Ρεμπέκα Γκρίνσπαν: Η πρώην αντιπρόεδρος της Κόστα Ρίκα φαβορί για την ηγεσία του ΟΗΕ

Μια διπλωμάτης από την Κόστα Ρίκα και πρώην αντιπρόεδρος της χώρας, οι γονείς της οποίας ήταν πρόσφυγες από το Ολοκαύτωμα, εξελίσσεται σε επικρατέστερη υποψήφια για τη θέση της γενικής γραμματέως των Ηνωμένων Εθνών, με την προοπτική να γίνει η πρώτη γυναίκα που θα αναλάβει το αξίωμα.

Όπως γράφει ο Guardian, η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν, της οποίας οι γονείς μετανάστευσαν στην Κεντρική Αμερική από την Πολωνία, ενώ οι γονείς της μητέρας της δολοφονήθηκαν από τους Ναζί, είναι σήμερα επικεφαλής της Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD).

Ο οργανισμός έχει καταγράψει εκτενώς τις οικονομικές επιπτώσεις που έχει προκαλέσει η ισραηλινή κατοχή των παλαιστινιακών εδαφών.

Η πρώτη άτυπη ψηφοφορία στο Συμβούλιο Ασφαλείας

Η θητεία του σημερινού γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Με βάση το άτυπο σύστημα περιφερειακής εναλλαγής, ο διάδοχός του αναμένεται να προέρχεται από τη Λατινική Αμερική.

Στην πρώτη μυστική άτυπη ψηφοφορία του Συμβουλίου Ασφαλείας, τα πέντε μόνιμα και τα δέκα μη μόνιμα μέλη κλήθηκαν να εκφράσουν εάν ενθαρρύνουν, αποθαρρύνουν ή δεν έχουν άποψη για επτά υποψηφίους.

From addressing acute humanitarian needs to helping address the climate change crisis, the @UN staff work tirelessly to serve the people of the world, every day, everywhere.

Learn more about our work👉 https://t.co/9rAuqUWx6r #LeaveNoOneBehind pic.twitter.com/XTpWOs9QAU

— United Nations Geneva (@UNGeneva) August 8, 2026

Η Γκρίνσπαν συγκέντρωσε 10 ψήφους «ενθάρρυνσης», τέσσερις «χωρίς άποψη» και μία «αποθάρρυνσης». Η ταυτότητα της χώρας που έδωσε την αρνητική ψήφο δεν έχει γίνει γνωστή.

Το γεγονός ότι συγκέντρωσε μόνο μία αρνητική ψήφο την τοποθετεί σε ισχυρή θέση στην αρχή της διαδικασίας, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Οκτώβριο.

Η Ροντρίγκες-Μπερκέτ η βασική αντίπαλος

Κοντινότερη αντίπαλος της Γκρίνσπαν εμφανίζεται η Κάρολιν Ροντρίγκες-Μπερκέτ, πρώην πρέσβειρα της Γουιάνας στον ΟΗΕ.

Στην άτυπη ψηφοφορία έλαβε εννέα ψήφους «ενθάρρυνσης», δύο «αποθάρρυνσης» και τέσσερις «χωρίς άποψη».

Σε συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στη Γενική Συνέλευση τον περασμένο μήνα με τη στήριξη του Bloomberg, η Ροντρίγκες-Μπερκέτ συγκέντρωσε το 49% των ψήφων μεταξύ των παρευρισκομένων, ενώ η Γκρίνσπαν ακολούθησε με 14%.

«Η Γκρίνσπαν θεωρείται από ορισμένους υποψήφια συνέχειας, έχοντας τη σιωπηρή υποστήριξη του Γκουτέρες», δήλωσε δυτικός διπλωμάτης.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, κρίσιμο στοιχείο είναι η προέλευση των αρνητικών ψήφων. «Αν προέρχονται από τη Ρωσία, την Κίνα ή τις ΗΠΑ, υπάρχει κίνδυνος αδιεξόδου», σημείωσε.

Σε κρίσιμο σημείο ο ΟΗΕ

Η διαδικασία διαδοχής πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τη νομιμοποίηση της πολυμερούς συνεργασίας.

Ο ΟΗΕ βρίσκεται αντιμέτωπος με περικοπές προσωπικού της τάξης του 20%, ενώ ο ρόλος του γενικού γραμματέα ως μεσολαβητή περιορίζεται από την αυξανόμενη παρουσία άλλων διεθνών παραγόντων.

Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με την ανάλυση, είναι ένας οργανισμός που κινδυνεύει να αντιμετωπίζεται ως μια σε μεγάλο βαθμό αγνοημένη «ηθική συνείδηση» της διεθνούς κοινότητας ή ως ένας χώρος όπου οι πλευρές επαναλαμβάνουν τις γνωστές διαφωνίες τους.

