό και ψυχρό πόλεμο. Χτυπήματα σε πλοία, επιχειρήσεις συμμάχων της Τεχεράνης, νέες κυρώσεις και σποραδικοί βομβαρδισμοί θα διατηρούν την περιοχή σε κατάσταση ελεγχόμενης ανάφλεξης.
Ολοκληρωτική σύρραξη δεν συμφέρει κανέναν. Το Ιράν γνωρίζει την αμερικανική και ισραηλινή στρατιωτική υπεροχή, ενώ ο Τραμπ ξέρει ότι οι ψηφοφόροι δύσκολα θα συγχωρήσουν φέρετρα και νέα έκρηξη στο κόστος ζωής. Η διέξοδος, επομένως, δεν θα θυμίζει θριαμβευτική ειρήνη. Θα είναι μια εύθραυστη παύση, με αρκετή ασάφεια ώστε η κάθε κυβέρνηση να προβάλει τις υποχωρήσεις του αντιπάλου και να κρύψει τις δικές της.
SiteDesign