Ελ Νίνιο: Έρχεται ένα από τα ισχυρότερα του αιώνα-Μπορεί να αλλάξει τον καιρό στον πλανήτη

Ένα ισχυρό Ελ Νίνιο φαίνεται να βρίσκεται στον ορίζοντα, με τις τελευταίες προγνώσεις να δείχνουν ότι το φαινόμενο που αναμένεται να αναπτυχθεί στον Ειρηνικό μπορεί να εξελιχθεί σε ένα από τα εντονότερα που έχουν καταγραφεί εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα.

Οι εκτιμήσεις, ωστόσο, δεν σημαίνουν ότι έχει ήδη επιβεβαιωθεί πως πρόκειται για το ισχυρότερο Ελ Νίνιο στην ιστορία. Τα μοντέλα πρόγνωσης εξακολουθούν να έχουν σημαντικές αβεβαιότητες, ενώ η ένταση του φαινομένου θα ξεκαθαρίσει τους επόμενους μήνες. Ορισμένα σενάρια δείχνουν πάντως πιθανότητα για ένα «Super El Niño». 

Τι είναι το Ελ Νίνιο

Το Ελ Νίνιο αποτελεί μία από τις δύο βασικές φάσεις του κλιματικού συστήματος ENSO (El Niño–Southern Oscillation). Χαρακτηρίζεται από την ασυνήθιστη θέρμανση των επιφανειακών υδάτων στον τροπικό Ειρηνικό, η οποία επηρεάζει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία και μπορεί να μεταβάλει τα καιρικά μοτίβα σε τεράστιες περιοχές του πλανήτη.

Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στον Ειρηνικό. Ένα ισχυρό Ελ Νίνιο μπορεί να συνδεθεί με έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες σε ορισμένες περιοχές, αλλά και με ξηρασίες, καύσωνες και μειωμένες βροχές σε άλλες.

Γιατί προκαλεί ανησυχία η φετινή εξέλιξη

Τα μοντέλα που παρακολουθούν την κατάσταση στον Ειρηνικό έχουν δείξει εδώ και μήνες ότι υπάρχει πιθανότητα να αναπτυχθεί ένα ιδιαίτερα ισχυρό επεισόδιο.

Τον Απρίλιο, προγνωστικά δεδομένα του ECMWF έδειχναν πιθανότητα περίπου 75% για Super El Niño έως τον Οκτώβριο, ενώ ορισμένα σενάρια έφταναν μέχρι την πιθανότητα ενός φαινομένου που θα μπορούσε να είναι το εντονότερο εδώ και περισσότερο από 100 χρόνια. 

Αυτό είναι σημαντικό, καθώς τα ισχυρότερα Ελ Νίνιο έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν πολύ μεγαλύτερες διαταραχές στην παγκόσμια ατμοσφαιρική κυκλοφορία.

Ποια είναι τα ισχυρότερα Ελ Νίνιο που έχουν καταγραφεί

Η επιστημονική βιβλιογραφία κατατάσσει ανάμεσα στα σημαντικότερα επεισόδια εκείνα του 1982-83, του 1997-98 και του 2015-16.

Ιδιαίτερα το Ελ Νίνιο του 1997-98 θεωρείται σε αρκετές μετρήσεις το ισχυρότερο της σύγχρονης περιόδου. Μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2026 αναφέρει ότι το επεισόδιο 1997-98 παρουσίασε τις υψηλότερες μέσες και κορυφαίες ανωμαλίες θερμοκρασίας επιφάνειας θάλασσας μεταξύ των επεισοδίων που εξετάστηκαν

Επομένως, όταν γίνεται λόγος για ένα πιθανό νέο ιστορικά ισχυρό Ελ Νίνιο, το 1997-98 αποτελεί ουσιαστικά το σημείο αναφοράς.

Πώς μπορεί να επηρεάσει τον πλανήτη

Ένα ισχυρό Ελ Νίνιο μπορεί να μεταφέρει τις επιπτώσεις του πολύ μακριά από τον τροπικό Ειρηνικό.

Μεταξύ των πιθανών συνεπειών περιλαμβάνονται:

• Ισχυρότερες βροχοπτώσεις και πλημμύρες σε ορισμένες περιοχές.
• Ξηρασία και λειψυδρία σε άλλες.
• Μεγαλύτερος κίνδυνος για καύσωνες.
• Επιπτώσεις στη γεωργική παραγωγή και στις τιμές τροφίμων.
• Μεταβολές στα αποθέματα νερού και στην παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας.
• Πιθανότητα νέων ρεκόρ παγκόσμιας θερμοκρασίας, καθώς το Ελ Νίνιο προσθέτει επιπλέον θερμότητα στην ήδη θερμαινόμενη κλιματική κατάσταση.

Οι επιπτώσεις διαφέρουν σημαντικά από περιοχή σε περιοχή και δεν σημαίνει ότι κάθε χώρα θα βιώσει ακραίες συνθήκες.

Τι μπορεί να σημαίνει για την Ευρώπη

Η σχέση του Ελ Νίνιο με τον καιρό της Ευρώπης είναι πιο σύνθετη και λιγότερο άμεση.

Οι επιστήμονες εξετάζουν τις αλλαγές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία που μπορεί να προκαλέσει το φαινόμενο και τον τρόπο με τον οποίο αυτές αλληλεπιδρούν με άλλους παράγοντες, όπως η θερμοκρασία των ωκεανών και η θέση του αεροχειμάρρου.

Ήδη το 2026, η Ευρώπη έχει καταγράψει εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες. Το World Economic Forum, επικαλούμενο στοιχεία του Copernicus, αναφέρει ότι η Δυτική Ευρώπη είχε το θερμότερο δίμηνο Ιουνίου-Ιουλίου που έχει καταγραφεί, ενώ το Ελ Νίνιο είναι ένας από τους παράγοντες που εξετάζονται σε συνδυασμό με την κλιματική αλλαγή και τις ατμοσφαιρικές συνθήκες. WWorld Economic Forum

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε καύσωνας στην Ευρώπη προκαλείται από το Ελ Νίνιο.

Το κρίσιμο φθινόπωρο

Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί για να φανεί αν το φαινόμενο θα εξελιχθεί πράγματι σε Super El Niño.

Τα προγνωστικά μοντέλα μπορούν να δώσουν ισχυρές ενδείξεις, αλλά η ακριβής ένταση και η διάρκεια ενός φαινομένου ENSO δεν είναι δυνατόν να προβλεφθούν με απόλυτη βεβαιότητα τόσο νωρίς.

Γι’ αυτό και ο χαρακτηρισμός «το ισχυρότερο εδώ και έναν αιώνα» θα πρέπει προς το παρόν να αντιμετωπίζεται ως πιθανό σενάριο και όχι ως δεδομένο.

Το βέβαιο είναι ότι οι επιστήμονες παρακολουθούν στενά την κατάσταση στον Ειρηνικό, καθώς ένα ιδιαίτερα ισχυρό Ελ Νίνιο θα μπορούσε να επηρεάσει τον καιρό, τις θερμοκρασίες, τη γεωργία και την οικονομία σε πολλές περιοχές του πλανήτη, με τις επιπτώσεις να εκτείνονται ακόμη και μέσα στο 2027