Η εβραϊκή καταγωγή και η στάση απέναντι στο Ισραήλ

Εφόσον εκλεγεί, η Γκρίνσπαν θα γίνει η πρώτη εβραϊκής καταγωγής γενική γραμματέας του ΟΗΕ.

Ο ΟΗΕ έχει δεχθεί κριτική για υπερβολική εστίαση στο Ισραήλ στις συζητήσεις του. Η ίδια, ωστόσο, έχει επικαλεστεί την εβραϊκή της καταγωγή για να υπογραμμίσει τη σημασία του τερματισμού των συγκρούσεων.

Μιλώντας στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, είχε δηλώσει:

«Η ειρήνη ήταν αυτή που έκανε δυνατό για τους γονείς μου, δύο πρόσφυγες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, να βρουν σεβασμό και αξιοπρέπεια σε μια μικρή χώρα, την Κόστα Ρίκα. Είμαι κόρη αυτής της ειρήνης, μια απόδειξη του τι μπορεί να καταστήσει δυνατό η ειρήνη».

Η αδελφή της μετακόμισε στο Ισραήλ σε ηλικία 17 ετών, προκειμένου να σπουδάσει χημεία στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο. Ως αποτέλεσμα, η ανιψιά και ο ανιψιός της έχουν ολοκληρώσει την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία στις Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις.

Η έκθεση του UNCTAD για την παλαιστινιακή οικονομία

Υπό την ηγεσία της Γκρίνσπαν, ωστόσο, η UNCTAD έχει καταγράψει με στοιχεία τις οικονομικές επιπτώσεις της μακροχρόνιας ισραηλινής κατοχής των παλαιστινιακών εδαφών.

Σε έκθεσή του τον Φεβρουάριο του 2026, ο οργανισμός εκτίμησε ότι η παλαιστινιακή οικονομία έχασε σωρευτικά 212,2 δισ. δολάρια, σε σταθερές τιμές του 2015, κατά την περίοδο 2000-2024.

Σύμφωνα με την έκθεση, η απώλεια αυτή, η οποία αντιστοιχεί σε σχεδόν 20 φορές το συνολικό ΑΕΠ των Παλαιστινίων το 2024, συνδέεται άμεσα με τις πολιτικές της ισραηλινής κατοχής, τους περιορισμούς, τα κλεισίματα και τις επαναλαμβανόμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Τον Νοέμβριο του 2025, η Γκρίνσπαν είχε επισημάνει ότι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στη Γάζα είχε υποχωρήσει στα 161 δολάρια ετησίως, σε μία από τις σοβαρότερες οικονομικές συρρικνώσεις στη σύγχρονη ιστορία.

Η υποψηφιότητα Μπατσελέτ και ο Ινφαντίνο

Τρεις ακόμη υποψήφιοι, μεταξύ των οποίων και η Μισέλ Μπατσελέτ, φαίνεται πως έχουν αντιμετωπίσει σημαντικές αντιδράσεις, γεγονός που περιορίζει τις πιθανότητές τους να εξασφαλίσουν τη θέση.

Η πρώην πρόεδρος της Χιλής και πρώην ύπατη αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα αντιμετωπίζει την αντίθεση της αμερικανικής κυβέρνησης, η οποία υποστηρίζει ότι είχε υπερβολικά ήπια στάση απέναντι στο ιστορικό της Κίνας στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Την ίδια ώρα, η πρόσφατη πρόταση της κυβέρνησης Τραμπ να αναλάβει τη θέση ο πρόεδρος της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, παρουσιάζεται ως ενδεικτική της απομάκρυνσης των ΗΠΑ από την παραδοσιακή γραμμή του ΟΗΕ.

Πώς εκλέγεται ο νέος γενικός γραμματέας

Ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών εκλέγεται για αρχική τετραετή θητεία, αφού η 193μελής Γενική Συνέλευση κληθεί να εγκρίνει μία και μοναδική υποψηφιότητα που προτείνεται από το Συμβούλιο Ασφαλείας.

Για να προχωρήσει μια υποψηφιότητα απαιτούνται τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφοι στο Συμβούλιο Ασφαλείας και να μην ασκηθεί βέτο από κανένα από τα μόνιμα μέλη.

Ο νέος γενικός γραμματέας θα πρέπει να έχει εκλεγεί έως το τέλος του 2026, ενώ αναμένεται να πραγματοποιηθούν και νέες συνεδριάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας προκειμένου να καταγραφούν οι διαθέσεις των μελών.