Κίεβο: 40 ημέρες πίεσης στη Μόσχα-Τα αποτελέσματα του σχεδίου Ζελένσκι-Ο χειμώνας που τρομάζει την Ευρώπη

Η διορία εκπνέει και μαζί της τελειώνει ένα από τα πιο φιλόδοξα στοιχήματα του Κιέβου από την έναρξη του πολέμου. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε δώσει σαράντα ημέρες για να αυξηθεί η πίεση προς τη Ρωσία, με στόχο να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για διαπραγματεύσεις υπό ουκρανικούς όρους. Οι επιθέσεις βαθιά στη ρωσική επικράτεια, οι συνεχείς διπλωματικές επαφές και η προσπάθεια διατήρησης της δυτικής στήριξης συνδέθηκαν σε ένα ενιαίο σχέδιο που, σύμφωνα με τους εμπνευστές του, θα ανάγκαζε τη Μόσχα να επανεξετάσει τη στάση της.

Σπύρος Σιδέρης

Ωστόσο, η εικόνα που διαμορφώνεται λίγο πριν λήξει το τελεσίγραφο είναι πολύ διαφορετική. Στο παρασκήνιο, διπλωματικοί κύκλοι μιλούν για έναν πόλεμο φθοράς όπου καμία πλευρά δεν έχει πετύχει το αποφασιστικό χτύπημα, ενώ ο χρόνος λειτουργεί πλέον ως ο σημαντικότερος παράγοντας πίεσης.

Το αρχικό σοκ ξεπεράστηκε

Οι ουκρανικές επιθέσεις σε διυλιστήρια πετρελαίου προκάλεσαν αρχικά σημαντική αναστάτωση στη Ρωσία και δημιούργησαν προβλήματα στην αγορά καυσίμων. Όμως, σύμφωνα με τα στοιχεία οι ρωσικές αρχές κατάφεραν σταδιακά να περιορίσουν τις συνέπειες και να αποτρέψουν μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση.

Παράλληλα, πλήγματα σε εγκαταστάσεις της Wildberries θεωρείται ότι προκάλεσαν σημαντικές οικονομικές απώλειες στον ιδιωτικό τομέα. Την ίδια ώρα, όμως, η Ουκρανία βρέθηκε αντιμέτωπη με ανάλογες ζημιές από επιθέσεις σε αποθήκες, κέντρα διανομής και πρατήρια καυσίμων, περιορίζοντας το συνολικό αποτέλεσμα της εκστρατείας πίεσης.

Η θαλάσσια πίεση αλλάζει τα δεδομένα

Η μεγαλύτερη πρόκληση για το Κίεβο φαίνεται να προέρχεται από τη Μαύρη Θάλασσα.

Μετά τις ουκρανικές επιθέσεις κατά των ρωσικών εξαγωγών σιτηρών και καυσίμων, η Ρωσία ενίσχυσε τον αποκλεισμό των ουκρανικών λιμανιών, δυσκολεύοντας σημαντικά τις εξαγωγές της χώρας. Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η εξεύρεση εναλλακτικών εμπορικών διαδρομών αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολη για το Κίεβο απ’ ό,τι για τη Μόσχα.

Η αμερικανική στήριξη παραμένει γρίφος

Στο διπλωματικό πεδίο, οι προσδοκίες του Κιέβου δεν φαίνεται να επιβεβαιώνονται.

Παρά τις συνεχείς επαφές, δεν υπήρξε συμφωνία για νέες αποστολές πυραύλων Patriot, ενώ οι προσδοκίες για περαιτέρω ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας παραμένουν μετέωρες. Παράλληλα, συνεχίζονται οι προσπάθειες για επέκταση της κάλυψης του Starlink ώστε να διευκολυνθούν επιχειρήσεις εναντίον ρωσικών πυραυλικών συστημάτων, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει υπάρξει οριστική απόφαση από την Ουάσιγκτον.

Το αποτέλεσμα είναι ένα περίπλοκο σκηνικό, όπου η αμερικανική υποστήριξη εξακολουθεί να θεωρείται κρίσιμη, αλλά δεν παρουσιάζει τη δυναμική που ανέμενε η ουκρανική ηγεσία.

Το μέτωπο παραμένει στάσιμο

Στις γραμμές των συγκρούσεων δεν καταγράφονται εξελίξεις που να μεταβάλλουν ουσιαστικά τις ισορροπίες.

Οι ουκρανικές δυνάμεις επιχειρούν σε τμήματα του νότιου μετώπου, ενώ οι ρωσικές συνεχίζουν να προωθούνται σε ορισμένες περιοχές με αργούς ρυθμούς. Καμία από τις δύο πλευρές, όμως, δεν έχει καταφέρει να επιβάλει μια αποφασιστική ανατροπή που θα άλλαζε την πορεία του πολέμου.

Ο χειμώνας εξελίσσεται στον μεγάλο φόβο

Η λήξη της 40ήμερης εκστρατείας σήμερα 4 Αυγούστου, δεν σημαίνει ότι οι κίνδυνοι μειώνονται.

Οι ουκρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη συνεχίζονται, διατηρώντας την πίεση στις ρωσικές ενεργειακές υποδομές. Από την άλλη πλευρά, ενισχύονται οι φόβοι ότι η Ρωσία θα επαναλάβει τον χειμώνα μαζικά πλήγματα εναντίον του ουκρανικού ενεργειακού δικτύου, με σοβαρές επιπτώσεις στην ηλεκτροδότηση και τη θέρμανση.

Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει αν η Μόσχα θα προχωρήσει σε νέα επιστράτευση ή αν θα συνεχίσει να καλύπτει τις ανάγκες του στρατού με συμβασιούχους. Αντίστοιχα, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο η Ουκρανία θα αντέξει έναν ακόμη δύσκολο χειμώνα με περιορισμένες δυνατότητες αεράμυνας.

Η Ευρώπη μπαίνει σε περίοδο πολιτικής αβεβαιότητας

Την ίδια στιγμή, οι πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη προσθέτουν έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας.

Δημοσιεύματα δυτικών μέσων ενημέρωσης εκτιμούν ότι πιθανές αλλαγές ηγεσίας και ενδεχομένως προτεραιοτήτων στη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη συνοχή του ευρωπαϊκού μετώπου υπέρ της Ουκρανίας. Η προοπτική αυτή προκαλεί ήδη συζητήσεις σε διπλωματικούς κύκλους, καθώς αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αποτελούν βασικούς πυλώνες της στρατιωτικής και οικονομικής στήριξης προς το Κίεβο.

Το πραγματικό στοίχημα αρχίζει τώρα

Η συμπλήρωση των σαράντα ημερών δεν άλλαξε τις βασικές θέσεις ούτε της Μόσχας ούτε του Κιέβου. Αντίθετα, όλα δείχνουν ότι ο πόλεμος εισέρχεται σε μια ακόμη πιο απαιτητική φάση, όπου ο χρόνος, η αντοχή των οικονομιών και οι πολιτικές εξελίξεις στη Δύση ίσως αποδειχθούν σημαντικότεροι παράγοντες από τις ίδιες τις επιχειρήσεις στο πεδίο.

Το μεγάλο ερώτημα πλέον δεν είναι αν η πίεση απέδωσε. Είναι ποια πλευρά θα αντέξει περισσότερο μέχρι να ανοίξει, έστω και διστακτικά, ο δρόμος για μια νέα προσπάθεια διαπραγματεύσεων.